مواد مخدر چیست؟

همشهري آنلاين:مواد مخدر به آن دسته از تركيبات شيميايي گفته مي‌شود كه مصرف آنها باعث دگرگوني در سطح هوشياري مغز شود. مواد مخدر را به چهار گروه اصلي تقسيم مي‌كنند
1) depressant
مواد مخدري كه واكنش هاي مغز را آهسته مي‌كند.
اثرات: كم شدن سرعت تنفس و ضربان قلب – كم شدن فشار خون – خواب آور(هروئين، ترياك، مورفين)

2) stimulant

مواد مخدري كه به سيستم عصبي بدن سرعت مي‌بخشد.

اثرات: بيشتر شدن سرعت تنفس و ضربان قلب، بيشتر شدن فشار خون، جلوگيري از خواب

(كوكائين- نيكوتين)

3) hallucinogen

مواد مخدري كه باعث حالت‌هايي مثل هذيان مي‌شود.

اثرات: از دست دادن حافظه؛ لرزش؛ حالت استفراغ و عوض شدن اخلاق

(PCP- LSD)

4) inhalant

مواد مخدري كه از طريق استنشاق استفاده مي‌شود.

اثرات: آهسته شدن فرآيند مغز، بيشتر شدن ضربان قلب و سردرد

(ماري‌جوانا)

سرعت مسموميت توسط مواد مخدر:

– خوردن: بين 20 تا 30 دقيقه

– تزريق كردن در رگ :بين 15 تا 30 ثانيه

– تزريق كردن در ماهيچه: بين 3 تا 5 دقيقه

– استنشاق: بين 5 تا 8 ثانيه

– ريختن در چشم: بين 3 تا 5 دقيقه

آثار مواد مخدر بر مغز

مهم‌ترين محل تاثير مواد مخدر بر مغز است. در مغز گيرنده‌هايي وجود دارد كه اين مواد بر آن‌ها اثر مي كنند. اين گيرنده‌ها به 3 گروه تقسيم مي شوند:

1- اثر بر گروه اول سبب تنظيم و كاهش احساس درد، كاهش فعاليت مركز تنفس، يبوست و اعتياد مي‌شود.

2- اثر برگيرنده هاي دوم سبب كاهش احساس درد و افزايش حجم ادرار مي‌شود.

3- اثر مواد مخدر بر گيرند‌ هاي گروه سوم سبب كاهش احساس درد مي‌شود.

اثار سوء مواد مخدر

در شرايط معمولي وقتي بشر از انجام دادن كاري لذت ببرد و به عبارتي ديگر پاداش بگيرد، از مناطق پاييني مغز او موادي به اسم دوپامين و نوراپي نفرين ترشح مي‌شود و بر روي قشر و ساير مراكز حياتي آن اثر مي‌كند و احساس لذت و پاداش به او دست مي‌دهد و سعي در تكرار آن عمل دارد. يكي از آثار سوء مواد مخدر فعال شدن همين سيستم است. بنابراين كساني كه يك بار با اين مواد آشنا مي‌شوند چون سيستم پاداش در مغز آنها تقويت شده، تمايلي شديد به تكرار مصرف آن پيدا مي‌كنند. از بين مواد مخدر هروئين به سهولت در چربي حل مي‌شود. مغز انسان نيز مقدار زيادي چربي دارد و بنابراين در مقايسه با مرفين و مشتقات آن، هروئين پس از مصرف در زمان كوتاه‌تري روي مغز اثر مي‌كند. كدئين نيز كه از مشتقات ترياك است به آساني در سيستم گوارش جذب شده و در بدن تبديل به مرفين مي‌شود. در يك مطالعه روشن شده است كه در معتادان، يكي از آثار سوء مصرف مواد، كاهش جريان خون در بعضي از نواحي مغز است.

