دروازه ساعات ، که اسرای کربلا از آن عبور داده شدند کجاست؟ +عکس

دروازه ساعات ، که اسرای کربلا از آن عبور داده شدند کجاست؟ +عکس دین و اندیشه

کاروان اسرای اهل بیت(علیهم السلام) روز اول صفر به شام رسیدند و بعد از گذراندن ایشان از دروازه ساعات و بازار و از بین مردم بالاخره به مجلس یزید رسیدند . دروازه ساعات پرجمعیت­ ترین دروازه شام بود ، و اهل بیت(علیهم السلام) را در حالى که دست مردها – که دوازده نفر بودند(۱) – به گردنشان بسته شده بود و همه اسیران نیز به دست یکدیگر زنجیر شده بودند وارد مجلس یزید نمودند.

دروازه ساعات 

کاروان اسرای اهل بیت(علیهم السلام) روز اول صفر به شام رسیدند و بعد از گذراندن ایشان از دروازه ساعات
و بازار و از بین مردم بالاخره به مجلس یزید رسیدند .
دروازه ساعات پرجمعیت­ ترین دروازه شام بود ، و اهل بیت(علیهم السلام) را در حالى که دست مردها –
که دوازده نفر بودند(۱) – به گردنشان بسته شده بود و همه اسیران نیز به دست یکدیگر زنجیر شده بودند
وارد مجلس یزید نمودند.

ورود به شام از دروازه ساعات

در رابطه با ورود اهل بیت به شام، عالم زاهد فقیه موثق سیدابن طاووس در لهوف و
مجلسی در جلد چهل و پنج بحار نوشته­ اند: وقتی مزدوران یزید اهل بیت را نزدیک شام آوردند، امّ کلثوم
شمر را خواست.
فرمود: مطلبی با تو دارم.
گفت: چیست؟ فرمود: اینجا شهر دمشق است، ما را از دروازه­ای وارد کنید که مردمان کمتری در رفت و آمد
باشند و کمتر به تماشای ما برخیزند و سرهای بریدۀ شهیدان ما را جلوتر از ما حرکت بدهید که مردم
با تماشای آن سرهای نورانی به تماشای ما نپردازند.
ولی شمر برخلاف خواستۀ دختر امیرالمؤمنین، فرمان داد اهل بیت را از دروازه ساعات که پرجمعیت­ ترین جمعیت را
همیشه در کنار خودش داشت، عبور دهند و سرهای بریده را لابه ­لای کجاوه­ ها از دروازه ساعات ببرند.

خوشحالی پیرمرد شامی و جواب امام سجاد علیه السلام

اهل بیت را به این صورت از دروازه ساعات حرکت دادند، تا در میان شهر کنار مسجد
جامع که محل بازداشت اسرا بود، قرار بدهند.
پیرمردی از اهالی شام وقتی اسیران را دید، فکر ­کرد همه کافرند، جلو آمد و گفت: (الحَمدُ لله الذی قَتَلَکُم)
خدا را شکر می­کنم که شما را کشت، (وَ قَطَعَ قَرناً فِتنَه) و شاخ فتنه را با نابود کردن شما
برید.
وقتی ساکت شد زین­ العابدین(علیه السلام) رو کرد به او فرمود: (هَل قَرَأتَ القرآن؟) خیلی تعجب کرد پیرمرد، اسم قرآن
را برای چه این مرد می­برد؟ چرا به من می­گوید آیا قرآن خوانده ­ای؟ عرض کرد: بله خوانده ­ام.
فرمود: این آیه را خوانده­ای؟ (وَاعلَم إنَّما غَنِمتُم مِن شَئ) آیا این آیه را خوانده­ای؟ (وَ آتِ ذَالقُربی حَقَّه) آیا
این آیه را خوانده­ای؟ (قُل لا أسئَلُکُم عَلَیهِ أجراً إلّا المَودَّهَ فی القُربی) آیا این آیه را خوانده ­ای؟ (إنَّما
یُریدُ الله لِیُذهِبَ عَنکُمُ الرِّجسَ أهلَ البَیت وَ یُطَهِّرَکُم تَطهیرا) پیرمرد این آیات در حق ما نازل شده است، ذوی
القربی ما هستیم، اهل بیت ما هستیم که خدا ما را از هر آلایشی پاک کرده.
پیرمرد به شدت ناراحت شد و دست به سوی خدا برداشت و گفت: (اللهمَّ إنّی أتوبُ إلَیک) خدایا توبه می­کنم.
(اللهمَّ إنّی أبرَءُ إلَیکَ مِن عَدُّوِ آلِ مُحمَّد وَ مِن قَتَلَهَ أهلِ بیتِ مُحمَّد) خدایا از دشمنان اهل بیت و
کشندگان بیزاری می­جویم.
آن وقت گفت: یابن رسول الله آیا توبه من قبول است؟ حضرت فرمود: (إن تُبتَ تابَ اللهُ عَلَیکَ وَ أنتَ
مَعَنا) اگر توبه کنی حتماً قبول است و با ما خواهی بود.
وقتی این خبر به یزید رسید، فرمان داد سریع پیرمرد را بکشند.

