مبنای افزایش دیه در ماه‌های حرام چیست؟

مبنای افزایش دیه در ماه‌های حرام چیست؟دین و اندیشه

فلسفه تغلیظ دیه (افزایش دیه) در ماه های حرام حفظ حرمت این ماه هاست، و ربطى به گناه‌کار بودن یا نبودن قاتل ندارد.تا اشکال شود که در قتل خطای محض، قاتل گناهی مرتکب نشده است؛ پس چرا دیه تغلیظ می‌شود.علاوه بر این بیشتر قتل‌ها و آسیب‌های غیر عمد به گونه‌‌ای هستند که با کمی تدبیر […]

فلسفه تغلیظ دیه (افزایش دیه) در ماه های حرام حفظ حرمت این ماه هاست، و ربطى به گناه‌کار بودن یا
نبودن قاتل ندارد.
تا اشکال شود که در قتل خطای محض، قاتل گناهی مرتکب نشده است؛ پس چرا دیه تغلیظ می‌شود.
علاوه بر این بیشتر قتل‌ها و آسیب‌های غیر عمد به گونه‌‌ای هستند که با کمی تدبیر و دوراندیشی می‌توان از
آنها جلوگیری کرد.
به عبارتی، انسان‌ها در این آسیب‌های غیر عمدی صد در صد بی‌تقصیر نیستند؛ از این‌رو شارع مقدس برای حفظ ماه‌های
حرام و وادار کردن مردم به دقت بیشتر در اعمال و رفتار خود جهت حفظ هر چه بیشتر امنیت اجتماعی،
دیه قتل در این ماه‌ها و نیز قتل در اطراف حرم الهی را تغلیظ کرده است.

چهار ماه قمری ذی‌القعده، ذی‌الحجه، محرم و رجب ماه‌های حرام هستند.
در این چهار ماه -به‌ جز برای دفاع- جنگ کنار گذاشته می‌شود و دیه افزایش می‌یابد.
هدف از این کار ایجاد امنیت برای افرادی است که می‌خواهند به حج بروند یا تجارت کنند و به سلامت
به شهر خود برگردند.
این سنت، از قبل از اسلام بجا مانده است.

در تقویم قمری پیش از اسلام ماهی به نام نسی وجود داشت که هر سه سال در گاه‌شماری قمری حضور
می‌یافت، و در نتیجه ماه‌ها در زمان مشخصی از سال قرار می‌گرفتند تا ربیع‌الاول در اول بهار قرار گیرد.

سوال: مبنای افزایش دیه در ماه‌های حرام چیست؟

یکی از موضوعاتی که در باب دیات مطرح است و فقهای امامیه بر آن اجماع دارند، و در ماده ۵۵۵
قانون مجازات اسلامى نیز بدان تصریح شده؛ این است که هرگاه رفتار مرتکب و فوت مجنیٌ علیه هر دو در
یکی از چهار ماه حرام[۱] و یا در محدوده حرم مکه واقع شود، خواه جنایت عمدی و خواه غیرعمدی باشد،
علاوه بر دیه نفس، یک سوم دیه نیز افزوده می‌گردد.[۲]

افزایش دیه مخصوص قتل نفس است و در جنایت بر
اعضاء و منافع، جاری نیست.
چنان‌که در فقه[۳] و ماده ۵۵۷ قانون مجازات اسلامی بدان تصریح شده است.

در تغلیظ دیه فرقی نیست بین این‌که مقتول، عاقل باشد یا دیوانه، صغیر باشد یا کبیر، حتی اگر مقتول فرزند
قاتل باشد هر چند پدر قصاص نمی‌‌شود اما دیه تغلیظ می‌‌‌شود.[۴]

هم‌چنین فرقی نیست بین این‌که قاتل عالم به حکم
یا موضوع باشد یا جاهل باشد، همچنین قاتل یا مقتول مسلمان باشند یا کافر باشند، بلکه حتی اگر مقتول کافر
هم باشد تغلیظ دیه وجود دارد.[۵]

مستند و مبنای تغلیظ دیه

مستند فقهاى امامیه در تغلیظ دیه روایات وارده از امامان معصوم(علیه السلام) می‌باشد، که
به چند روایت اشاره می‌کنیم:

۱٫
زراره از امام باقر(علیه السلام) می‌پرسد شخصی کسی را در حرم می‌کشد(حکمش چیست)؟

امام (علیه السلام) می‌فرماید: «باید یک دیه
کامل و یک سوم دیه را بپردازد و دو ماه پشت سر هم در ماه‌‌های حرام روزه بگیرد و یک
بنده آزاد کند و شصت فقیر را نیز اطعام نماید».[۶]