اثرات مواد مخدر بر رفتار

1- اين مواد حالت خمودگي، ابر گرفتگي شعور ايجاد مي‌كنند يعني مي‌توانند بيداري بيش از حد بشر را كاهش دهند. مواد مخدر و الكل اين حالت بيداري بيش از حد را كاهش مي‌دهد. بنابراين آنهايي كه كار فكري شديد، يكنواخت و خسته كننده مي‌كنند با اولين آشنايي‌ها در معرض ابتلاي به اعتياد هستند و مواد مخدر و الكل ابتدا ظاهرا آنها را آرام مي‌كند اما پس از مدتي قدرت مبارزه، كار و ثمر بخشي را از آنها مي‌گيرد.

2- قسمت اعظم دردهاي بشر روانزاد است، انواع كمر دردها، پشت درد، سردرد، دل دردهاي مزمن، دردهاي عضلاني و استخواني، مي‌تواند جنبه رواني داشته باشد. كساني كه با مراجعه به پزشكان مختلف و استفاده از روش‌هاي مرسوم فرهنگي، تسكيني براي درد خود نمي‌يابند، در مقابل مواد مخدر بسيار آسيب پذير هستند. اين مواد اصل درد و عامل ايجاد كننده درد را از بين نمي‌برند فقط شخص را نسبت به درد بي تفاوت مي‌كنند. مثلاً اگر كسي شكستگي داشته باشد، درد ايجاد شده سبب كم حركتي يا بي حركتي عضو شكسته شده مي‌شود و فرصتي براي محل شكسته ايجاد مي‌شود تا استخوان سازي صورت گرفته و محل شكستگي ترميم يابد اما مواد مخدر واكنش انسان را به درد كه همان بي حركتي و كم حركتي است از بين برده و عضو حركت كرده مي‌تواند جوش خوردن شكستگي را به تأخير بيندازد.

3- در مسير اعتياد؛ بتا آندورفين‌ها كه مواد شبه مخدر درون زا هستند كاهش مي‌يابد، زيرا با ورود مواد مخدر خارجي جاي شبه مرفين‌هاي مفيد و توليد شده در بدن شخص را مي‌گيرد. بنابراين پس از ترك اعتياد و در حين آن كه مواد مخدر خارجي به بدن نمي‌رسد و مغز، ديگر مواد شبه مرفين درون زا ترشح نمي‌كند، درد و حالت روحي ناخوش و اضطراب و بي‌قراري در شخص زياد است كه البته پس از مدتي كه از ترك بگذرد مجدداً مغز مواد لازم را ترشح خواهد كرد.
4- با كاهش آندورفين‌ها در مغز شخص معتاد و بدن او، خاصيت دشمن كشي مونوسيت‌‌ها كه از سلول‌هاي دفاعي بدن هستند كاهش مي‌يابد. بنابراين شخص معتاد نسبت به افراد سالم به عفونت‌ها حساستر است و زودتر مبتلا مي‌شود.

اثرات مواد مخدر بر بدن

1- مواد مخدر آن دسته از سلول هاي دفاعي بدن را كه مسئول از بين بردن مهاجمان به بدن هستند، كاهش مي‌دهند و نيز با كاهش فعاليت آن‌ها، مي‌توانند سبب رشد سلول هاي سرطاني شوند

2- تمامي داروهاي مخدر و روانگردان، مغز و نواحي مخـتـلف بـدن را تـحت تـاثـيـر خـود قـرار مي‌دهند و تعادل شيميايي بدن را بر هم مي‌زنند.

مواد روانگردان

تاثيرات رواني مواد مخرب بر هيچكس پوشيده نيست. در ذيل اشاره مختصري به انواع مواد روانگردان و اثرات آن شده است.

مواد روانگردان به 4 گروه تقسيم بندي مي‌شوند:

STIMULANT (محرك‌ها): افزايش انرژي، هوشياري ذهني و فـعالـيـت جـسـمــاني، كاهش خستگي، سركوب گرسنگي، افزايش ضربان قبل و فشار خون. مثال: كـوكـائــين و كافئين.

DEPRESSAN (سركوبگرها): كاهـش انــرژي، هـوشيـاري ذهـنـي، ضـربـان قـلـب، فعاليت جسماني و سرعت تنفس، كاهش سرعت عكس العمل،خواب آور و القاء حالت رويا. مثال: الكل ، مرفين و هروئين.

