نگاه قرآن به شفاعت

نگاه قرآن به شفاعت

کلمه ی شفاعت از ریشه ی ثلاثی «شفع » می باشد .شفع در اصل به معنای زوج و جفت آمده است. کلمه ی شفاعت از ریشه ی ثلاثی « شفع » می باشد . شفع در اصل به معنای زوج و جفت آمده است.۱ همچنین راغب شفع را در حالت مصدری به معنای «پیوستن و […]

کلمه ی شفاعت از ریشه ی ثلاثی «شفع » می باشد .
شفع در اصل به معنای زوج و جفت آمده است.

کلمه ی شفاعت از ریشه ی ثلاثی « شفع » می باشد .
شفع در اصل به معنای زوج و جفت آمده است.۱

همچنین راغب شفع را در حالت مصدری به معنای
«پیوستن و ضمیمه شدن چیزی به همانند خود» می داند .
۲

بنابراین شفع و شفاعت ، هر دو مصدرند به معنای منضم چیزی به چیزی ، و شفاعت ، بیشتر
در مفهوم پیوستن به دیگری به منظور درخواست یاری دیده می شود ، و معمولاً انضمام به کسی مورد نظر
است که از نظر حرمت و مقام ، بالاتر از شفاعت شونده است، و شفاعت در قیامت به این معنا
می باشد۳ .

نگاه قرآن به شفاعت

کلمه ی شفاعت و مشقات آن در حدود سی بار در آیات قرآن دیده می شود ، ( البته در
مواردی هم بدون کاربرد این ریشه به شفاعت اشاره شده است ).

این آیات در چند دسته قابل بررسی است : ۴

۱ـ آیاتی که به طور مطلق شفاعت را نفی می
کند ، مانند : و لایقبل منها شفاعه…
(بقره /۴۸) ۵ یوم لابیع فیه و لاخله و الاشفاعه …
(بقره /۲۵۴) ۶

۲ـ آیاتی که شفیع را منحصراًخدا معرفی می کند ، مانند : ما لکم من دونه من
ولی و لاشفیع…
(سجده /۴)۷ قل لله الشفاعه جمیعاً ….
(زمر ۴۴) ۸

۳ـ آیاتی که شفاعت را مشروط به اذن و فرمان خدا می کند، مانند : من ذاالذی
یشفع عنده الاباذنه (بقره /۲۵۵) ۹ و لا تنفع الشفاعه عنده الا لمن اذن له (سبا/۲۳) ۱۰

۴ـ آیاتی که
شرایطی را برای شفاعت شونده بیان کرده است ، مانند : و لا یشفعون الالمن ارتضی (انبیا ۲۸) ۱۱

با
توجه به آیات فوق موارد زیر حائز اهمیت و توجه دقیق است :

۱ پاداش الهی به بندگان ، دارای
درجات متعددی بوده که بالاترین آن مقام قرب خودش می باشد.

وَ لِکُلٍّ دَرَجاتٌ مِمّا عَمِلُوا وَ لِیُوَفِّیَهُمْ أَعْمالَهُمْ وَ هُمْ لا یُظْلَمُونَ.
( احقاف/ آیه ۱۹) ۱۲

یَا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّهُ ارْجِعِی إِلَی رَبِّکِ رَاضِیَهً مَّرْضِیَّهً فَادْخُلِی فِی عِبَادِی وَادْخُلِی جَنَّتِی (
فجر / ۲۷ تا ۳۰ ) ۱۳

۲ با توجه به رحمت واسعه الهی و لطف خاصی که به بندگانش
دارد ، چشم پوشی از بسیار خطاهای آنها ، در صورت حق الناس نبودن ، امر مسلمی بوده ( نَبِّیء
عِبادِی أنا الغفور الرحیمُ ( حجر / ۴۹ )) ۱۴ و اینجاست که جهت جبران کمبودها و کسریهای اعمال آنها
، هم گروه شدن و پیوستن به پیامبر را جهت ورود به مقامات بالاتر را جایز دانسته است.
( شفاعت ) (وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلاَّ لِیُطاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا
اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّاباً رَحیماً (نسا / ۶۴ )) ۱۵