سهل ساعدی و درخواست اهل بیت امام حسین(علیه السلام) از او

سهل ساعدی که از صحابی پیغمبر است، می­گوید: من به خاطر کاری به بیت المقدس سفر کردم، از آنجا
به شام آمدم، دیدم شهر را آذین بسته ­اند، به در و دیوار پارچه­ های رنگی آویخته ­اند، زنان خواننده
به خوانندگی و نوازندگی مشغولند، خیلی تعجب کردم، این شادی و خوشحالی برای چیست؟ به مردی از اهل شام گفتم:
امروز روز عید است که من از چنین روزی خبر ندارم؟ پیرمرد گفت: مگر مرد جاهلی هستی یا از راه
خیلی دور به اینجا آمده­ ای؟ گفتم: نه به خدا سوگند، من سهل ساعدی از صحابی پیامبرم.
گفت: (یا سَهل ماأعجَبَک) تعجب نمی­کنی؟ (السَّماءُ لاتَمتَرُ دَماً وَ الأرض لا تَنخَسِّفَ بِأهلِها) که آسمان خون نمی­بارد و زمین
اهلش را فرو نمی­برد؟ گفتم: برای چه؟ گفت: امروز سر بریده حسین را از عراق به درگاه یزید می­برند.
گفتم: شگفتا سر بریده ابی عبدالله را نزد یزید می­برند و مردم شادی می­کنند؟ گفتم از کدام دروازه؟ گفت: دروازه ساعات
.
آمدم کنار دروازه ساعات، دیدم سر شهدا را به نیزه حمل می­کنند، سر ابی عبدالله را که شبیه ­ترین مردم
به پیامبر است، به بالای دسته ­ی پرچمی نصب کرده­ اند، از پشت آن پرچم دختری را دیدم بر شتری
بی­ جهاز سوار است، جلو رفتم گفتم: دختر کیستی؟ فرمود: من سکینه دختر حسینم.
گفتم: من سهل ساعدی از صحابه­ی جدّت هستم، اگر فرمانی داری ببرم.
فرمود: بگو این سر بریده را دورتر از ما حمل کنند تا مردم به تماشای آن بپردازند و کمتر حرم
رسول خدا را نظر کنند.
رفتم به کسی که سر نزد او بود گفتم: این چهل دینار زر سرخ را از من بگیر و این
سر بریده را از اهل بیت فاصله بده.

منهال و زیارت ام سجاد (علیه السلام)

مِنهالِ بن عَمر می­گوید: یک روز در شهر شام خدمت حضرت سجاد(علیه السلام) رسیدم، گفتم: یابن رسول الله چگونه
روزگارتان را می­گذرانید؟ فرمود: مانند بنی اسرائیل در میان فرعونیان که پسرانشان را کشتند و زنانشان را زنده نگه داشتند.
ما فرزندان پیامبر خدا، همه گرفتار و شهید و پراکنده شدیم، (فَإنّا لله وَ أنّا ألَیهِ راجِعون).

