چگونه از چاقی فرزندمان پیشگیری کنیم؟!

چگونه از چاقی فرزندمان پیشگیری کنیم؟!زنان ، مردان ، کودکان

بچه که بودم پفک خوردن و آدامس جویدن یک امر دور از دسترس و هر از گاهی بود.برای من و برادرم جا افتاده بود که آدامس و پفک خوب نیست؛ مگر اینکه هر از گاهی که شاید سالی یک یا دوبار می شد، خاله ما از خارج می آمد و چند هله هوله ساده خارجی […]

 چگونه از چاقی فرزندمان پیشگیری کنیم؟!بچه که بودم پفک خوردن و آدامس جویدن یک امر دور از دسترس و هر از گاهی بود.
برای من و برادرم جا افتاده بود که آدامس و پفک خوب نیست؛ مگر اینکه هر از گاهی که شاید
سالی یک یا دوبار می شد، خاله ما از خارج می آمد و چند هله هوله ساده خارجی برایمان می
آورد.
مادر از همان موقع جا انداخته بود که قرار نیست هر بار که سینما می رویم چیپس و پفک بخوریم.
یک بسته مغز پسته، بادام و گردو، برنجک و شاهدانه، انواع میوه فصل، یک ساندویچ کوچک پنیر و گردو با
سبزی، تغذیه سینما و اردوی من بود.
این عادت هنوز با من است؛ نه اهل پفک خوردن هستم نه از آدامس جویدن لذت می برم.
این عادت خوب را از مادرم دارم و حتماً آن را به فرزندم منتقل خواهم کرد.
کودکان امروزه در مقایسه با نسل قبل در همین سن، وزن بیشتری دارند.
این می تواند زنگ خطری برای سلامت نسل آینده و شیوع چاقی و البته بیماری های ناشی از آن در
بین این نسل باشد.
چرا که کودکان چاق با احتمال بالاتری در بزرگسالی هم اضافه وزن خواهند داشت.
به علاوه برخی عادت های رفتاری مربوط به خوردن در کودکی، در بزرگسالی هم ادامه می یابد و فرد را
مستعد چاقی می سازد.
برای پیشگیری از چاقی و اضافه وزن در فرزند خود، از همین حالا باید اقدام کنید، قبل از اینکه دیر
شود.
نیاز به فعالیت بدنی خانه شما چند متر است؟ خانه پدری ای که در آن بزرگ شده اید چند متر
بود؟ شما چقدر در حیاط یا محله یا باغچه بازی می کردید؟ فرزندتان چقدر به این مکان ها دسترسی دارد؟
اصلاً آیا فرصت دارید او را به پارک و زمین های بازی ببرید؟ حتی در خانه، روزی چند بار از
او می خواهید این طرف و آن طرف ندود تا همسایه طبقه پایین ناراحت نشود، یا نخورد به شکستنی های
گرانبهای خانه یا خودش را با برخورد به این همه وسیله، زخمی نکند؟ بچه های امروز، فعالیت بدنی خیلی کمی
دارند.
نه جایی برای فعالیت بدنی دارند، نه اجازه این کار به آنها داده می شود.
اگر به سلامت فرزند خود فکر می کنید، از همین حالا، در برنامه های خانواده خود بازنگری کنید و فعالیت
بدنی را به عنوان یک «باید» در برنامه هر روز فرزند خود قرار دهید.
محیط لازم را برایش مهیا کنید، اگر لازم است به خانه پدربزرگ و یا مادربزرگ بروید، یا جای مناسبی را
در پارکینگ برایش فراهم کنید، یا اگر می توانید او را برای بازی به زمین های مناسب ببرید، نزدیک ترین
فضای سبز به خانه را پیدا کنید یا اگر به هیچ یک از این موارد دسترسی ندارید، از باشگاه ها،
کلاس ها یا مدرسه های ورزشی استفاده کنید.
سهم تلویزیون و رایانه اولین مورد که معمولاً در ارتباط با تلویزیون و سهم آن در چاقی به ذهن می
رسد، یک جا نشستن به مدت طولانی است که کاملاً درست است.
تلویزیون و رایانه باعث می شوند فعالیت بدنی کودک کمتر شود و با مدت ها یک جا نشستن به صورت
منفعل، انرژی ای را که باید در فعالیت های روزانه مصرف کند در بدن به صورت چربی ذخیره کند.