۳ برای چنین پاداش عظیم ،
شرط اول ، رضایت خداوند از بنده اش می باشد.
( لا یشفعون الا لمن ارتضی (انبیا ۲۸) ) ۱۱ و این نیز به اعمال خود شخص و بازرسی خود
خداوند مربوط می شود .
( و لایقبل منها شفاعه …
(بقره /۴۸) ۵ یوم لابیع فیه و لاخله و لاشفاعه …
(بقره /۲۵۴) ) ۶

۴ پس از آن که خداوند از بنده اش اعلام رضایت کرد ، به شفیعانی مثل
پیامبر(ص) اجازه می دهد تا او را در گروه خود سازماندهی کرده و همراه خود به محفل انس الهی وارد
نمایند و کسی حق شفاعت جداگانه و درخواست از خدا برای این کار را ندارد.
( من ذاالذی یشفع عنده الاباذنه (بقره /۲۵۵)) ۹

نتیجه :

خداوند در قیامت به سبب کارهای نیک افراد و رحمت واسعه
خود ، بسیاری از خطاهای آنها را بخشیده و پس از راضی شدن از آنها ، به پیامبر(ص) اجازه هم
گروه کردن آنها را با خود می دهد.

بنابر این در بدو امر و بی مقدمه ، هیچ درخواست شفاعتی نه توسط شخص بنده و نه توسط شخص
شفیع ، مورد پذیرش خداوند واقع نخواهد شد.

استغفر لهم او لا تستغفر لهم ان تستغفر لهم سبعین مره فلن یغفر الله لهم ذلک بانهم کفروا بالله و
رسوله و الله لا یهدی القوم الفاسقین ( توبه ۷۹ و ۸۰ ) ۱۶

و در یک کلام :

و تنها چیزی که بنده را
( اعم از رسولان و مردمان عادی ) نزد خدا مطمئن می کند ، اعمال او در دنیا و رحمت
واسعه الهی است.

رسول اکرم ( ص) در خطبه ای که در اواخر عمر شریفشان برای مسلمین ایراد فرمودند ، این نکته را
گوشزد فرمودند که برای نجات و رستگاری ، دو عامل و دو رکن اساسی وجود دارد : عمل و رحمت.

ایها الناس انه لیس بین الله و بین احد نسب و لا امر یؤتیه به خیرا او یصرف عنه شرا
الا العمل ، الا لا یدعین مدع و لا یتمنین متمن.و الذی بعثنی بالحق لا ینجی الا عمل مع رحمه
، و لو عصیت لهویت.
اللهم هل بلغت ؟ ۱۷

” ای مردم ! بین خدا و هیچکس رابطه خویشاوندی نیست و هیچ رابطه دیگری
هم که موجب جلب منفعت یا دفع ضرر شود وجود ندارد جز عمل.
بنگرید ! هیچکس ادعای گزاف نکند ، هیچکس آرزوی خام در دل نپرورد .

قسم به خدایی که مرا به راستی برانگیخت چیزی جز عمل توأم با رحمت خدا سبب رستگاری نمی گردد ،
من خودم هم اگر گناه می کردم سقوط کرده بودم “.
آنگاه فرمود : ” خدایا تبلیغ کردم ؟

و یا توصیه پیامبر(ص) به دختر عزیزش فاطمه (س) :

«یا فاطمه
اعملی بنفسک انی لا أغنی عنک شیئا ».

دخترکم خودت برای خودت عمل کن.
من به درد تو نمی خورم و از انتساب با من کاری ساخته نیست .
۱۸

    زیر نویسها:

۱- فراهیدی ،‌خلیل بن احمد، العین، ج ۱، ص ۲۶۰.

۲- راغب اصفهانی،‌مفردات ،‌ج ۲،‌ص ۴۷۵.

۳- راغب اصفهانی،‌مفردات ،‌ج ۲،‌ص ۴۷۵.

