درخواست ارایه گواهي سلامت از بانوان، اقدامي است كه به‌تازگي در برخي از استخر‌هاي خصوصي متداول شده است؛ اقدامي كه رییس اداره بهداشت اماكن وزارت بهداشت آن را تخلف به حساب نمي‌آورد و می‌گوید: انجام اين كار بدون هماهنگي با وزارت بهداشت انجام شده و دستورالعملي در اين زمينه صادر نشده است اما اين كار تخلف محسوب نمي‌شود و در راستاي ارتقاي سلامت است.

مهندس رضا غلامي با اظهار بي‌اطلاعي از اين اقدام استخرهاي بانوان، در پاسخ به اين پرسش كه علت اخذ گواهي پزشكي از بانواني كه به استخرهاي شنا در تهران مراجعه مي‌كنند، چيست، مي‌گويد: وزارت بهداشت چنين ضوابطي ندارد اما احتمالاً برخي استخرهاي خصوصي خودشان براي حفظ سلامت بيشتر و اطمينان از سلامت مراجعه‌كنندگان از آنها گواهي پزشكي مي‌خواهند.

مهندس عباس تقي‌زاده، مديركل سلامت شهرداري تهران در اين خصوص به همشهري مي‌گويد: نظارت بر رعايت بهداشت در كليه استخر‌ها به‌عهده دانشگاه‌هاي سه‌گانه علوم‌پزشكي و وزارت بهداشت است، اما شهرداري تهران به‌منظور افزايش ضريب بهداشتي در اين اماكن نظارت و بازرسي اين كار را به‌عهده شركت شهر سالم قرار داده كه به موازات مراكز دولتي نظارت بر رعايت مسایل بهداشتي را به‌عهده بگيرد. وي درخواست گواهي تاييد سلامت، تفكيك استخر زنان از دختران و همچنين تفكيك سانس‌هاي دختران و بانوان بالاي 18 سال را اين‌چنين توجيه مي‌كند: عفونت‌هاي ادراري و دستگاه تناسلي در بانوان بالاي 18 سال بيشتر بروز پيدا مي‌كند؛ لذا تفكيك سانس اين دو گروه و كلرزني مجدد و بررسي ميكروبي آب بين دو سانس امكان ابتلا به اين عفونت‌ها را در دختران به حداقل مي‌رساند.

وي با اشاره به اين‌كه در همه اماكن ورزشي شهرداري به‌طور مرتب شاخص‌هاي بهداشتي ارزيابي مي‌شوند، به همشهري مي‌گويد: مركز بهداشت شهر تهران مجهز به آزمايشگاه‌هاي مدرن است كه ميزان كلر آب و كشت آب استخر از لحاظ بررسي ميكروبي بودن آن ارزيابي مي‌شود و گزارش‌هاي آن مرتباً به سازمان ورزشي ارایه مي‌گردد. رعايت ساير مسایل بهداشتي نظير عدم‌استفاده از وسايل شخصي مشترك مثل مايو نيز در اين اماكن مورد تاكيد و نظارت قرار مي‌گيرد. به گفته تقي‌زاده، اين محدوديت‌ها در راستاي ارتقاي سلامت است و با ضوابط اعلام‌شده از سوي وزارت بهداشت در تناقض نيست، حتا ممكن است برخي استخرهاي دولتي سازمان تربيت‌بدني نيز به تقليد از استخرهاي خصوصي، اين كارها را انجام دهند اما اگر قرار باشد به‌صورت دستور‌العمل كشوري ابلاغ شود، بايد با هماهنگي وزارت بهداشت باشد. از آنجا كه هيچ قانوني براي استاندارد بودن جمعيت استخرها وضع نشده، رعايت نكات بهداشتي هرچند با دقت، تضمين‌كننده سلامتي نيست و نمي‌تواند اين كمبود قانوني را جبران كند.

دكتر حميد عمادي، متخصص عفوني درخصوص انتقال بيماري‌هاي عفوني از طريق استخرهاي آلوده مي‌گويد: هپاتيت A كه از طريق دهاني‌- مدفوعي قابل انتقال است، در استخرهاي آلوده به‌راحتي مي‌تواند به افراد سرايت كند. وي مي‌افزايد: متاسفانه استخرها در فصل تابستان به‌دليل تعدد نفرات، مستعد انتقال بسياري بيماري‌ها مثل اسهال، هپاتيت A، قارچ‌هاي پوستي و تبخال‌ها هستند كه البته نه فقط آب آلوده عامل آن است، بلكه نواحي حاشيه استخر مثل رختكن‌ها يا حمام استخر و دمپايي‌هاي مشترك نيز مي‌توانند باعث انتقال بيماري‌ها باشند.

