تغییر سبک زندگی مانند فعالیت بدنی و داشتن یک رژیم غذایی سالم اولین خط دفاعی در برابر کلسترول بالا هستند. ولیکن چنان چه شما چنین تغییرات مهمی را در سبک زندگی ایجاد کردید و هم چنان کلسترول تام و به ویژه کلسترول LDL در سطح بالا باقی بمانند، پزشک دارو درمانی را تجویز خواهد کرد.

انتخاب داروی مربوطه و یا ترکیبی از داروهای مربوطه به عوامل متعددی بستگی دارد از آن جمله می توان به فاکتورهای خطر فرد، سن فرد، وضعیت سلامت کنونی وی و عوارض جانبی احتمالی اشاره کرد.

لازم به ذکر است که استفاده از دارودرمانی به معنای عدم تغییر شیوه زندگی و عدم کنترل عوامل خطر نمی باشد، بلکه ترکیب تغییر شیوه زندگی و استفاده از داروها در کنترل چربی خون بالا ضروری است.

داروهای معمول در کنترل کلسترول خون بالا عبارتند از:

استاتین ها

استاتین ها گروهی از داروها هستند که بیشترین تجویز را برای کاهش کلسترول خون به خود اختصاص داده اند. استاتین ها مسیر ساخت کلسترول توسط کبد را مسدود می کنند بنابراین سلول های کبدی تهی از کلسترول می شوند و نهایتاً باعث می شود که کبد کلسترول را از خون برداشت و جمع آوری کند. همچنین استاتین ها به جذب مجدد کلسترول از رسوب های موجود در دیواره شریان ها کمک می کند و بدین شکل بیماری شریان های کرونری را از بین می برد. استاتین ها عبارتند از : آتروواستاتین، فلوواستاتین، لواستاتین، پراواستاتین، رسوواستاتین و سیمواستاتین.
رزین های باند شونده به اسیدهای صفراوی

کبد شما از کلسترول برای ساخت اسیدهای صفراوی استفاده می کند؛ اسیدهای صفراوی مواد مورد نیاز برای هضم هستند. این داروها از طریق باند شدن به اسیدهای صفراوی، کلسترول را کاهش می دهند؛ چرا که کبد را مجبور به استفاده از مقادیر بیشتر کلسترول برای ساخت اسیدهای صفراوی بیشتر می کنند که نهایتاً سطح کلسترول را در خون کاهش می دهند. این دسته از داروها عبارتند از کلستیرامین، کلسولام و کلستیپل.

مهارکننده های جذب کلسترول

روده کوچک کلسترول غذای مصرفی را جذب کرده و آن را به درون جریان خون رها می کند. داروی ازتیمایب از طریق مهار جذب کلسترول غذایی کمک به کاهش کلسترول خون می کند. این دارو می تواند همراه با داروهای استاتین استفاده شود.
ترکیب استاتین و مهارکننده جذب کلسترول

داروی ترکیبی ازتیمایب سیمواستاتین(ویتورین) هم باعث کاهش جذب کلسترول غذایی در روده کوچک می شود و هم تولید کلسترول در کبد را کاهش می دهد.

اگر همراه با کلسترول بالا دچار تری گلیسرید بالا نیز هستید، پزشک تان شاید داروهای زیر را تجویز نماید:

فیبرات ها

داروی فنوفیبرات و جمفیبروزیل، تری گلیسرید خون را با کاهش تولید کبدی VLDL و نیز تسریع برداشت تری گلیسرید از خون کاهش می دهند. همان طور که گفته شد VLDL حاوی مقادیر زیادی تری گلیسرید است.

نیاسین

نیاسین، تری گلیسرید را از طریق کاهش توانایی کبد در تولید LDL و VLDL کاهش می دهد. اگرچه تجویزهای متعددی وجود دارند ولیکن نیاسین به دلیل کمترین میزان عوارض جانبی ترجیح داده می شود. در استفاده از مکمل های غذایی حاوی نیاسین که بدون نسخه فروخته می شوند باید دقت نمایید که خیلی از موارد که استانداردهای لازم را ندارند، در کاهش تری گلیسرید خون موثر نیستند و ممکن است به کبد نیز آسیب برسانند.

ترکیب نیاسین و استاتین

چنانچه پزشک شما توصیه به دریافت همزمان نیاسین و استاتین داشته باشد می توان از داروی ترکیبی "سیمکُر" و یا "ادویکُر" استفاده نمود که که در این صورت تعداد قرص های مورد مصرف کاهش می یابد. البته تاکنون هیچ مطالعه ای نشان نداده است که داروهای ترکیبی بیش از دریافت نیاسین و استاتین به تنهایی کلسترول را کاهش می دهند.

مصرف بیشتر این داروها به خوبی تحمل می شوند ولیکن تاثیرگذاری هریک از آن ها در افراد مختلف متفاوت است. عوارض جانبی معمول عبارتند از درد عضلات، درد های شکمی، یبوست، تهوع و اسهال.

اگر تحت درمان با داروهای کاهش کلسترول قرار گیرید، پزشک تان معمولا توصیه به تست های دوره ای عملکرد کبد خواهد کرد تا بتواند اثر درمانی دارو بر کبد را مشاهده کند.

کودکان و درمان کلسترول بالا

رژیم غذایی و ورزش بهترین درمان های اولیه در کودکان بالاتر از 2 سال مبتلا به کلسترول بالا و یا چاقی هستند. همچنین آکادمی متخصصین اطفال آمریکا توصیه به درمان دارویی با داروهایی مانند استاتین ها در کودکان 8 سال به بالا که مبتلا به سطوح بسیار بالای LDL هستند، می کند. ولیکن این توصیه جای بحث دارد؛ چراکه اثرات طولانی مدت داروهای کاهنده کلسترول در کودکان به طور گسترده مطالعه نشده است. به علاوه داروهایی مانند نیاسین برای کودکان تجویز نمی شود. به دلیل اختلاف های جامعه پزشکی بر سر این موضوع، با پزشک متخصص کودکان خود در رابطه با بهترین راه کاهش کلسترول خون کودک مشورت کنید و از به کارگیری درمان های بزگسالان به صورت خودسرانه پرهیز نمایید.

دكتر حميدرضا فرشچی

http://www.novindiet.com