تری گلیسیرید، یک ماده شیمیایی است که از چربی های اضافی موجود در غذا، در بدن به وجود می آید. تری گلیسیرید به همراه کلسترول در پلاسمای خون وجود دارد. بدن ما به مقدار کمی تری گلیسیرید برای سلامتی نیاز دارد.
آزمایش خون
تری گیسیرید خون از چربی های خورده شده و یا از منابع غذایی کربوهیدراتی به وجود می آید. انرژی موجود در غذا، بلافاصله در بدن مورد استفاده قرار نمی گیرد، بلکه تبدیل به تری گلیسیرید می شود و در سلول های چربی ذخیره می گردد.
در بین وعده های غذایی، هورمون ها باعث آزادسازی تری گلیسیرید از بافت چربی می شوند.
تفاوت کلسترول و تری گلیسیرید چیست؟
کلسترول و تری گلیسیرید از انواع چربی های خون هستند. اگر مقدار زیادی کالری مصرف کنید، تبدیل به تری گلیسیرید می شود و انرژی لازم را برای شما فراهم می کند.
کلسترول سازنده سلول ها و هورمون ها می باشد.
تری گلیسیرید و کلسترول در خون حل نمی شوند و با کمک پروتئین ها در حمل و نقل چربی ها دخالت می کنند.
مقادیر طبیعی و غیر طبیعی تری گلیسیرید خون
مقدار تری گلیسیرید طبیعی: کمتر از 150 میلی گرم در دسی لیتر ( 7/1 میلی مول در لیتر)
مقدار تری گلیسیرید در مرز خطر: 150 تا 199 میلی گرم در دسی لیتر ( 7/1 تا 2/2 میلی مول در لیتر)
مقدار تری گلیسیرید زیاد: 200 میلی گرم در دسی لیتر ( 3/2 میلی مول در لیتر)
مقدار تری گلیسیرید خیلی زیاد: 500 میلی گرم در دسی لیتر ( 7/5 میلی مول در لیتر)
افزایش تری گلیسیرید خون
مقدار زیاد تری گلیسیرید موجود در خون باعث سختی و سفتی رگ های خونی و سکته قبلی می گردد. این عارضه باعث بیماری های انسداد شریان و رگ می گردد. همچنین باعث بیماری سندرم متابولیک می گردد.
سندرم متابولیکی شامل: فشار خون بالا، قند خون بالا، تجمع چربی در شکم، مقدار کم کلسترول خوب (HDL) و مقدار زیاد تری گلیسیرید می باشد.
سلامت قلب
چه عواملی موجب افزایش تری گلیسیرید خون می گردند؟
* چاقی
* دیابت کنترل نشده
* کم کاری تیروئید
* بیماری کلیه و کبد
* افزایش مصرف کالری
* نوشیدن مشروبات الکلی
داروهایی که موجب افزایش تری گلیسرید خون می شوند، عبارتند از:
- تاموکسیفن (داروی درمان کننده سرطان)
- استروئید
- بتابلوکرها
- دیورتیک ها
- استروژن
- ضد بارداری
در بسیاری از موارد دیده شده است که افزایش تری گلیسیرید خون، ارثی می باشد.
علائم افزایش تری گلیسیرید خون
غالبا بدون علامت می باشد. اما اگر شما از نظر ژنتیکی دچار افزایش تری گلیسیرید خون باشید، زیر پوست تان، رسوب چربی به شکل لکه های زرد رنگی دیده می شود. این لکه های زرد به نام xanthomas خوانده می شود.
چگونه تری گلیسرید خون را پایین بیاوریم؟
مهم ترین منبع تری گلیسیرید خون، چربی های موجود در غذا می باشد. بعد از خوردن غذا، کبد فرایند تولید آنها را فراهم می کند. مقدار کمی تری گلیسیرید در خون افراد سالم وجود دارد. اما اگر کالری زیادی مصرف کنید ( از منابع کربوهیدرات، چربی و یا پروتئین)، بدن کالری اضافی را به صورت تری گلیسیرید ذخیره می کند. این تری گلیسیرید ذخیره شده، همان چربی های بدن می باشد. بنابراین افراد چاق، دارای تری گلیسیرید زیادی است.
افزایش تری گلیسیرید خون، غالبا در اثر چاقی ، نوشیدن مشروبات الکلی و یا دیابت بوجود می آید
رژیم غذایی صحیح، به کاهش تری گلیسیرید خون کمک می کند:
1- چربی های اشباع را نخورید، مثل غذاهای سرخ کردنی، شیرینی ها ، چربی گوشت، کره، مارگارین و روغن نباتی جامد.
2- از لبنیات کم چرب استفاده کنید.
3- چربی های گوشت را جدا کنید.
4- شکر، مواد غذایی شیرین و غذاهایی که از آرد سفید تهیه می شوند (مثل شیرینی ها و نان لواش) را از رژیم غذایی خود حذف کنید.
5- غذای خود را با روغن کانولا، زیتون و یا ذرت بپزید.
6- مطمئن باشید که در غذاهای فرآوری شده، هیچ گونه چربی اشباعی وجود ندارد.
7- غذاهای فیبردار را زیاد مصرف کنید، مثل نان سبوس دار، حبوبات، جو، سبزی ها و میوه ها.
8- نوشیدنی های شیرین را مصرف نکنید، مثل انواع نوشابه، نوشیدنی های انرژی زا و آب میوه های صنعتی.
9- مشروبات الکلی را مصرف نکنید.
10- پُرخوری نکنید. به یاد داشته باشید که مصرف زیاد کالری، موجب افزایش تری گلیسیرید خون می شود.
11- اگر چاق هستید، وزن خود را کم کنید.
12- ورزش و فعالیت بدنی روزانه را از یاد نبرید. حداقل روزی 30 دقیقه فعالیت بدنی داشته باشید.
13- سیگار نکشید.
14- کلسترول را کمتر مصرف کنید. غذاهای دارای کلسترول شامل: زرده تخم مرغ، لبنیات و منابع چربی های اشباع است.
15- غذاهای دارای چربی امگا 3 (مانند انواع ماهی و گردو) را زیاد مصرف کنید. پزشک ممکن است برای شما مکمل روغن ماهی و یا DHA را تجویز کند.
(DHA ، یک نوع اسید چرب امگا 3 می باشد. DHA اسید چرب مهم در اسپرم، فسفولیپید مغز و شبکیه چشم می باشد. مصرف DHA با کاهش مقدار تری گلیسیرید خون، خطر بیماری قلبی را کم می کند. مقدار کم DHA، موجب بروز بیماری آلزایمر و سرطان می شود.)
بخش تغذیه و سلامت تبیان