وي همچنين درباره ضد‌عفوني كردن استخرها به وسيله كلر تصريح مي‌كند: هر چند كلر براي ضد‌عفوني كردن استخرها به كار مي‌رود ولي گاهي اين ضد‌عفوني‌ كردن جايگزين تعويض به موقع آب استخرها مي‌شود و يا براي صرفه‌جويي در مصرف آب، كلر زياد به آن مي‌افزايند كه اين موضوع خود موجبات عفونت‌هاي چشمي و ريزش مو را فراهم مي‌كند. اما بر خلاف تصور بسياري از مردم كه استخرهاي روباز را بهداشتي‌تر مي‌دانند، اين متخصص عفوني مي‌گويد: اين استخر‌ها چون كلرشان زودتر تجزيه مي‌شود، مي‌توانند آلودگي بيشتري همراه داشته باشند، مگر اين‌كه كلر افزوده‌شده به آب آنها بيشتر از استخرهاي سرپوشيده و به ميزان مناسب باشد. حمام رفتن قبل از ورود به استخر، خالي كردن مثانه و رعايت برخي نكات بهداشتي و همچنين قرار دادن پا‌ها در حوضچه كلر پيش از ورود به استخر، از مواردي است كه مي‌تواند تا حد زيادي از انتقال بيماري‌ها در اين فصل بكاهد.

عمادي با بيان اين مطلب مي‌گويد: هرچند با رعايت نكات بهداشتي و رعايت حريم شخصي تا حد زيادي از سرايت بيماري‌ها كاسته مي‌شود ولي بايد استانداردي براي جمعيت استخرها در نظر گرفته شود و كنترل‌هاي لازم در اين زمينه صورت گيرد. دكتر آزاده الياسي، متخصص پوست و مو نيز به برخي از بيماري‌هاي ويروسي كه در اثر آب آلوده استخر منتقل مي‌شود، اشاره مي‌كند: «مولوسكوم كنتازيوزوم» يك بيماري ويروسي پوست و مخاط در انسان است كه معمولاً از طريق تماس با افراد مبتلا منتقل مي‌شود اما از طريق راه‌هاي غيرمستقيم مانند حوله و آب استخرها نيز مي‌تواند فرد را آلوده كند.

«آدنوويروس‌ها» از عوامل بيماري‌زاي ويروسي ديگري است كه اين متخصص به آن اشاره مي‌كند: مهم‌ترين و آسان‌ترين راه انتقال اين ويروس، آب استخرها است كه به‌طور عمده باعث ورم ملتحمه چشم مي‌شود و همه‌گيري‌هاي متعددي از طريق آب استخرها گزارش شده است كه علاوه بر تورم ملتحمه چشم نشانه‌هاي عمومي مانند تب، تهوع، استفراغ و تورم غدد لنفاوي هم دارد. درمان اين بيماري شامل رعايت بهداشت فردي و درمان علامتي چشم است. «تريكومونيازيس» يك بيماري انگلي است كه معمولاً از طريق مقاربت انتقال مي‌يابد، ولي در صورتي كه افراد آلوده در آب استخر شنا كنند و بهداشت آب رعايت نشود، ممكن است آلودگي به ديگر افراد نيز سرايت كند و باعث علایمي چون سوزش ادرار شود. حساسيت به كلر موجود در آب و نمايان شدن قارچ‌هاي پوستي از ديگر مواردي است كه متخصصان به آن اشاره مي‌كنند: قارچ در بدن افراد وجود دارد و استخرها فقط موجب نمايان شدن و لو رفتن بيماري مي‌شوند اما در اكثر موارد اين برداشت به‌وجود مي‌آيد كه استخرها موجب بروز بيماري در فرد شده‌اند.

همچنين برخي ضايعات پوستي ناشي از آفتاب در كنار استخرها به حداكثر مي‌رسد؛ چراكه مضرات تابش آفتاب از طريق انعكاس آن در استخرها، درياچه‌ها و درياها چند برابر اثرات مستقيم تابش آن است. دكتر الياسي در اين مورد مي‌گويد: گاهي ميزان نامناسب كلر در آب باعث به وجود آمدن بيماري‌هاي پوستي مي‌شود اما بعضي بيماري‌ها از افراد ديگر انتقال مي‌یابد كه وجود زگيل و قارچ‌هاي پوستي از آن جمله‌اند. وي در ادامه مي‌افزايد: هرچند كلر باعث ضد‌عفوني استخرها مي‌شود و باكتري در اين شرايط امكان رشد ندارد ولي استفاده از كلر زياد نيز ممكن است موجب ريزش مو شود.