۲٫
در روایت دیگری زراره از امام باقر(علیه السلام) سوال می‌کند؛ این‌که شخصی در ماه حرام یک نفر را از روی
خطا به قتل رساند(حکمش چیست)؟

امام فرمود: دیه بر او تغلیظ و سنگین می‌شود و علاوه بر تغلیظ دیه باید
یک بنده آزاد کند یا دو ماه از ماه‌های حرام را پشت سر هم روزه بگیرد.[۷]

۳٫
«کلیب اسدی از امام صادق(علیه السلام) سوال می‌کند؛ مردی که در ماه حرام کشته شود دیه‌اش چقدر است؟

امام (علیه
السلام) می‌فرماید: یک دیه کامل و یک سوم دیه».[۸] فلسفه تغلیظ دیه در ماه‌های حرام

فلسفه تغلیظ دیه حفظ حرمت
ماه‌هاى حرام است، و ربطى به گناه‌کار بودن یا نبودن قاتل ندارد.
تا اشکال شود که در قتل خطای محض، قاتل گناهی مرتکب نشده است؛ پس چرا دیه تغلیظ می‌شود.[۹] علاوه بر
این بیشتر قتل‌ها و آسیب‌های غیر عمد به گونه‌‌ای هستند که با کمی تدبیر و دوراندیشی می‌توان از آنها جلوگیری
کرد.
به عبارتی، انسان‌ها در این آسیب‌های غیر عمدی صد در صد بی‌تقصیر نیستند؛ از این‌رو شارع مقدس برای حفظ ماه‌های
حرام و وادار کردن مردم به دقت بیشتر در اعمال و رفتار خود جهت حفظ هر چه بیشتر امنیت اجتماعی،
دیه قتل در این ماه‌ها و نیز قتل در اطراف حرم الهی را تغلیظ کرده است.

چند استفتاء از آیه الله مکارم شیرازی دام ظله:
سوال: آیا تغلیظ دیه در ماه حرام مربوط به قتل خطایی و شبه عمد هم می شود یا مختص قتل عمد است؟

تغلیظ دیه در ماه حرام، مربوط به قتل های عمدی است.

سوال: آیا فرقی بین دیه جنینی که در ماه های حرام سقط شده با ماه های دیگر وجود دارد؟

فرقی بین آن ها نیست.

سوال: علت نامگذاری ماه های حرام به این نام چیست؟ چرا دیه در این ماه ها دو برابر می باشد؟

نامگذاری این ماه ها به خاطر این است که جنگ در آنها حرام است و دیه دو برابر نمی شود
بلکه یک سوم به خاطر این ماه ها اضافه می شود.

سوال: هرگاه قتل غیر عمدى اتفاق بیفتد، دیه چگونه بایستى پرداخت شود؟ و قتل عمد اگر در ماه محرّم اتّفاق بیفتد و ولىّ مقتول رضایت بدهد که قصاص انجام نگیرد و به جایش دیه بدهند، چگونه بایستى باشد؟

در قتل غیر عمد تغلیظ دیه صورت نمی گیرد و در قتل عمد ملاک چیزی است که طرفین بر آن
توافق کنند و در ماه های حرام علاوه بر آن می تواند ثلث دیه را به عنوان تغلیظ دیه بگیرد.

اسک دین

بهترین و سریعترین روش مهاجرت به استرالیا
آگهی استخدام همکار در سایت های نیک صالحی و پرشین وی
تاریخ بروزرسانی : 2014-10-29 / گردآوری :
/
برچسب ها:
اخبار مرتبط :
یونیک ویزاهم سامدکتر تاجبخشدکتر بتول طاهری
احکام شرعی مربوط به سقط جنین
احکام شرعی مربوط به سقط جنین
خصیصه هایی که شما را جز چند بنده بد خدا می کند
خصیصه هایی که شما را جز چند بنده بد خدا می کند
چرا برخی افراد از روزی بیشتری بهره مند می شوند؟!
چرا برخی افراد از روزی بیشتری بهره مند می شوند؟!
علت بیشتر بودن گناه غیبت از زنا
علت بیشتر بودن گناه غیبت از زنا
راز پاشیدن آب روى قبرمرده چیست؟
راز پاشیدن آب روى قبرمرده چیست؟
آشنایی با عوامل مرگ قلب از منظر قرآن کریم
آشنایی با عوامل مرگ قلب از منظر قرآن کریم
از منظر قرآن فلسفه مهریه ای که برای زنان در نظر گرفته شده است، چیست؟
از منظر قرآن فلسفه مهریه ای که برای زنان در نظر گرفته شده است، چیست؟
توصیه امام رضا (ع ) برای افزایش طول عمر انسان
توصیه امام رضا (ع ) برای افزایش طول عمر انسان