دروازه ساعات کجاست؟و چرا به این نام نامیده شده است؟

دروازه ساعات دروازه ورودی شهر دمشق از طرف کوفه بوده است علت نامگذاری دروازه ساعات به این نام
این بوده است که ساعتها اهل بیت و اسرا را در این دروازه نگه داشتندو به شادی و پایکوبی پرداختند(
فرهنگ عاشورا/جواد محدثی/واژه: دروازه ساعات )

کاروان اسرای اهل بیت(علیهم السلام) در مجلس یزید

کاروان اسرای اهل بیت(علیهم السلام) روز اول صفر به شام رسیدند
و بعد از گذراندن ایشان بعد از گذراندن ایشان از دروازه ساعات و بازار و از بین مردم بالاخره
به مجلس یزید رسیدند .
دروازه ساعات پرجمعیت­ ترین دروازه شام بود ، و اهل بیت(علیهم السلام) را در حالى که دست مردها – که
دوازده نفر بودند(۱) – به گردنشان بسته شده بود و همه اسیران نیز به دست یکدیگر زنجیر شده بودند وارد
مجلس یزید نمودند.
یزید در قصر خود در محلى مشرف بر جیرون(۲) نشسته بود و ورود سرهاى مقدس و کاروان اهل بیت را
مشاهده مى‏کرد و این اشعار را زمزمه مى‏کرد: آن قافله ‏ها پدیدار شدند و آن آفتاب‌ها بر بلندی‌هاى جیرون تابیدند؛
کلاغ فریادى کشید.
گفتم که: فریاد بزنى یا نزنى، من از بدهکار خود طلب خود را گرفتم.» پس از وارد نمودن اسیران به
مجلس یزید، ایشان را در مقابل او نگه داشتند، امام سجاد (علیه ‏السلام) به یزید فرمود: اگر رسول خدا(صلى الله
علیه و آله) ما را در این حالت ببیند گمان می‌کنی با تو چه خواهد کرد؟ و فاطمه دختر امام
حسین(علیه ‏السلام) فریاد زد: اى یزید! آیا دختران رسول خدا(صلى الله علیه و آله) باید اینگونه به اسارت گرفته شوند؟
اهل مجلس با شنیدن این جمله از دختر امام حسین(علیه‏السلام) به گریه افتادند، به گونه‏ اى که صداى گریه ایشان
شنیده مى‏شد.
یزید چون وضعیت را بدین صورت دید ناچار دستور داد دست‌هاى امام چهارم را باز کنند.
در این هنگام سر مبارک امام حسین(علیه‏السلام) را در تشتى از طلا قرار داده و در مقابل یزید گذاردند، و
یزید با چوبى که در دست داشت بر داندان‌هاى مبارک امام مى‏زد.(۳) یزید گفت: سرهایى را شکافتیم که عزیز بودند،
و آنها آزار دهنده‏تر و ستمکارتر بودند.» یحیى بن حکم گفت: لهام بجنب الطف ادنى قرابه من ابن زیاد العبد
ذى النسب الوغل سمیه امسى نسلها عدد الحصى و بنت رسول الله لیست بذى نسل؛ آن کسانى که در کنار
طف بودند به ما نزدیکترند از ابن زیاد عبد، که نسبت پستى دارد؛ نسل سمیه مادر زیاد به تعداد ریگهاست!
اما از دختر پیغمبر نسلى بجاى نماند.» یزید بر سینه او کوبید و گفت: خاموش باش!(۴)

سخنرانی یزید و جواب کوبنده امام سجاد (علیه السلام)

