امتحانی برای سنجش رفاقت دوستان

امتحانی برای سنجش رفاقت دوستاندین و اندیشه

دوستى‏ها بر چند نوع است: ۱- دوستى به خاطر خدا همانند علاقه به اولیاى دین و برادران ایمانى که منشأ آن منش دینى فرد و اعتقادات او است نه انگیزه‏هاى دیگر.۲- دوستى به جهت مال و جمال و یا کشش‏هاى غریزى دیگر.دوستی در آیات قرآن کریم و روایات اهل بیت (علیهم السلام) ملاک‏هایى براى دوست […]

دوستى‏ها بر چند نوع است: ۱- دوستى به خاطر خدا همانند علاقه به اولیاى دین و برادران ایمانى که منشأ
آن منش دینى فرد و اعتقادات او است نه انگیزه‏هاى دیگر.
۲- دوستى به جهت مال و جمال و یا کشش‏هاى غریزى دیگر.
دوستی در آیات قرآن کریم و روایات اهل بیت (علیهم السلام) ملاک‏هایى براى دوست خوب بیان گشته که به طور
اختصار ذکر مى‏نماییم : ۱- کسى که به یاد خدا باشد و هدفش جز رسیدن به او نیست.( سوره کهف،
آیه ۲۸) ۲- عاقل باشد حضرت على (علیه السلام) فرمود: بیشترین دوستى و خوبى‏ها در همراهى و دوستى با صاحبان
عقل و درایت است.( غررالحکم، حرف الف) ۳- مولوى داستان دوستى مردى با خرس را که مصداق بى‏خردان است به
شکل زیبایى بیان مى‏نماید.( مثنوى معنوى، دفتر دوم، ابیات ۱۹۳۲- ۲۱۲۴) ۴- خیانت کار نباشد ۵- ستمکار نباشد ۶- سخن‏چین
نباشد امام‏صادق (علیه السلام) فرمود: از سه گروه بر حذر باش شخص خیانت‏کار، شخص ظالم، انسان سخن‏چین.
زیرا کسى که به نفع تو به دیگران خیانت نماید، روزى خواهد آمد که به خودت نیز خیانت کند و
شخصى که به جانب‏دارى از تو حق دیگران را پایمال نماید و عادت به ظلم پیدا کند بالاخره به تو
نیز ظلم خواهد نمود و انسان سخن‏چین، همان‏طور که سخن دیگران را پهلوى تو مى‏آورد، سخن تو را نیز نزد
اغیار خواهد برد.(بحارالانوار، ج ۷۵، ص ۲۲۹) ۷- آن چه براى خود مى‏پسندد براى تو نیز بپسندد و آنچه را
که براى خویش نمى‏خواهد براى تو نیز نخواهد.
رسول اکرم (صلی الله علیه وآله) فرمود: در مصاحبت و رفاقت کسى که آن چه را براى خود مى‏خواهد براى
تو نخواهد، هیچ خیر و فایده‏اى وجود ندارد.
(بحارالانوار، ج ۷۱، ص ۱۹۸) علاقه انسان به دوستان احساسى پاک و لطیف است اما همواره باید عواطف با تعقل
همراه باشند و از طرف دیگر باید مراقب دخالت غرایز دیگر، مانند غریزه جنسى در این موارد نیز بود آنچه
نفس خویش را خواهى حرامت سعدیا گر نخواهى همچنان بیگانه را و خویش را ۸- قاطع رحم نباشد امام‏باقر (علیه
السلام) فرمود: پدرم امام‏سجاد (علیه السلام) مرا نصیحت فرمود که اى پسرم از رفاقت با کسانى که قطع رحم مى‏کنند
بپرهیز زیرا من آنها را در قرآن شریف سه بار مورد لعن و نفرین پروردگار یافتم.( تفسیر نورالثقلین، ج ۱،
ص ۴۵) شخصى که با نزدیکان خود نتواند معاشرت و هم‏زیستى صحیح داشته باشد در حالى که آنان با وى
از یک خانواده و فرهنگ و گوشت و خون مى‏باشند، چگونه مى‏توان انتظار داشت با غیر فامیل رفاقت صمیمانه داشته
باشند.
۹- عیب‏جو نباشد امام‏على (علیه السلام) فرمود: از رفاقت و نشست و برخاست با کسانى که عیب‏جو هستند و همیشه
به دنبال نقاط ضعف دیگران مى‏باشند، پرهیز کن زیرا دوست چنین اشخاصى از ضرر آنان سالم نمى‏ماند و خود نیز
طعمه عیب‏جویى‏هاى آنان خواهد شد.( غررالحکم، باب الف) چگونه دوستانمان را برای رفاقت امتحان کنیم؟ در روایات راه‏هاى متعددى براى
امتحان نمودن دوستان مشخص شده که عبارت است از: الف) در حال بى‏نیازى و فقر، دوستى او عوض نشود امام‏باقر
علیه السلام فرمود: بدترین دوست کسى است که تو را به هنگام بى‏نیازیت حفظ کند و به وقت تنگدستى رها
سازد.( میزان الحکمه، ج ۱، ص ۵۳) حضرت امیر (علیه السلام) فرمود: «هنگام از بین رفتن قدرت انسان دوست از
دشمن شناخته مى‏گردد» سعدى گوید: دوست مشمار آن که در نعمت زند لاف یارى و برادر خواندگى‏ دوست آن باشد
