آمارها چه می گویند ؟
بر اساس آمار در سال 1365 در برابر هر 340 هزار و 342 ازدواج 35 هزار و 211 طلاق در کشور ثبت شده است . این آمار در سال 1375 به 479 هزار و 263 ازدواج در برابر 37 هزار و 817 طلاق و در سال 1381 به 650 هزار و 960 ازدواج در برابر67 هزار و 256 طلاق می رسد. اگر چه آمارهای مربوط به طلاق به دلایلی چون عدم ثبت در دفاتر، جاری کردن صیغه شرقی طلاق بدون محضری کردن آن و ... چندان قابل استناد نیستند ، ولی بررسی همین آمار و محاسبه شاخص هایی چون نسبت طلاق به ازدواج و یا نسبت طلاق به کل جمعیت نشان دهنده آن است که این آمار طی سال های 1365 تا 1381 نشان می دهد که افزایش آمار طلاق طی سال های مختلف با نوساناتی
" متاسفانه آمار نشان می دهد که آمار طلاق طی سال های اخیر افزایش چشمگیری داشته است ، به طوری که منابع رسمی اعلام می کنند که حدود یک پنجم ( 25 درصد) ازدواج های تهرانی ها به طلاق منجر می شود در حالی که این آمار در شهرستان ها 1/14 درصد است ... "
روبه رو بوده است . بررسی رقم مطلق طی سال های مورد بررسی است اما محاسبه شاخص های آماری نشان می دهد در سال 1365 شاخص طلاق با افزایش روبه روست سپس طی سال های 1370 تا 1377 به تدریج کاهش می یابد و از سال 1379 تا 1381 این آمار مجددا افزایش می دهد .
مقایسه آمار طلاق در تهران و شهرستان ها
متاسفانه آمار نشان می دهد که آمار طلاق طی سال های اخیر افزایش چشمگیری داشته است ، به طوری که منابع رسمی اعلام می کنند که حدود یک پنجم ( 25 درصد) ازدواج های تهرانی ها به طلاق منجر می شود در حالی که این آمار در شهرستان ها 1/14 درصد است .

طلاق و قوانین حقوقی
متاسفانه و شاید خوشبختانه امرزوزه طلاق دیگر با آن فشارهای بیرونی گذشته که از طرف خانواده ، بستگان ، آشنایان و حتی جامعه به فرد وارد می شد (لااقل در شهرهای بزرگ) خبری نیست ، از طرفی باید این مساله را گوشزد کرد که وضع قوانین حقوقی در مورد طلاق می تواند در افزایش و یا کاهش آن بسیار موثر باشد ، "مصطفی یار محمدی" ، کارشناس ارشد حقوق، دراین باره می گوید : چه خوب و چه بد باید این نکته را بپذیریرم که هر چه قوانین طلاق سخت تر باشد ، خانواده ها از آن به عنوان آخرین حربه استفاده خواهند کرد ، اما در صورت آسان بودن قوانین طلاق ممکن است هر خانواده ای در پی بروز اختلافات هر چند اندک به آن متوسل شود و چه بسا این موضوع تا حد زیادی احساسی باشد و افراد بعد از جدا شدن از یکدیگر تازه به عمق مساله پی ببرند که آن هنگام بسیار دیر و قطعا بی فایده است .
وی اضافه می کند : شوراهای حل اختلاف می تواند در این زمینه بسیار موثر باشد به طوری که آمار نشان می دهد که این شوراها در موارد بسیاری توانسته اند موفق عمل کنند از طرفی مشاوران حاضر در شعبه های حل اختلاف موجب صلح و آرامش در 80 درصد پرونده ها می شوند.
اما از طرفی "نازنین شفیعی" 34 ساله که پاییز گذشته از همسر خود جدا شده و هم اکنون درمهد مشغول فعالیت است ، می گوید :شوهرم به مصرف مواد مخدر اعتیاد داشت ( خودش می گفت عادت) ؛ اما نمی توانستم اعتیاد و آزار و شکنجه هایش را که بیشتر روحی – روانی بودند،تحمل کنم ، به طوری که این مسایل مرا در شرف افسردگی شدیدی قرار داده بودند به دادگاه خانواده ثابت کنم و همیبن موضوع باعث شده بود تا بیش از سه سال برای گرفتن طلاق دادگاه های خانوا ه را زیر پا بگذارم و در آخر هم تنها با بخشیدن مهریه ام موفق به طلاق از او شدم ، بنابراین من بعد از 12 سال زندگی مشترک هنگامی که از خانه او بیرون آمدم ، تنها 67 هزار تومان موجودی داشتم و بنابراین در حال حاضر مجبورم با وجود بیماری های عصبی ای که دارم مجبورم در محیط شلوغ مهد کار کنم تا زندگی خود را بگذرانم .
سخت
" یکی از عوامل مهمی که در افزایش میزان طلاق موثر بوده است ، راه یافتن زنان به عرصه های اقتصادی و استقلال مالی آنان بوده است ، به نحوی که مانند گذشته زنان به خاطر نیازهای مالی تن به ازدواج نداده و یا مجبور به ادامه آن نیستند ... "



بودن قوانین طلاق به خصوص برای زنانی که خواستار جدایی از همسرشان هستند ، میزان قتل های خانوادگی و ناموسی را نیز افزایش داده است ، به طوری که قسمتت اعظم قتل ها به دلیل عدم امکان طلاق و ایجاد رابطه های پنهان بوده است .

