اگر چه حاميان اين مسابقات اين رويداد را تفريحي بي ضرر مي دانند، اما فمنيست ها همواره (از دهه هفتاد ميلادي) مسابقات انتخاب ملکه زيبايي را اقدامي در جهت تنزل جايگاه زنان به عنوان عروسک هايي نيمه برهنه در انظار مردان قضاوت کننده در مورد ريزه کاري هاي اندام هايشان ارزيابي نموده اند. نويسنده اين مقاله با يادآوري برنده شدن يک دختر افريقايي در اين مسابقات و اعتراضات گسترده مردم مسلمان نيجريه به اين رقابت ها، معتقد است که چنين اقداماتي هرگز نمي تواند گامي در جهت رفع مشکلات دنياي امروز بردارد. و اگر ارزش هايي نظير آزادي و تساهل و دموکراسي و عدالت جزء نيازهاي امروز بشريت است، آيا پافشاري براي برپايي اين مسابقات شرم آور هم جزء اين نيازها به شمار خواهد رفت؟

بنيادگران مسلمان، موفق به کاري شده اند که فمنيست ها در چند دهه اخير در انجام آن ناکام بوده اند: تبديل مسابقات انتخاب ملکه زيبايي دنيا به يک مسئله سياسي جهاني. به دنبال برپايي اين مسابقات در لندن و عدم حضور نماينده کشور مسلمان نيجريه در اين رقابت ها، اين سؤال ديگر بار به وجود آمد که آيا اين رقابت هاي سالانه در جهت نمايش زيبايي هاي زنانه، براي همه ملت هاي دنيا همچنان قابل قبول خواهد بود؟

در سال هاي دهه هفتاد ميلادي، فمنيست ها با برپايي راه پيمايي هاي گسترده در سراسر دنيا، اين رقابت ها را يک بازار گله وار مبتذل مي دانستند که در آن، عده اي از مردان براي قضاوت در مورد زنان از روي قيافه هايشان گردهم مي آيند. آنان اعقتاد داشتند که اين مسابقه اندام، نه يک سرگرمي که يک مسأله سياسي است؛ چرا که ما در آن با قدرت ها و نه ورزشکاران رو به رو هستيم. زنان در اين رقابت ها در حالي بدن هاي خود را به نمايش مي گذارند که مردان به مو شکافي جزئيات بدن هاي اين شرکت کنندگان مي پردازند. لذا در اين مورد، ما با يک ناعدالتي گسترده رو به رو هستيم.

اين اعتراضات همواره در صدر اخبار رسانه ها قرار گرفته و حتي به يکي از مشخصه هاي دنياي مدرن تبديل شده است. البته ما در سال هاي اخير شاهد حضور زنان داور و دختران داراي مدارک دانشگاهي در رشته اي نظير فيزيک هم بوده ايم. اما اين تغييرات نمي تواند ماهيت اين مسابقات را تغيير دهد؛ چرا که در غرب، همه به لوس بازي هاي اين مسابقات اذعان دارند، هر چند فمنيست ها همچنان بر مواضع پيشين خود پافشاري مي کنند.

از ديگر سو، بايد دانست که اين رقابت ها را به صورت مجازي، مي توان تنها واقعه جهاني دنياي امروز دانست که به صورتي منظم در کشورهاي در حال توسعه انجام مي گيرد. اين رقابت ها اگر چه ويژگي ها و خاستگاهي اروپايي دارد، اما همه ساله در کشوري برپا مي شود که برنده سال پيش به آن تعلق داشته است. مقامات رسمي در حال شعار «خانواده جهاني» و «همه ملت ها بر روي يک سکو» را مطرح مي نمايند که مخالفت هاي گسترده نسبت به اين مسابقات، با پاسخي مناسب رو به رو نبوده است. لذا اين ادعاها، تنها در حد يک رقابت جهاني در جهت برگزيدن يک زن زيبا، محدود شده است.