سپس یزید
رو به اهل مجلس کرد و گفت: این مرد(۵) مى‏بالید و مى‏گفت: پدر من بهتر از پدر یزید، و مادرم
بهتر از مادر او، و جدّ من بهتر از جد اوست، و من خود را بهتر از او مى‏دانم و
همین‏ها بود که او را به کشتن داد!!! اما سخن او که پدرم بهتر از پدر یزید است، کار پدر
من با پدر او به داورى کشید و خدا به نفع پدر من داورى کرد!! و اما سخن او که
مادرم بهتر از مادر یزید است، آرى بجان خودم سوگند که بدون تردید فاطمه دختر رسول خدا بهتر از مادر
من است.
و اما گفته او که جدم بهتر از جد اوست، بلى! مسلما کسى که به خدا و روز قیامت ایمان
دارد، نمى‌تواند بگوید که جد من بهتر از محمد است!(۶) و اما این که گفت: من بهتر از یزیدم، پس
شاید او این آیه را تلاوت نکرده است: «قل اللهم مالک الملک)!(۷)و(۸) آنگاه یزید به امام سجاد(علیه‏السلام) گفت: اى پسر
حسین! پدرت رابطه خویشاوندى را نادیده گرفت و مقام و منزلت مرا درنیافت! و با سلطنت من در آویخت و
خدا آنگونه که دیدى با او رفتار کرد!! حضرت على بن الحسین(علیهما‏السلام) این آیه را تلاوت فرمود: «ما صاب من
مصیبه فى الارض و لا فى انفسکم الا فى کتاب من قبل ان نبرأها ان ذلک على الله یسیر.»(۹) یزید
به فرزند خود خالد گفت: پاسخ او را بده! ولى خالد ندانست چه جوابى گوید! یزید به او گفت: بگو
«ما اصابکم من مصیبه فبما کسبت ایدیکم و یغفو عن کثیر»(۱۰)و(۱۱) ابن شهر آشوب گفته است: پس از آن على
بن الحسین(علیهما‏السلام) فرمود: اى پسر معاویه و هند و صخر! نبوت و پیشوایى همیشه در اختیار پدران و نیاکان من
بوده پیش از آن که تو زاده شوى! به راستى که در جنگ بدر و احد و احزاب، پرچم رسول
خدا در دست جدّم على بن ابیطالب، و پرچم کافران در دست پدر و جد تو بود! آنگاه امام سجاد(علیه‏السلام)
این شعر را خواند: چه پاسخ مى‏دهید هنگامى که پیامبر از شما بپرسد: شما که آخرین امتید، بعد از فقدان
من با عترت و خاندانم، چه کردید؟ برخى را اسیر و بعضى را آغشته به خون نموده‏اید.» سپس امام سجاد(علیه‏السلام)
ادامه داده فرمود: اى یزید! واى بر تو! اگر مى‏دانستى که عمل زشتى را مرتکب شده‏اى و با پدرم و
اهل بیت و برادر و عموهاى من چه کرده‏اى، مسلما به کوهها مى‏گریختى! و بر روى خاکستر مى‏نشستى! و فریاد
به واویلا بلند مى‏کردى! که سر پدرم حسین فرزند فاطمه و على را بر سردرِ دروازه شهر آویخته‏اى! و ما
امانت رسول خدا در میان شما هستیم؛ تو را به خوارى و پشیمانى فردا بشارت مى‏دهم! و پشیمانى فردا زمانى
است که مردم در روز قیامت گرد آیند.(۱۲)