طلاق در ایران و جهان
آمار طلاق اگر چه با افزایش نسبت به سال های گذشته روبه رو بوده است ؛ اما این مساله به خصوص نسبت به افزایش جمعیت نباید چندان نگران کننده قلمداد شود ، به طوری که آمار طلاق در مقایسه با عرف بین المللی چندان زیاد نیست ، دکتر "منصور مظفری"، جامعه شناس ، دراین باره چنین می گوید : بعد از انقلاب اسلامی شاخص نسبت طلاق به ازدواج کاهش یافت که البته بروز جنگ و مسایل ناشی از آن در این باره بی تاثیر نبوده است؛ اما از اواسط دهه 60 این آمار افزایش پیدا کرد که نسبت آن در جوامع شهری بیش از جوامع
" جامعه شناسان یکی از مهم ترین دلایلی که منجر به طلاق در جوامع در حال گذر و یا به عبارتی در حال توسعه می شود، تغییر باورهای اجتماعی و شرایط زندگی به خصوص در میان جوانان می دانند ... "



روستایی بوده است با این حال اگر بگوییم که آمار طلاق در این دهه نسبت به آن سال حدود دو برابر شده است ، امار ازدواج نیز 5/1 برابر شده است ، بنابراین طبیعی است که با افزایش میزان ازدواج ، آمار طلاق نیز افزوده شود ؛ اما مساله طلاق تنها با تعداد ازدواج ها بستگی ندارد عوامل موثری چون عوامل اقتصادی ، اجتماعی و اخلاقی در بنیان و تحکیم خانواده ها و یا فروپاشی آنان موثرند .

استقلال مالی زنان
یکی دیگر از عوامل مهمی که در افزایش میزان طلاق موثر بوده است ، راه یافتن زنان به عرصه های اقتصادی و استقلال مالی آنان بوده است ، به نحوی که مانند گذشته زنان به خاطر نیازهای مالی تن به ازدواج نداده و یا مجبور به ادامه آن نیستند و بنابراین پیوند زناشویی بیشتر به خاطر ارضای میل جنسی و عاطفی است که در صورت عدم ارضای آن تن به طلاق می دهند ، به خصوص آنکه رشد فمینیسم و جنبش های اصلاحی زنان نیز در این رابطه بی تاثیر نبوده است .
"لیلا شفیعی" 27 ساله دراین باره چنین می گوید : وقتی می دیدم که مادرم چگونه باید روزها حتی برای تهیه مایحتاج خانواده به پدرم اصرار و التماس می کرد ، تصمیم گرفتم که تا زمانی که از لحاظ مالی کاملا مستقل نشده ام ، ازدواج نکنم و اتفاقا این موضوع هم اتفاق افتاد ؛ اما انگار همه دنیا زیر و رو شده است ، این بار شوهرم کاملا به درآمد من وابسته شده بود و حاضر نبود که از پس انداز و یا درآمد خود کوچک ترین خرجی برای خانواده بکند ، این وضعیت به اندازه ای ادامه داشت که دیگر تمام توان من برای ادامه زندگی با او را گرفت و سرانجام طلاق گرفتم ...

طلاق و تغییر باورهای اجتماعی
جامعه شناسان یکی از مهم ترین دلایلی که منجر به طلاق در جوامع در حال گذر و یا به عبارتی در حال توسعه می شود، تغییر باورهای اجتماعی و شرایط زندگی به خصوص در میان جوانان می دانند ، جوانان امروز با ارتباطات گسترده ای که از طریق اینترنت و ماهواره و ... دارند ، به مولفه های یک زندگی ایده آل می اندیشند و می خواهند فضاها و دنیاهای جدیدی را تجربه کنند که ازدواج را تا حد زیادی مانع از تحقق این موضوع می دانند .
"طاهره مجدزاده"، مشاور اجتماعی،در این باره چنین می گوید : در گذشته تنها راهی که جوانان بریا یافتن استقلال می شناختند، ازدواج بود اما اکنون جوانان ازدواج را مانع بزرگی برای استقلال می دانند به طوری که فکر می کنند که گرفتار شدن در چهارچوب خانواده و تعهداتی که این مساله ایجاد می کند، مانع از رسیدن به بسیاری از آرزوها و آرمان های آنان می شود ، بنابراین یا ازدواج نمی کنند و یا اینکه به بهانه های مختلف حاضر به قطع ارتباط زناشویی خود می شوند .
وی اضافه می کند : بالا رفتن هزینه های زندگی نیز عاملل مهمی در گسست خانواده هاست ، در دیدگاه سنتی همواره اعتیاد و مسایلی از این دست عامل مهم طلاق قلمداد می کنند در صورتی که امروزه یکی از مهم ترین دلایل طلاق به خصوص در میان جوانان است ، عدم قدرت تامین هزینه های زندگی است ، به طوری که بسیاری از زوجین به این نتیجه می رسند که تامین زندگی فردی بسیار راحت تر از زندگی زناشویی است پس بهتر است قبل از بچه دار شدن ارتباط زناشویی خود را قطع کنند .
وی می افزاید : ازدواج ناخواسته تعهدات اخلاقی ای را می طلبد که بسیاری از جوانان بعد از گذشت ماه های اول زندگی و فروکش کردن احساسات به این نتیجه می رسند که تامین زندگی فردی بسیار راحت تر از زندگی زناشویی است ، پس بهتر است قبل از بچه دار شدم ارتباط زناشویی خود را قطع کنند . وی می افزاید : از طرف دیگر ازدواج ناخواسته تعهدات اخلاقی ای را می طلبد که بسیاری از جوانان بعد از ماه های اول زندگی و فروکش کردن احساسات به این نتیجه می رسند که قدرت محدود شدن در این چهارچوب را ندارند ، به طوری که بسیار افرادی که به ما مراجعه می کنند عدم پایبندی طرف مقابل و یا ترس از این موضوع را مهم ترین مشکل زندگی خود می دانند که این مشکل را می توان با افزایش منطقی دیدگاه های مذهبی و توجه به اصول دینی مرتفع کرد .