۴- با استفاده از : تفسیر نمونه ج۱ص ۲۲۶، هزار و یک نکته از قرآن کریم (اکبر دهقان)ص ۲۴۹.

۵- …
و از او شفاعتی پذیرفته نشود .

۶- …
روزی بیاید که در آن نه داد و ستدی باشد و نه دوستی و نه شفاعتی .

۷- غیر از او هیچ یاور و شفاعت کننده‏ای نیست .

۸- بگو شفاعت همه‏اش از آن خداست .

۹- کیست آن که جز به خواست و فرمان او نزد وی شفاعت کند؟

۱۰- و نزد خدا شفاعت سودی
ندارد، مگر از کسی که به وی اجازه آن داده شود .

۱۱- شفاعت نمی کنند مگر کسانی را که خدا از آنان راضی شود .

۱۲- و بـرای هـر یـک از انـسـانـهـای نـامـبـرده درجـاتـی اسـت از پاداش و کیفر اعمالشان .
پروردگارشان خود اعمالشان را به ایشان بر می گرداند تا ظلمی به ایشان نشود .

۱۳- ای نفس اطمینان یافته و با ایمان ، خشنود و پسندیده به سوی پروردگارت باز گرد ، و به
صف بندگان من وارد شو و به بهشت من در آی .

۱۴- به بندگانم خبر ده که من آمرزنده و مهربانم .

۱۵- ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر برای این که به فرمان خدا، از وی اطاعت شود.
و اگر این مخالفان، هنگامی که به خود ستم می‏کردند (و فرمانهای خدا را زیر پا می‏گذاردند)، به نزد تو
می‏آمدند؛ و از خدا طلب آمرزش می‏کردند؛ و پیامبر هم برای آنها استغفار می‏کرد؛ خدا را توبه پذیر و مهربان
می‏یافتند.

۱۶- چه برای آنها استغفار کنی و چه نکنی ، تاثیری ندارد ، حتی اگر هفتاد بار برای آنها، استغفار
کنی خداوند آنها را نمی بخشد ، چرا که آنها به خدا و رسولش کافر شدند و خداوند قوم فاسق
را هدایت نمی کند.

۱۷- شرح ابن ابی الحدید ج۲ ص ۸۶۳

۱۸- حکیمی ، محمد رضا ، ۱۳۷۰، الحیاه ، ج ۲،تهران ،
دفتر نشر فرهنگ اسلامی

آفتاب

بهترین و سریعترین روش مهاجرت به استرالیا
آگهی استخدام همکار در سایت های نیک صالحی و پرشین وی
2016-08-01
امتیاز بدهید
امتیاز : 4 تعداد رای : 1
برچسب ها:
اخبار مرتبط :
یونیک ویزاسامسونگکفش پاشنه مخفیدکتر تاجبخش
دکتر بتول طاهری
وقایع شگفت در هنگام ظهور مهدی (عج)
وقایع شگفت در هنگام ظهور مهدی (عج)
اعمال دهه اول ماه محرم ، ماه حُزن اهل بیت علیهم السلام
اعمال دهه اول ماه محرم ، ماه حُزن اهل بیت علیهم السلام
دل حضرت زینب (س) با این رفتار آتش گرفت
دل حضرت زینب (س) با این رفتار آتش گرفت
آیا قمه‌زنی از مصادیق عزاداری است؟
آیا قمه‌زنی از مصادیق عزاداری است؟
برکاتی که خواندن زیارت عاشورا دارد و از آن بی خبرید
برکاتی که خواندن زیارت عاشورا دارد و از آن بی خبرید
اولین شهید در راه حرکت امام حسین (ع) به‌ سوی کوفه
اولین شهید در راه حرکت امام حسین (ع) به‌ سوی کوفه
مهمترین عوامل طلاق از نظر قرآن
مهمترین عوامل طلاق از نظر قرآن
ابطال سحر و طلسم با این راهکار‌های قرآنی
ابطال سحر و طلسم با این راهکار‌های قرآنی
یونیک ویزاسامسونگکفش پاشنه مخفیدکتر تاجبخشدکتر بتول طاهری