سرطان خون بر تولید و عملکرد سلول های (گلبول های) خونی اثر می گذارد. بیشتر این سرطان ها از مغز استخوان شروع می شوند. مغز استخوان، جایی است که سلول های خونی در آنجا تولید می گردند.
خون
مغز استخوان، بافت اسفنجی در وسط استخوان می باشد.
سلول های بنیادی در مغز استخوان رشد می کنند و به سه نوع سلول (گلبول) خونی تبدیل می شوند: سلول های قرمز، سلول های سفید و پلاکت ها.
در بیشتر سرطان های خون، فرایند رشد سلول های خونی به شکل بی رویه و غیرقابل کنترل در میآید.
این سلول های خون غیرطبیعی (سلول های سرطانی) از عملکردهای سلول های خون طبیعی جلوگیری می کنند، از قبیل: مبارزه با عفونت ها و پیشگیری از خونریزی های شدید.
در حالی که تعداد مبتلایان به این سرطان در حال افزایش است، اما تعداد مرگ و میرها رو به کاهش است.
انواع سرطان خون
سه نوع اصلی سرطان خون عبارت است از: لوسمی، لنفوم و میلوم.
1- لوسمی (Leukemia)
نوعی از سرطان که در خون و مغز استخوان پیدا شده است.
لوسمی به علت تولید بیش از حد سلول های سفید خون غیرطبیعی بوجود می آید.
این سلول های غیرطبیعی قادر به مبارزه با عفونت ها نیستند.
همچنین موجب عدم توانایی مغز استخوان برای ساخت سلول های قرمز و پلاکت ها می شود.
دو نوع مهم لوسمی عبارت است از:
لوسمی لنفوسیت: سلول های سفید خونی از نوع لنفوسیت ها زیاد می شوند.
لوسمی میلوئید: سلول های سفید خونی از نوع گرانولوسیت ها زیاد می شوند.
لوسمی می تواند مزمن و یا حاد باشد. نوع حاد آن، به سرعت رشد می کند، در حالی که نوع مزمن آن، به کندی رشد می کند.
عوامل خطر لوسمی
- افرادی که با بنزن کار می کنند. بنزن موجود در سیگار، خطر ابتلا به لوسمی میلوئید را زیاد می کند.
- افرادی که در معرض مقدار زیادی اشعه قرار می گیرند.
- شیمی درمانی
- سندرم داون (منگولیسم)
- سابقه خانوادگی ابتلا به لوسمی
در بیشتر سرطان های خون، فرایند رشد سلول های خونی به شکل بی رویه و غیرقابل کنترل در میآید
علائم لوسمی
تب، لرز، تعریق شبانه و دیگر علائم سرماخوردگی
ضعف و خستگی
ورم و یا خونریزی از لثه ها
سردرد
بزرگ شدن کبد و طحال
متورم شدن لوزه ها
درد استخوانی
رنگ پریدیگی
نقاط قرمز رنگ روی پوست
کاهش وزن
راه های تشخیص لوسمی
پزشک از شما آزمایش خون و شمارش کامل خون را می خواهد تا ببیند شما مبتلا به لوسمی شده اید یا نه.
اگر این آزمایش نشان دهد که شما مبتلا به سرطان خون هستید، پزشک، بیوپسی (نمونه برداری) از مغز استخوان را انجام می دهد تا بفهمد که شما کدام نوع سرطان خون را دارید.
درمان لوسمی
درمان، بستگی به سن، وضعیت سلامت فرد و نوع سرطان خون دارد.
ممکن است پزشک چند روش درمانی را با هم تجویز کند و شامل: شیمی درمانی، درمان بیولوژیکی، پرتودرمانی و پیوند سلول های بنیادی باشد.
بیماران سرطانی از نوع حاد، تحت شیمی درمانی قرار می گیرند، زیرا این نوع درمان به سرعت اثر می کند.
بسیاری از بیماران سرطانی حاد، به درمان به خوبی پاسخ می دهند.
بیماران سرطانی مزمن، تحت درمان های کنداثر قرار می گیرند.
