دکتر"کریماله حاجیان" متخصص آمار زیستی و اپیدمیولوژی در یک مطالعه علمی- تحقیقاتی، عوامل مرتبط با خطر شیوع چاقی و اضافه وزن به خصوص چاقی شکمی(میان تنه) را از طریق مدلسازی شناسایی و اعلام کرد.
وی پس از مطالعه روی ۳۶۰۰تن از جمعیت شهری ۲۰تا ۷۰ساله استان مازندران شامل ۹۰۰تن از ساکنان چهار شهر بزرگ این استان دریافت که بیش از نیمی از جمعیت بالای ۲۰سال مورد تحقیق، دچار چاقی و اضافه وزن هستند.
نتایج این مطالعه نشان داد شیوع "چاقی" در مردان ۹و در زنان ۲۷درصد است و شیوع "چاقی میان تنه" یا "شکمی" در مردان به ده و در زنان به ۴۷ درصد میرسد.
به گفته دکتر حاجیان، آمارهای به دست آمده با مطالعات انجام شده در شهرهای بزرگ کشور، مثل تهران و اصفهان سازگاری دارد و همچنین با الگوی اپیدمی چاقی در کشورهای در حال توسعه نیز همخوانی دارد.
این مقاله و تحقیقات دکتر حاجیان در جشنواره آسیایی بهداشت خانواده که دی ماه امسال در تهران برگزار گردید، از سوی هیات داوران جهاد دانشگاهی علوم پزشکی ایران به عنوان بهترین تحقیق معرفی شد.
دکتر حاجیان روز شنبه در گفت و گوی اختصاصی با خبرنگار گروه علمی ایرنا درباره مقاله پژوهشیاش گفت: این مطالعه نشان میدهد تفاوت الگوی چاقی در مردان و زنان، با نتایج به دست آمده از کشورهای خاورمیانه مشابه است.
وی افزود: تحقیقات نشان میدهد که شیوع چاقی در زنان مورد مطالعه، با پایین بودن سطح سواد، کم بودن تحرک فیزیکی و نیز تعداد زایمانها و عوامل مربوط به هورمون جنسی ارتباط قابل ملاحظهای دارد.
به طورکلی نتایج این بررسی، نشانگر آن است که خطر بروز چاقی با تغییراتی که در شیوه زندگی در دو دهه اخیراتفاق افتاده، از جمله شهرنشینی و انتقال جمعیت روستا به شهر، مرتبط است.
دکتر حاجیان تاکید کرد: برای حل این مساله با توجه به روند رو به رشد چاقی، به "برنامه ریزیهای مداخلهای بااستراتژی چندگانه" لازم است.
وی گفت مسوولان و دست اندرکاران باید نگرش جدیدی در تبیین "مهندسی اجتماعی" برای مقابله با رفتارهای پرخطر داشته باشند.
وی افزود "در حقیقت لازم است که همه سازمانها و ارگانها به گونهای هدفمند با آگاهی دادن به مردم و فراهم کردن امکانات لازم و فرهنگسازی در این راستا هماهنگ باشند و تاکید کرد که "یک ارگان به تنهایی نمیتواند این مشکل را در سطح جامعه حل کند."
دکتر حاجیان درباره راههای پیشگیری و مقابله با شیوع چاقی شکمی گفت با ارتقاء سطح آگاهی و آموزش مردم برای شناسایی رفتارهای پرخطر از جمله "کم تحرکی فیزیکی" عملا باید فرهنگسازی شود.
"پیاده روی" ، "بدنسازی " و در یک کلام ورزش و پرکردن ساعات اوقات فراغت با تحرک فیزیکی، باید جزو فرهنگ عمومی جامعه درآید.
دکتر حاجیان خاطرنشان کرد باید امکان تحرک فیزیکی و ورزش کافی برای دانش آموزان فراهم شود تا آنان در آخر هفتهها ساعتها بدون تحرک مقابل تلویزیون ننشینند یا وقتشان را فقط صرف استفاده از اینترنت و بازی با کامپیوتر نکنند.
وی گفت با تغییراتی که در دو دهه اخیر در نوع تغذیه مردم اتفاق افتاده، مصرف غذاهای پرچرب و پرانرژی بسیار افزایش یافته که انرژی حاصل از مصرف این نوع غذاها باید سوزانده شود و در غیر اینصورت به صورت چربی ذخیره خواهد شد.
"در زمینه تغذیه باید مداخلاتی صورت گیرد، مثلا برای افراد بالای ۲۰ سال، باید غذاهایی با رژیم غذایی متناسب با پروژه "غذای ویژه پروژه قلب سالم" در دسترس باشد.
دکتر حاجیان گفت در ایران ممکن است از این غذاها عرضه شود اما بطور فراگیر در دسترس نیست درحالی که مصرف غذاهای سالم باید در سطح جامعه عمومیت پیدا کند.
وی افزود: این معضل نه تنها در ایران بلکه در کشورهای در حال توسعه نیز مشاهده میشود و در واقع به صورت یک معضل جهانی مطرح است در حالی که در گذشته به دلیل مدرنیزه نبودن جامعه ، مشکلی در این زمینه وجود نداشت.
"در گذشته اگر چرب میخوردند تحرک بیشتر بود و کالری با تحرک و کارهای فیزکی آن زمان سوزانده میشد."
اما دکتر حاجیان خاطرنشان کرد که ممکن است ۳۰تا ۷۰درصد چاقی ریشه وراثتی داشته باشد، اما نقش عوامل محیطی در شیوع چاقی به طور آشکار به چشم میخورد.
دکتر حاجیان گفت مسوولان اجرایی و برنامهریزان نظام سلامت باید نقش بسیار مهمی در رفع مشکل چاقی ایفا کنند و اساسا مقابله با اینگونه معضلات در سطح وسیع، تنها توسط یک وزارتخانه میسر نیست.
"به نظر میرسد دولت و تمامی ارگانهایی که مسوول امنیت جامعه هستند، باید مسوول سلامت هم باشند و با" هماهنگی بین بخشی سازمان ها" برنامه مداخلهایی در سطح جامعه را به اجرا گذارند.
"به عنوان نمونه در یک شهر فقط معاون بهداشتی نباید مسوول سلامت تلقی شود و لازم است که استاندار، فرماندار، بخشدار و مدیران همه ادارات کل درگیر حل مسایل سلامتی شهر شوند."
"در تئوری و پروژه مربوط به داشتن شهر سالم این هماهنگی بین بخشی شرط اساسی است و همه سازمانها باید در این زمینه توافق عمومی و اجماع داشته باشند وامکانات دراختیار قرار بدهند و همه در یک جهت برنامه ریزی و هدایت کنند.
ایرنا