که گیرد دست دوست در پریشان حالى و درماندگى‏ ب) به هنگام عصبانیت بدگویى تو را ننماید امام‏صادق (علیه السلام)
فرمود: دوستى که سه بار از تو عصبانى شد ولى بدگویى تو را ننمود و کلام ناسزا از دهانش خارج
نشد او را براى خود نگه‏دار.( بحارالانوار، ج ۷۸، ص ۲۵۱) ج) به نماز اهمیت بدهد قرآن مى‏فرماید: «اى اهل
ایمان با آن گروه از اهل کتاب و کافران که دین شما را به بازیچه گرفتند دوستى مکنید.
زمانى که شما نداى نماز بلند مى‏کنید آن را به مسخره و بازى مى‏گیرند زیرا آن قوم مردمى نادان و
بى‏خردند.»( مائده، آیه ۵۷) سعدى در این باره گفته است: وامش مده آن که بى‏نماز است گرچه دهنش زفاقه باز
است‏ کو فرض خدا نمى‏گزارد از قرض تو نیز غم ندارد د) اهل نیکى در هنگام سختى و راحتى انسان
باشد امام علی امیرالمۆمنین (علیه السلام) فرمود: «در سختى‏ها دوستان امتحان مى‏گردند»، (غررالحکم، حرف فاء لفظ فی).
در این باره نیز سعدى زیبا سروده است: جوانى پاکباز پاک رو بود که با پاکیزه‏رویى در گرو بود چنین
خواندم که در دریاى اعظم به گردابى درافتادند با هم‏ چو ملاّح آمدش تا دست گیرد مبادا کاندرین حالت بمیرد
همى گفتى در میان موج و تشویر مرا بگذار ودستِ یار من گیر ه) هنگام زوال توانایى انسان دوستیش از
بین نرود حضرت امیر (علیه السلام) فرمود: «هنگام از بین رفتن قدرت انسان دوست از دشمن شناخته مى‏گردد.» ( غرر
الحکم، حرف عین، لفظ عند) و) هنگام به قدرت رسیدنش از احسان به دوستان خوددارى ننماید راجع به علاقه نسبت
به دوستان: علاقه و وابستگى به دوستان تا وقتى که موجب اخلال در برنامه زندگى و کارى انسان، مزاحمت با
حقوق والدین، مشغولیت ذهن و ضعف اراده و عدم اعتماد به نفس و ضعف ایمان نگردد اشکالى ندارد، بلکه اگر
در راستاى اصلاح و قوّت بخشیدن به این امور باشد بسیار خوب و مفید خواهد بود، البته بهترین سیاست در
این مسائل همان طور که خود شما به آن التفات دارید میانه‏روى است و زیاده‏روى و افراط در آن موجب
به وجود آمدن مشکلات ذکر شده خواهد گشت.
امام‏على (علیه السلام) فرمود: از رفاقت و نشست و برخاست با کسانى که عیب‏جو هستند و همیشه به دنبال نقاط
ضعف دیگران مى‏باشند، پرهیز کن زیرا دوست چنین اشخاصى از ضرر آنان سالم نمى‏ماند و خود نیز طعمه عیب‏جویى‏هاى آنان
خواهد شد دوستى‏ها بر چند نوع است: ۱- دوستى به خاطر خدا همانند علاقه به اولیاى دین و برادران ایمانى
که منشأ آن منش دینى فرد و اعتقادات او است نه انگیزه‏هاى دیگر.
۲- دوستى به جهت مال و جمال و یا کشش‏هاى غریزى دیگر.
نوع اول این دوستى‏ها عبادت و از بهترین اعمال است.
چنان که در احادیث منقول از اهل بیت (علیهم السلام) آمده است: هل الدین الا الحب آیا دین جز محبت
چیز دیگرى است؟ نوع دوم این دوستى‏ها چنانچه موجب سد راه خدا گردد و احیانا آدمى را به انحراف بکشاند،
خطرناک ترین دام شیطان است که باید از آن پرهیز نمود و تنها آن را معبرى براى درک جلال و
جمال خداوند قرارداد.
ممکن است گلى زیبا انسان را فریفته و مجذوب خویش کند ولى عاقل کسى است که در وراى زیبایى گل‏جمال
خالق گل راببیند و از این حجاب عبور کرده تا ملکوت را مشاهده نماید.
توجه ! توجه ! توجه به این نکته الزامى است: دوست و دوست‏یابى از نیازهاى واقعى زندگى است و داراى
فلسفه خاصى است.
اما آنچه مهم است این که در این راستا همچون دیگر جنبه‏هاى زندگى رعایت اعتدال لازم و ضرورى است.
به عبارت دیگر: علاقه انسان به دوستان احساسى پاک و لطیف است اما همواره باید عواطف با تعقل همراه باشند
و از طرف دیگر باید مراقب دخالت غرایز دیگر، مانند غریزه جنسى در این موارد نیز بود.
تبیان
تاریخ بروزرسانی : 2013-03-17 / گردآوری :
/
برچسب ها:
اخبار مرتبط :
هم سامدکتر تاجبخشدکتر بتول طاهریویدئو
ویدئو