HALLUCINOGENS (توهم زاها): تغـيـيـر و اخـتـلال در خـلق و خـو، ادراك و حــواس بينايي، شنوايي و احساسات، القاء حالت رويا. مثال: ماري جوآنا و ال اس دي.

NARCOTICS (مخدرها): القاء بي‌حسي، كرختي،رخوت و خواب شديد.

انواع گياهان روانگردان

OPIUM POPPY (خشخاش)
داروهاي استخراجي: هروئين، مورفين، كـدئـيـــن، ترياك..

CANNABIS SATIVA (شاهدانه)
داروهاي استخراجي: RAHYDROCANNABINOL كه مـــاده اي مسـكن، شـل كنـنـده عـضلات، خـواب آور و آنـتـي بيـوتـيك است.

COCA از آن كوكائين استخراج مي‌شود كه يك آلكالوئيد بي‌حس كننده موضعي است.

حشيش (CANNABIS) به‌صورت تكه‌هاي جامد، از رزين گياه شاهدانه مي‌باشد، قـهـوه اي و يــا مشكي است.
خطرات كوتاه مدت: احسـاس سـردرگـمـي، اضــطراب، هراس، بدگـمـانـي، تـوانـايـي يادگيري كاهش مي‌يابد، هماهنگي حركات مختل مي‌شود.

خطرات دراز مدت: پارانوئيد، اسكيزوفرني، جنون، روانپريشي، افسردگي و اضطــراب، استعمال آن همراه با سيگار سبب آسيب جدي به ريه ها مي‌گردد.

ماري جوآنا (MARIJUANA) از برگ، ساقه شاهدانه بدست مي‌آيد.
خطرات: پارانوئيد، آسيب به ريه‌ها، سرفه و عفونت مجاري تنفس، برونشيت.

هروئين (HEROIN) از خشخاش بدست مي‌آيد، شكل تغيير يافته مورفين است.
خطرات: بسيار اعتياد آور است، هپاتيت، ايدز، اسـتـعمال بيش از حد تنفس را متوقف كرده و سبب مرگ مي‌شود. چون با موادي همچون گچ، آرد، تالك و غيره تركيب مي‌گردد استعمال تزريقي آن سبب ايجاد حساسيت در بدن و خارش شديد مي‌شود. صـــدمه به قلب و عروق خوني، عفونت، هموروئيد و سوء تغذيه، آسيب به كبد و كليه.

كوكائين (COCAIN) گرد سفيد رنگي كه از برگهاي خشك شده گياه كوكا به‌دست مي‌آيد.
خطرات: استنشاق آن از راه بيني سبب آسيب به پره مــياني بيني شده و در آن ايجاد حفره مي‌كند. آنقدر خطرناك است كه با اولين مصرف مي‌تواند سبب سكته قلبي شود. مشـكـلات تـنـفسي، آسيـب بـــه ريه، تشنج و مرگ ناگهاني. در دراز مـدت نـيـز سـبـب پارانوئيد، توهم، خشونت و كاهش وزن ميگردد.به مغز و قلب نيز آسيب جدي مي‌رساند.

ال اس دي (LSD) مخفف LYSERGIC-ACID-DIETHYLAMIDE است.
خطرات: افسردگي، روانپريشي، جنـون، تشـنـج، مـرگ، خود كشي از عواقب مصرف آن بشمار مي‌رود.

اكستاسي (ECSTASY)
خطرات: گرمازدگي، افزايش شديد گرماي بدن كه بسيار خطرناك اســت، فرد براي رفع تشنگي مـمـكن اسـت آب فـراوان بـنـوشد كـه ايـن خـود سبب رقيق شدن بيـش از حـد خــون و از مــيان رفتن تعادل سديم خون شـده و سـبـب تـورم اعـضـاء بـدن هـمـچـون مـغز و در نهايت مرگ فرد مي‌شـود، پـس از يـكـي دو روز بـعـد فـرد احـسـاس افسـردگـي و خـستگي مي‌كند، سبب آسيب به كبد، كليه و مغز مي‌شود، توهم گويي، استفراغ، تشنج.