جلوگیری از لوسمی
دلیل لوسمی مشخص نیست، بنابراین راهی برای جلوگیری نیز وجود ندارد. تنها می توان گفت که در معرض بنزن و یا اشعه ایکس قرار نگیرید.
دستگاه لنفاوی بدن
2- لنفوم (Lymphoma)
لنفوم یکی از انواع سرطان خون است که بر سیستم لنفاوی بدن اثر می گذارد.
دو نوع این سرطان به نام های لنفوم هوچکین و لنفوم غیرهوچکین می باشد.
لنفوم هوچکین به طور منظم از یک گروه غده های لنفاوی به گروه دیگر منتقل می شود، اما لنفوم غیرهوچکین، به صورت غیرمنظم منتقل می شود.
سیستم لنفاوی باعث بیرون راندن مایعات اضافی از بدن می گردد و نیز سلول های ایمنی را می سازد.
لنفوسیت ها، نوعی از سلول های سفید خون هستند که با عفونت ها می جنگند.
لنفوسیت های غیرطبیعی ، سلول های لنفوم می شوند که در غدد لنفاوی و دیگر بافت های بدن جمع می شوند.
با گذشت زمان، این سلول های سرطانی باعث تخریب سیستم ایمنی بدن می گردند.
عوامل خطر لنفوم
سن بالا
مردان
داشتن بیماری خودایمنی از قبیل ایدز
رژیم غذایی پر گوشت و چربی
در معرض سموم آفت کش قرار داشتن
علائم لنفوم
ورم گره های لنفاوی در گردن، زیر بغل یا کشاله ران
تب
ضعف و خستگی
کاهش وزن
تعریق
مشکل در تنفس یا درد قفسه سینه
خارش پوست
جوش
تشخیص لنفوم
بیوپسی از گره لنفاوی، آزمایش خون، بیوپسی مغز استخوان، سی تی اسکن و یا PET اسکن برای مشاهده وسعت این سرطان انجام می گیرد.
درمان لنفوم
شیمی درمانی
پرتودرمانی
درمان بیولوژیکی
پیوند سلول های بنیادی
جلوگیری از لنفوم
دلیل لنفوما مشخص نیست، بنابراین راهی برای جلوگیری نیز وجود ندارد. تنها می توان گفت که از عوامل خطر آن دوری کنید.
اگر آزمایش خون نشان دهد که شما مبتلا به سرطان خون هستید، پزشک، بیوپسی (نمونه برداری) از مغز استخوان را انجام می دهد تا بفهمد که شما کدام نوع سرطان خون را دارید
3- میلوم (Myeloma)
میلوم نوعی از سرطان خون است که بر سلول های پلاسما اثر دارد.
سلول های پلاسما همان سلول های سفید خون می باشند که آنتی بادی هایی را در بدن تولید می کند.
آنتی بادی ها با عفونت ها و بیماری ها می جنگند.
سلول های میلوم، از ساخت طبیعی آنتی بادی ها جلوگیری می کنند و باعث می شوند که سیستم ایمنی بدن ضعیف شود و زودتر به بیماری های عفونی مبتلا شوید.
عوامل خطر میلوم
آمریکایی های سیاه پوست
سن بیشتر از 50 سال
افراد زیر 45 سال، ندرتا به سرطان میلوم مبتلا می شوند.
افراد بیشتر از 67 سال، بیشترین تعداد مبتلایان این سرطان می باشند.
مردان
افراد چاق
در معرض اشعه قرار داشتن
کار در صنایع مرتبط با نفت
علائم میلوم
افزایش کلسیم خون
آنمی (کم خونی)
آسیب کلیوی
استعداد ابتلا به عفونت
پوکی استخوان، درد، ورم یا شکستگی استخوان
افزایش مقدار پروتئین در خون یا ادرار
کاهش وزن
درمان میلوم
شیمی درمانی
داروهایی که سیستم ایمنی بدن را هدف قرار می دهند.
پرتودرمانی
پیوند سلول های بنیادی
جلوگیری از میلوم
دلیل میلومیا مشخص نیست، بنابراین راهی برای جلوگیری نیز وجود ندارد. تنها می توان گفت که از عوامل خطر آن دوری کنید.
بخش سلامت تبیان