فاطمه بنت الحسین (علیهما‏السلام) و دفاع زینب (سلام الله علیها) از او

در این هنگام مردى شامى در حالى که به فاطمه دختر
امام حسین(علیه‏السلام) اشاره مى‏کرد به یزید گفت: این کنیز را به من ببخش! فاطمه در حالى که مى‏لرزید خود را
به سوی عمه‏ اش زینب کشانید و چادر او را گرفت و گفت: عمه جان! یتیم شدم، کنیز هم بشوم؟!(۱۳)
حضرت زینب(علیهاالسلام) رو به آن مرد شامى کرده گفت: نه تو و نه یزید هیچ کدام توان به کنیزى بردن
این دختر را ندارید! یزید خطاب به حضرت زینب(علیهاالسلام) گفت: بخدا سوگند که مى‏توانم! و اگر بخواهم.
چنین می‌کنم! حضرت زینب(علیهاالسلام) فرمود: والله! هرگز خداوند چنین قدرت و سلطه‏اى به تو نداده است، مگر این که از
اسلام روى گردانى و به دین دیگرى در آیى! یزید از خشم برافروخت و گفت: با من چنین سخن مى‏گویى؟!
پدر و برادر تو از دین بیرون رفتند!! زینب فرمود: تو و پدر و جدت دین خدا و دین پدر
و برادرم را پذیرفتند، اگر مسلمان باشى! یزید گفت: اى دشمن خدا! دروغ مى‏گویى! زینب گفت: تو به ظاهر امیرى
و ظالمانه ناسزا مى‏دهى و با قدرت و سلطه‏اى که اکنون دارى زور مى‏گویى! در اینجا گویا یزید احساس شرم
کرد و ساکت شد.
و در روایت دیگر آمده است: مرد شامى پرسید: مگر این دختر کیست؟! یزید گفت: او فاطمه دختر حسین، و
آن زن زینب دختر على بن ابیطالب است.
مرد شامى گفت: حسین پسر فاطمه و على؟! یزید گفت: آرى! مرد شامى گفت: اى یزید! خدا تو را لعنت
کند که خاندان پیامبر را مى‏کشى و فرزندان او را اسیر مى‏کنى! به خدا سوگند من گمان مى‏کردم اینان رومی
هستند.
یزید به مرد شامى گفت: به خدا سوگند تو را نیز به آنها ملحق خواهم کرد! و دستور داد تا
گردنش را بزنند.(۱۴)

چوب خیزران و ناله زینب سلام الله علیها

در این هنگام یزید دستور داد چوب دستى او را که از چوب خیزران بود برایش
آوردند، و در مقابل چشمان اهل بیت(علیهم ‏السلام) با آن چوب بر لب و دندان مبارک امام حسین(علیه‏السلام) مى‏زد.
زینب(علیهاالسلام) با دیدن این صحنه فریاد مى‏زد: «یا حسیناه! یا حبیب رسول الله! یابن مکه و منا! یابن فاطمه الزهراء
سیده النساء! یابن بنت المصطفى!» ناله حضرت چنان جانسوز بود که هر کس در آن مجلس بود را به گریه
واداشت و یزید به دست خود آن سر مقدس را در پیش روى خود گذارد! به ناگاه صداى زنى هاشمى
از قصر یزید به گوش رسید که مى‏گفت: «یا جبیباه! یا سید اهل بیتاه! یابن محمداه! یا ربیع الارامل و
الیتامى یا قتیل اولاد الادعیاء!»(۱۵) چون این صدا به گوش حاضران در مجلس رسید، بار دیگر به گریه در آمدند!(۱۶)
یزید چون آواى گریه زنان اهل بیت(علیهم ‏السلام) و فریاد واحسیناه آنان را شنید، از روى شماتت گفت: یا صیحه
تحمد من صوائحما اهون الموت على النوائح؛ این فریاد از زنانى که شیون مى‏کنند روا و پسندیده است! چه آسان
است مرگ عزیزان بر زنانى که نوحه به مزد کنند.» سپس دست برد و چوب خیزران را برداشت و با
آن به لب و دندان آن حضرت مى‏زد! ابو برزه اسلمى(۱۷) گفت: اى یزید! واى بر تو! بر دندان‌هاى حسین
پسر فاطمه چوب مى‏زنى در حالى که من شاهد بودم که رسول خدا (صلى الله علیه و آله) همین لب‌ها
و دندان‌ها را مى‏بوسید و به حسن و حسین(علیهماالسلام) مى‏فرمود: شما دو سید جوانان اهل بهشتید، خداوند قاتل شما را
نابود کند و او را مورد لعنت خود قرار دهد و دوزخ را براى او آماده سازد! یزید با شنیدن
این جملات خشمگین شد و دستور داد او را از مجلس بیرون کردند.(۱۸) یزید همانگونه که با چوب بر لب
و دهان مبارک امام حسین(علیه‏السلام) مى‏زد، رو به سر مبارک کرده فرمود: اى حسین! نواختن مرا چگونه دیدى؟!