كتامين (KETAMIN)
خطرات: در كوتاه مدت سبب مشكـلات بـيـنـايي، عـدم تـعـادل و هـمـاهنگي، توهمات وحشتناك و در دراز مدت سبب احساس گم گشتگي و جدايي از واقعيت مي‌گردد.

متادون (METHADONE)
خطرات: سبب كما و مرگ مي‌گردد.

آمفي تامين (AMPHETAMINES)
خطرات: دركوتاه مدت سبب احساس اضطراب، افسردگي و خستگي مي‌شود، افزايش ضربان قلب و تنفس، اختلال در ديد، خشكي دهان، سـرگـيـجـه و خشونت، مرگ ناگهاني و سكته قلبي شده و در دراز مدت سبب توهم، وحشتزدگي، كـاهش وزن، آسيب به مغز و حافظه، تشنج و مرگ مي‌شود.

قارچ‌ها (MAGIC MUSHROOMS)
خطرات: درد شكم، اسهال، تهوع و مرگ در پي مصرف قارچ‌هاي سمي.

جي اچ بي (GHB) مخفف GAMMA HYDROXYBUTYRATE است.
خطرات: تهوع، خواب آلودگي، احساس گم گشتگي، تشنج و مشكلات تنفسي.

حلال‌ها (INHALANTS)
خطرات: كوتاه مدت سبب تهوع، سرفه شديد، لكه اطراف دهان،خفگي و در دراز مدت سبب سر درد، خونريزي بيني، كاهش حس بويايي، كـاهـش اكـسيـژن به مغز و آسيب به مغز، آسيب به كليه‌ها، كبد و سيستم عصبي و شش‌ها مي‌شود.

استروئيدها (STEROIDS)
خطرات: افزايش فشار خون، كلسترول بالا، بيماري كليه و كبد، صدمه به قلب، ديابــت، يرقان، افسردگي، رفتارهاي خشونت آميز. در مردان: رشد سينه، تحليل بيضه، كـاهش اسپرم، ناباروري، آكنه، سكته.

سركوبگرها و مسكن‌ها (TRANQUILIZERS= DEPRRESSANT)
خطرات: اعـتــياد آور، كاهش انرژي، كاهش حافظه، افسردگي، بي خـوابـي و حـمـلات هراسي.

پي سي پي (PCP)
اثرات: عدم تمركز، اضطراب، افسردگي.

اكسي كنتين (OXYCONTIN)
خطرات: مانند مسكن ها.

ترياك (OPIUM) خصوصياتي شبيه هروئين دارد.
از گیاهی به ‌نام کوکنار یا خشخاش گرفته می‌شود. با مصرف تریاک ابتدا نوعی خوشحالی زودگذر به شخص دست می‌دهد. پس از آن مرحله منفی آغاز می‌شود که فرد را به ‌مصرف مجدد تریاک وا می‌دارد. حرکات ارادی معتاد پس از مرحله اول کند‌ می‌شود و شخص نسبت به امور بی‌تفاوت می‌شود.
تریاک سبب مسمومیت حاد و مزمن می‌شود. در مسمومیت حاد که خیلی سریع بروز می‌کند بیمار دچار سردرد، سرگیجه، سنگینی سر می‌شود و سپس احساس تشنگی شدید می‌کند. آنگاه بیمار به خواب عمیق فرو رفته و به طرف مرگ سیر می‌کند. مردمک چشم تنگ می‌شود و دیگر به تحریک با نور پاسخ نمی‌دهد. نفس نیز خیلی آهسته می‌شود و از 4 تا 5 نفس در دقیقه تجاوز نمی‌کند. مرگ ممکن است در طی چند دقیقه تا چند ساعت در اثر اغما و وقفه تنفس پیش آید. گاهی نیز مسموم با یک بهبودی زودگذر چند روز زنده مانده و سرانجام جان می‌سپارد. مسمومیت و مرگ با تریاک فراوان مشاهده می‌شود. مسمومیت مزمن در نزد معتادان دیده می‌شود.