محسن رضايي در آبان 1352 در ادامه مبارزه با رژيم شاه، توسط ساواك اهواز دستگير شد. غروب يكي از روزهاي ماه مبارك رمضان او و دوستانش را با زبان روزه به بازداشتگاه ساواك اهواز بردند و حتي كمترين مهلتي به آنان ندادند تا بويلرسوت (لباس هاي يك تكه كاركنان صنعت نفت) هاي خود را از تن درآورند.

از جمله دوستان و همراهان او كه در اين ضربه دستگير شدند، شهيد اسماعيل دقايقي بودند كه بعد از پيروزي انقلاب و در كنار يار ديرين خود محسن رضايي، لشكر 9 بدر را بنيان نهاد كه اندكي بعد به سپاه بدر ارتقاء يافت و در زمينه مبارزه با سلطه حزب بعث درعراق به فعاليت پرداخت و امروز هم شجره طيبه اي براي تضمين مصالح عراق يكپارچه و منافع شيعيان عراق است.

در اسناد مربوط به ضربه ساواك اهواز در آبان 1352، نام سبزوار رضايي ميرقائد فرزند نجف و اسماعيل دقايقي فرزند قنبر به چشم مي خورد. همچنين نام آقايان احمدي، ساكيه و كياني هم به چشم مي خورد كه دو نفر نخست( آقايان احمدي و ساكيه) از اعضاي موثر گروه انقلابي منصورون بودند و پس از پيروزي انقلاب نيز منشأ بركات و خدمات براي انقلاب و ايران بودند.

در پي اين دستگيري، محسن رضايي به مدت سه ماه و يك هفته در سلول انفرادي مورد شكنجه و سوء رفتار قرار مي گيرد و پس از محاكمه در شعبه دوم دادگاه نظامي اهواز به اتهام او مبني بر «اقدام عليه امنيت كشور شاهنشاهي ايران» رسيدگي گرديد و به زندان محكوم شد.

محسن رضايي پس از آزادي از زندان درس خود را تكميل مي كند و با معدل كل 03/18 از هنرستان صنعتي شركت ملي نفت ايران- اهواز فارغ التحصيل مي شود. وي در كنكور دانشگاه علم و صنعت تهران با رتبه عالي پذيرفته مي شود و در رشته مهندسي مكانيك مشغول به تحصيل مي شود. وي كه قبلاً سابقه كار در بخش تلمبه هاي حفاري شركت سدكو sedko را داشته، در تهران به عنوان تكنسين برق در شركت ايران تاير مشغول به كار مي شود. مدتي بعد و در حالي كه تحصيلات دانشگاهي خود را در رشته مكانيك پي مي گيرد، به عنوان كارمند در بخش طراحي پايه basic design شركت توليد لوازم خانگي ارج مشغول به كار مي شود.

وي كه در اين ايام در محله نارمك تهران اقامت داشت، از طريق آيت الله جلالي خميني امام جماعت مسجد احمديه، نارمك به جستجوي همسري مناسب براي تشكيل خانواده اي مذهبي و انقلابي بر مي آيد و به زودي با معرفي آيت الله جلالي خميني (كه هم اكنون به عنوان نماينده ولي فقيه و رئيس حوزه علميه شرق تهران فعاليت مي كند) با خانم معصومه خدنگ ازدواج مي نمايد.

در سال 1355 و در حالي كه محسن رضايي فعاليت فرهنگي و سياسي خود را در تهران دنبال مي كند، موج دوم دستگيري اعضاي منصورون توسط ساواك آغاز شد و آقاي رضا بصيرزاده از اعضاي موثر منصورون با اعلام خطر نسبت به دستگيري وي، خواستار پيوستن او به صحن هاي تشكيلاتي (خانه هاي تيمي) منصورون مي شود. (توضيح اينكه گروه منصورون با الهام از حديث شريف سلسله الذهب كه "كلمه لا اله الا الله حصني فمن دخل حصني امن من عذابي"، به جاي اصطلاح خانه تيمي از تعبير قرآني "حصن" استفاده مي كردند).

درون حصن هاي تشكيلاتي، هر يك از اعضا از نام ديگري غير از نام شناسنامه اي خود استفاده مي كردند تا توسط ساواك شناسايي نشوند. مسئول او در تشكيلات، شهيد غلامحسين صفاتي بود كه با نام مستعار صادق و محسن فعاليت مي كرد. براي محسن رضايي نام هاي قاسم، قادر و مجيد انتخاب شد كه به تناوب از آنها استفده مي كرد.