یزید و خوردن شراب

سپس یزید آب جو طلب کرد(۱۹) و از آن مى‏نوشید و به یاران خود مى‏داد و مى‏گفت: این شرابى
است مبارک و از برکت آن این است که اولین بارى که ما از آن مى‏نوشیم سر دشمن ما (حسین)
بر سر سفره ماست، و سفره طعام ما به همین خاطر گسترده است و با خیالى راحت و مطمئن غذا
مى‏خوریم و شراب مى‏نوشیم.
سکینه(علیهاالسلام) مى‏فرماید: به خدا سوگند من از یزید کافرتر، ستمکارتر و سنگدل‌تر ندیده‏ام!(۲۰) پی‌نوشت‌ها: ۱- العقد الفرید، ج ۴، ص۱۶۹٫
۲- جیرون در دمشق، ابتدا مصلاى صابئین بوده و سپس یونانى‏ها در آن مکان به تعظیم دین خود پرداخته و
بعد از آن به دست یهود افتاد و همچنین زمانى در اختیار بت پرستان بود، و در این بنا را
که از بناهاى بسیار زیبا بوده «باب جیرون مى‏گفتند، و سر حضرت یحیى بن زکریا را بر در همین باب
جیرون آویختند و پس از آن سر حسین بن على در همین موضع آویخته شد و مکان آن ظاهرا در
همین مسجد اموى است.
(مقتل الحسین مقرم، ص ۳۴۸).
۳- اخبار الدول آثار الاول للقرمانى، ص ۱۰۸٫
۴- ارشاد شیخ مفید، ج ۲، ص۱۱۹٫
۵- منظورش از این مرد، امام حسین علیه‏السلام است.
۶- این تعبیر از یزید حاکى از بى ایمانى اوست، زیرا مى‏گوید «کسى که به خدا و روز قیامت ایمان
دارد» و نمى‌گوید «من مى‏گویم که پیامبر جد حسین بهتر از جد من است.» ۷- سوره آل عمران: ۲۶٫
۸- بحار الانوار، ج ۴۵، ص۱۳۱٫
۹- سوره حدید: ۲۲٫
۱۰- سوره شورى: ۳۰٫
۱۱- ارشاد شیخ مفید، ج ۲، ص۱۲۰٫
۱۲- بحار الانوار، ج ۴۵، ص۱۳۵٫
۱۳- ارشاد شیخ مفید، ج ۲، ص۱۲۰٫
۱۴- بحار الانوار، ج ۴۵، ص۱۳۶٫
۱۵- در اسناد ذکر نشده است که صدا از چه کسى بوده است ولى به قرینه این که صداى زنى
هاشمى بوده است حتما از زنان اهل بیت بوده که او را همراه دیگر زنان به مجلس یزید آورده بودند.
۱۶- الدمعه الساکبه، ج ۵، ص۱۰۵٫
۱۷- ابو برزه اسلمى نامش على الاصلح نضله بن عبید و از اصحاب رسول خداست و در بصره سکونت نمود
و گفته شده که در سال ۶۴ وفات یافت.
(الاستیعاب، ج ۴، ص۱۶۱).
۱۸- بحارالانوار، ج ۴۵، ص۱۳۲٫
۱۹- هروى از حضرت رضا (علیه‏السلام) نقل کرده که اولین کسى که دستور ساخت آب جو را داد و براى
او تهیه کردند، یزید بود، و اولین جایى که نوشید بر سر سفره‏اى بود که سر مقدس امام حسین (علیه‏السلام)
را گذارده بودند، و دشمنان اهل بیت بر آن سفره غذا و شراب مى‏خوردند و بر این مصیبت بزرگ شادمانى
مى‏کردند، و لذا حضرت رضا (علیه‏السلام) فرمود: شیعیان ما هرگز آب جو نمى‌خورند چون آن مخصوص دشمنان ماست.
(عیون اخبار الرضا، ج ۲، ص۲۲).
۲۰- قمقام زخار، ص ۵۷۷٫

تاریخ بروزرسانی : 2016-11-02 / گردآوری :
/
برچسب ها:
گزارش خطا در خبر
اخبار مرتبط :
logo-samandehi