به علاوه، اگر دقت کنید، نشستن و تماشا کردن فرصت خوبی برای خوردن انواع هله هوله است: چیپس، پفک، تخمه،
شیرینی و…
حتی خوردن غذاهای معمول هنگام تماشای تلویزیون هم می تواند به اضافه وزن بیشتری منجر شود.
مطالعات محققین نشان می دهد که افراد وقتی مشغول تماشای تلویزیون هستند و غذا می خورند، در مقایسه با وقتی
که تلویزیون خاموش است، مقدار بیشتری غذا می خورند! به این موارد، تبلیغات را هم بیفزایید.
انواع تبلیغ های پر از هیاهویی که کودکان را به خوردن بیشتر و بیشتر دعوت می کنند، بر عادت های
غذایی آنها و ترجیحات ششان موثر است.
چه کسی با دیدن این همه خوراکی های جذاب و آدم هایی که با لذت آنها را می بلعند و
از آنها تعریف می کنند، وسوسه نمی شود؟ کودکان که جای خود دارند! و تازه مقاومت شان در برابر چنین
وسوسه هایی کمتر هم هست.
اصلاً چقدر باید بخورد؟ وقتی بچه ها در روز انواع و اقسام خوراکی های پر کالری و غیر مغذی می
خورند و در برابر انواع تبلیغات و بسته بندی جذاب قرار می گیرند، دیگر اشتهای شان زیاد قابل اعتماد نیست.
بدن، موادی که باید دریافت نمی کند و مرکز سیری مغزی فعال نمی شود، بنابراین، علیرغم دریافت کربوهیدرات، چربی و
قند بالا، بچه هنوز احساس گرسنگی می کند و به خوردن ادامه می دهد.
به علاوه، مطالعات نشان می دهد که حجم غذایی که ما در هر وعده می خوریم، به اینکه چقدر از
غذا را می بینیم مربوط می شود.
به بیان دیگر، ما هر قدر در بشقاب غذایمان کشیده شود آن را می خوریم و وقتی بشقاب خالی شد،
احساس سیری می کنیم.
در این شرایط، می توانیم حتی بیش از دو برابر میزانی که لازم داریم، غذا بخوریم.
پس، بهترین راه این است که با کمک متخصصین تغذیه، کتاب ها، سایت ها و مراجع معتبر، میزان کالری ای
را که فرزندتان بسته به سن و فعالیت بدنی اش بدان نیاز دارد بدانید و به اندازه او را در
معرض غذا قرار دهید.
همچنین از مواد خوراکی مغذی مورد نیاز بدن به جای انواع قند استفاده کنید.
شما الگو هستید فراموش نکنید که شما الگوی فرزند خود هستید.
اگر می خواهید الگوی خوردن را در او اصلاح کنید، اول باید از خودتان شروع کنید.
کودکان برای انتخاب زمان خوردن، حجمی که می خورند، غذاهای مورد علاقه و حتی انتخاب هله هوله، به شما نگاه
می کنند.
اگر خودتان با خوردن خود را آرام می کنید، احتمالاً به طور ضمنی این الگوی مضر را به فرزندتان هم
منتقل می کنید.
اگر اهل خوردن هله هوله های غیر مغذی هستید و بدون انواع خوراکی نمی توانید فیلم، سریال یا فوتبال تماشا
کنید، همین الگو به فرزندتان هم منتقل می کنید.
همچنین اگر حتی برای یک خرید نزدیک خانه، پیاده نمی روید، الگوی بدون تحرک بودن را به او یاد می
دهید.
بنابراین، بهتر است الگوهای مضر را در خود تغییر بدهید.
یک تیر با دو نشان؛ هم خودتان سود خواهید برد و می توانید از اضافه وزن خود کم کنید و
هم،‌ الگوی زندگی سالم تری را در وجود فرزند خود نهادینه می کنید.
الگوهایی که خود والدین ایجاد می کنند نوع ارتباطی که افراد با خوراکی ها دارند، احساسی که در مورد خوردن
دارند و میزان خوردن آنها، تا حد زیادی در کودکی و به واسطه رفتار والدین تعریف شده است.
گاه والدین، از خوردنی به عنوان ابزار استفاده می کنند که صحیح نیست و خود، باعث آسیب بیشتر و تثبیت
رفتارهایی می شود که در آینده به چاقی و اضافه وزن منجر می شوند: خوردن به عنوان آرام بخش نوازادان
وقتی گریه می کنند، یکی از اولین جواب هایی که می گیرند، تغذیه است.
آنها با شیر آرام و ساکت می شوند و البته از خوردنش لذت هم می برند.