شهيد غلامحسين صفاتي در 6 بهمن 1355 در درگيري با نيروهاي ساواك و شهرباني اصفهان به شهادت رسيد و محسن رضايي به دليل علاقه اي كه به شهيد صفاتي داشت نام "محسن" را برگزيد تا تداوم بخش راه او باشد.

اما كسي كه محسن رضايي ترجيح داد نام او را براي خود برگزيند، چه كسي بود؟ شهيد صفاتي در خانواده اي مذهبي و در دامان مادري كه حافظ كل قرآن بود، رشد كرده بود. برادر شهيد صفاتي، بعد از پيروزي انقلاب از سوي مردم آبادان به نمايندگي مجلس برگزيده شد. آقاي ايرج صفاتي علاوه بر نمايندگي مردم شريف آبادان در مجلس، در سال هاي دفاع مقدس و در زمان رياست مجلس آيت هاشمي رفسنجاني رياست ديوان محاسبات كشور را عهده دار بود و در جاي جاي خاطرات آقاي هاشمي رفسنجاني از وي نام برده شده است.

همچنين خواهر شهيد صفاتي به عنوان يكي از پر تلاش ترين مجتهدان زن تاريخ تشيع، درس خارج فقه خود را به محلي براي تربيت زنان آگاه به فقه شيعه و مقتضيات زمان اختصاص داده است. بانو مجتهده زهره صفاتي همسر آيت الله محمد حسن احمدي فقيه از علماي قم هستند.

به هر حال محسن رضايي براي زنده نگه داشتن نام چنين رادمردي نام «محسن» را به عنوان نام تشكيلاتي خود برگزيد و راه او را به خوبي ادامه داد و توانست ضمن برقراري ارتباط مستمر و عميق با روحانيت مبارز قم از راهنمايي شرعي روحانيون برجسته اي همچون حضرات آيات راستي كاشاني، شرعي و قمي برخوردار شود. محسن رضايي در تمامي اين ارتباطات از نام«محسن» استفاده مي كرد و به طور طبيعي پس از پيروزي انقلاب وقتي كه اين مرد مبارز را به حضور حضرت امام(ره) معرفي كردند، با نام «محسن رضايي» شناخته مي شد.

محسن رضايي در سال هاي پس از پيروزي انقلاب همواره مورد عنايت، توجه و لطف پدرانه حضرت امام رحمت الله بود و در شهريور 1360 حضرت امام(ره) او را احضار كرد و در ديدار كوتاهي كه در حياط خانه حضرت امام(ره) برگزار شد، از اين جوان پرسيد: شما الان چند سال داريد؟ او گفت: 27 سال. امام(ره) گفت تصميمي گرفته ام؛ حكم فرماندهي كل سپاه را براي شما مي نويسم. برويد كاري براي جبهه ها بكنيد.

چند ساعت بعد حكم حضرت امام خميني(ره) بنيانگذار جمهوري اسلامي خطاب به «محسن رضايي» صادر شد و او را به عنوان فرمانده كل سپاه پاسداران انقلاب اسلامي معرفي كرد و به اين ترتيب نام او در شناسنامه تغيير يافت؛ محسن رضايي ميرقائد شماره شناسنامه 1172 صادره از مسجد سليمان؛ نسخه المثني.

كشور در آتش اشغالگران بود و 5 استان خوزستان، ايلام، كرمانشاه، كردستان و آذربايجان غربي در آتش جنگ مي سوخت. «محسن رضايي» به دفاع از كشور و رضايت امام(ره) مي انديشيد و به خوبي از پس آن كار برآمد. به زودي و در ظرف 9 ماه طي 4 عمليات پيروزمند طريق القدس، ثامن الائمه، فتح المبين و بيت المقدس كل اراضي اشغالي كشور آزاد شد تا خنده بر لبان مردم و امام(ره) بنشيند. امام(ره) از اين به بعد هميشه او را با صميميت خاصي "آقامحسن" صدا مي زد و هنوز هم بچه هاي جنگ او را با اين نام صدا مي زنند و به اين ترتيب به ياد آن روزها صفا مي كنند.

رهبر معظم انقلاب اسلامي حضرت آيت الله خامنه اي به خوبي كل اين رويدادها و تحولات مديريتي را در يك جمله حكيمانه اعلام كرده اند: "شما آقا محسن عزيز بارها و بارها دل امام رحمت الله را شاد كرديد؛ من به شما از ته دل اعتماد دارم و شما را از ته دل دوست دارم".