اما با همه اين مسائل، ترتيب دهندگان اين مسابقات روز به روز ثروتمندتر مي شود. دانيل ميلر و دون اسلاتر در کتاب خود، با يادآوري پيروزي يک دختر سياه پوست ترينيدادي در اين رقابت ها، معتقدند که اگر چه مردم اين کشور فقير، اين پيروزي را به عنوان فرصتي جهت عرضه خود به دنيا مي دانستند، اما آنان نيز همانند هندي ها و بسياري از کشورهاي ديگر، زنجيره اي از مردمي را تشکيل مي دهند که به انتخاب ملکه زيبايي دنيا از کشورشان و البته از نگاه غريبان افتخار مي کردند. همان طور که برنده سال پيش اين رقابت ها که يک دختر نيجريه اي بود، خاطر نشان مي کند، وي اولين دختر سياه پوستي به شمار مي رود که از قاره افريقا به عنوان برنده اين مسابقات برگزيده شده است. البته عده اي معتقدند که اين امر را بايد نشاني از تنوع فرهنگي دنياي امروز دانست، ولي مطمئناً اين توجيهات در برابر حقيقت اين مسابقات، رنگ مي بازد. چرا که اين پيروزي نتوانست مشکلات اين کشور فقير آفريقايي را بر طرف کند.

اما جامعه زنان دنياي امروز تا چه حد توانسته است در برابر اين معضل سياسي واکنش نشان دهد؟ و اگر ملکه هاي زيبايي نمي توانند در برابر اين جهالت توجيهي داشته باشند، آيا روشنفکران فرافمينستي نبايد از اين وضعيت دوري جويند؟

براي اولين بار در تاريخ مسابقات ملکه زيبايي دنيا، اين فرصت براي زنان دنيا به وجود آمد که در برابر اين موضوع، بدون هيچ گونه فشاري تفکر نمايند. البته در اين مسابقات، نمايندگان کشورهاي دانمارک، کاستاريکا و آفريقاي جنوبي نيز از اين فرصت در جهت فشار بر دنيا در جهت حل مشکلات حوزه حقوق بشر بهره برده بودند. اما آيا در سايه اين مسابقات، مردم دنيا توانستند از حقايق موجود در کشور نيجريه اطلاع يابند؟ مطمئناً خير.

همزمان با اين مسابقات، يکي از روزنامه هاي محلي نيجريه در مطلبي مدعي شده بود که پيامبر اسلام نيز در يکي از ازدواج هاي خود، احتمالاً دختري زيبا را برگزيده است. اين اقدام، موجي از خشم را در ميان مردم اين کشور برانگيخت. چرا که هرگونه عمل غيرشرعي در نيجريه با مجازات همراه است، به ويژه اگر اين کار در ماه رمضان صورت گرفته باشد.

بايد دانست که مردم نيجريه نيز فرهنگي مشابه عاملان بمب گذاري در کلوپ ساري جزيره بالي دارند. آنان معتقدند که در دنياي امروز نبايد ارزش هاي فرهنگي غرب را به صورتي کامل و تمام عيار پذيرفت. در عصر نوين بنيادگرايي مسلمانان، ما شاهد تغييرات زيادي در دنياي حاضر هستيم، هر چند افراد اندکي در غرب به اين حوادث پي برده اند. پيش از حوادث 11 سپتامبر 2001 ميلادي، امپرياليسم تمام عيار غربي، بر دنياي ما حاکميتي تمام عيار داشت و ارزش هاي خود را به سراسر ملت هاي دنيا تحميل مي نمود. اما در سايه اين حملات به ارزش هاي غربي، نفرت از ارزش هاي غربي حتي در ميان افراد غيرمرتبط با گروه هاي بنياد گرا نيز به صورتي گسترده قابل مشاهده است. افرادي که در پايتخت نيجريه تظاهرات نمودند، اعضاي القاعده نبودند؛ آنان مي خواستند در برابر تهاجم ارزش هاي غربي به فرهنگ بومي خود مقاومت نمايند.

در چنين دنيايي، ما بايد به دقت در مورد ارزش هايي که خواهان ستايش آنها هستيم، بيانديشيم. دموکراسي، عدالت و مدارا از اين جمله است. اما آيا انتخاب ملکه زيبايي هم جزو اين ارزش ها به شمار مي آيد؟

منبع: www.Guardian.uk

نويسنده: رز کوارد

tebyan.net