به نظر می رسد این الگو در برخی تثبیت می شود.
بسیاری از افراد بزرگسالی که از چاقی مفرط رنج می برند، بیان می کنند که وقتی خیلی ناراحت هستند یا
استرس زیادی دارند یا حتی عصبانی هستند، به خوردن رو می آورند؛ بدون اینکه بتوانند خودشان را کنترل کنند.
خوردن زیاد، باعث احساس گناه و ناراحتی بیشتر می شود که باز، باعث خوردن بیشتر می شود و این یعنی
چرخه ای معیوب و مضر.
برخی والدین، ناخواسته همین الگو را در فرزند خود تقویت می کنند.
هر وقت او را ناراحت می بینند، به جای حرف زدن با او و آموزش اینکه از چه راه هایی
می تواند خود را آرام کند، برایش انواع خوراکی های رنگارنگ را آماده می کنند تا با لذت خوردن، ناراحتی
خود را فراموش کند؛ الگویی که بعدها حسابی فرزندشان را به دردسر خواهد انداخت.
خوردن برای مشغول ماندن برخی والدین، وقتی خسته هستند، حوصله بازی ندارند، حوصله بحث و چانه زدن با بچه ها
را ندارند یا می خواهند خودشان به کارهایشان برسند، بدون اینکه بچه ها مزاحم شوند، از خوراکی ها برای مشغول
نگه داشتن کودک استفاده می کنند.
بشقابی پر از فست فود مورد علاقه کودک مقابلش می گذارند، با یک لیوان نوشابه، سس، سیب زمینی، پفک، چیپس
و…
که برای مدت طولانی کودک را سرگرم و البته ساکت و بدون مزاحمت نگه می دارد.
انواع بستنی، دسر، نوشیدنی ها، شکلات های خوش آب و رنگ و…
ابزارهای والدین برای ساکت و مشغول نگه داشتن بچه هاست؛ غافل از اینکه این کودک، به طور ضمنی یاد می
گیرد که خودش را با خوردن سرگرم کند، الگویی که تا بزرگسالی باقی خواهد ماند.
خوردنی به عنوان پاداش، باج، سرگرمی و…
از دیگر استفاده های والدین از خوراکی، بهره بردن از آن به عنوان پاداش، باج یا مواردی از این قبیل
است.
مثلاً وقتی نمی توانند سر قول شان بمانند، با یک کیک خامه ای جذاب، یک بستنی بزرگ یا ساندویچ چرب
و پر از مخلفات، جبران می کنند و به قول خودشان، از دل بچه در می آورند.
همچنین وقتی می خواهند برای رفتارهای خوب به فرزند خود پاداش بدهند، اولین گزینه شان همیشه خوراکی است اما واقعاً
پاداش های بهتری وجود ندارد که با همان هزینه ، به سلامت کودک آسیب نزند و الگوی رفتاری منفی هم
در ذهن او جای ندهد؟ اسباب بازی ها، کتاب، مجله، وسایل نقاشی یا کاردستی، انواع لوازم التحریر، بلیت استخر یا
فعالیت های فرهنگی و…
کافی است دید خود را تغییر دهید و فقط بر مبنای بهانه گیری های کودک رفتار نکنید، بلکه در انتخاب
پاداش هم، رشد سالم فرزندتان را در نظر داشته باشید.
تغذیه سالم هم می تواند جذاب باشد یکی از مشکلات و موانع بزرگ بر سر راه تغذیه سالم، این است
که غذاهایی که مغذی نیستند، ظاهر خیلی خوب و عطر جذابی دارند اما غذاهای سالم، نه مزه ای دارند و
نه ظاهر خوبی! اگر می خواهید فرزندتان تغذیه سالم تری داشته باشد، باید این موارد را رعایت کنید و سعی
کنید غذاهای سالم را هم با رنگ و بو و مزه و البته تزئین خوب به او ارائه کنید.
امروزه، با پا گرفتن جنبش های تغذیه سالم در دنیا، با یک جستجوی ساده و کمی خلاقیت، می توانید خوراکی
سالم و جذابی برای فرزند خود آماده کنید.
تندرستی/ شماره ۱۰۲/ ۲۹ فروردین ماه ۹۲/ بهنوش خرم روز، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی کودک و نوجوان/ صفحه ۲۸
تاریخ بروزرسانی : 2013-07-08 / گردآوری :
/
اخبار مرتبط :
هم سامدکتر تاجبخشدکتر بتول طاهریویدئو