نگاهي به دو روي سكّه طب سوزني
با رسيدن به دوره سالمندي، بيماريهاي مختلفي به سراغ افراد ميآيد كه از آن ميان، آرتروز يا در اصطلاح پزشكان، آرتريت دژنراتيو يكي از مهمترينها و شايعترين بيماريها محسوب ميشود.
اين بيماري اثرات چشمگير و قابل توجهي بر كيفيت زندگي بيماران ميگذارد و بهويژه ميزان فعاليت آنها را محدود ميكند. اين مساله بهطور ثانويه، عوارض ناخوشايندي نظير افزايش احتمال ابتلا به لختهشدن خون در عروق اندامهاي تحتاني، چاقي و بيماريهاي ديگر را فراهم ميكند. پس هرگونه كوششي در تسكين دردهاي ناشي از آرتروز مفاصل افراد سالمند و درمان اين بيماري، نه تنها كيفيت زندگي آنها را بهبود ميبخشد بلكه منافع بسيار ديگري به شكل كاهش احتمال ابتلا به بيماريهاي ديگر نيز در پي دارد.
در گذشته بخش عمدهاي از درمان اين بيماران به استفاده از داروهاي ضد التهابي اختصاص داشت. اين داروها اگرچه با كاهش التهاب، بر اين بيماري تاثير مفيد و مناسبي ميگذارند اما از طرف ديگر عوارض چندي نيز به همراه دارند. به همين دليل، طي سالهاي اخير نگاهها به روشهاي درماني جديد مثل طب سوزني جلب شده است. طب سوزني از گذشتههاي دور با مخالفت و جبههگيري بسياري از پزشكان مواجه بوده است. شايد ادعاي عاملان طب سوزني در درمان برخي سرطانها و بيماريهاي صعبالعلاج، علت جبههگيري پزشكان در برابر آنها شده است اما زماني كه متخصصين طب سوزني ادعا كردهاند توانستهاند درد بيماران را ساكت كنند، اكثر پزشكان با آنها مخالفتي نكردهاند و تسكين درد با روشهاي طب سوزني را به دلايل مختلف علمي توجيه كرده و پذيرفتهاند. بهطور مثال، بسياري از پزشكان معتقدند تحريك سوزنهاي مورد استفاده در طب سوزني به طرق مختلف، باعث تحريك ترشح مواد مخدر درونزا در قسمتهاي مختلف مغز ميشود (ازجمله اندورفينها) كه اين مواد متعاقبا با تسكين درد بيمار و كاهش علائم و ناراحتيهاي وي همراه است.
نتايج اميدواركننده است
شايد بهعلت همان جبههگيريها و مخالفتهايي كه گفته شد، طي سالهاي گذشته بسياري از مجلات و منابع علمي از چاپ مباحث مربوط به طب سوزني خودداري ميكردهاند اما همانطور كه گفته شد، طي سالهاي اخير، نظرها به سمت استفاده مجدد و بهرهگيري از طب سوزني جلب شده است به طوريكه برخي مجلات، چاپ مطالعات و تحقيقات مربوط به استفاده از طب سوزني را قبول كردهاند. يكي از اين مجلات معتبر، مجله آرتريت و روماتيسم است كه از معتبرترين نشريات علمي در زمينه بيماريهاي استخوان و مفاصل محسوب ميشود. اين نشريه در شماره ماه نوامبر سال 2006 خود اثرات طب سوزني را در درمان و تسكين علائم آرتروز بررسي كرده است.
اين مطالعه كه در فاصله سالهاي 2001 تا 2004 در كشور آلمان و در مركز دانشكده پزشكي برلين به انجام رسيده، مطالعه بسيار معتبري است چرا كه در آن، 3553 بيمار مبتلا به آرتروزهاي زانو يا مفصل راني لگن، تحت درمان با طب سوزني قرار گرفتند. پزشكان بيماران را به چند دسته تقسيم كردند، بهطوري كه برخي بيماران از طب سوزني بهعنوان درمان استفاده كردند و برخي ديگر با روشهايي غير از طب سوزني درمان شدند. در نهايت ميزان بهبود باليني و پاسخ به درمان بين دو گروه مقايسه شد تا مشخص شود كه آيا استفاده از طب سوزني ميتواند مشكلات مبتلايان آرتروز را برطرف كند يا خير. نتايج اين مطالعه نشان داد، اگر طب سوزني به درمانهاي معمول و جاري آرتروز اضافه شود، ميزان درد و ناراحتيهاي بيماران كمتر ميشود و نتايج درماني، اميدواركنندهتر و موفقيتآميزتر خواهد شد. در ضمن، جالب بود كه با گذشت زمان و انجام طب سوزني، اثرات اين درمان چندان رو به كاهش نميگذاشت، بهطوري كه اثرات مفيد درمان شش ماه پس از پايان درمان مثل سه ماه پس از پايان درمان بود. بهعبارت ديگر، گذشت زمان باعث از بين رفتن اثرات مفيد، طب سوزني در كاهش درد نميشود و از فوايد آن در اين زمينه خاص نميكاهد.
تفكرتان را اصلاح كنيد
متاسفانه هيچوقت نه از طرف متخصصان طب سوزني و نه از طرف پزشكان درباره اين رشته قضاوت صحيحي صورت نگرفته است. ادعايي كه برخي افراد درباره درمان سرطانها، بدخيميها و بيماريهاي صعبالعلاج به وسيله طب سوزني دارند، هنوز ازنظر علمي ثابت نشده و اكثرا پايه و اساس علمي و معتبر ندارد. به همين دليل، حداقل در حال حاضر چندان قابل دفاع و قابل اعتماد نيست. شايد سالهاي آينده پرده از رازهاي اين روش درماني برداشته و مفيدبودن اين روش در موارد مزبور و صحت ادعاهاي افراد موفق ثابت شود اما در حال حاضر شواهدي درباره منافع آن وجود ندارد.
از طرف ديگر نبايد به راحتي منكر فوايد اين روش شود. اين روش اگرچه نميتواند آرتروز را به طور قطعي درمان كند يا حتي از ميزان آن بكاهد اما حداقل ميتواند بهطور قابل توجه و موثري از شدت آلام و دردهاي بيماران مبتلا به آن بكاهد. پس از اين جهت ميتواند تا حدود مشخصي كمككننده باشد اما باز هم بايد تاييد كرد اين روش راه درمان قطعي نيست، تنها راه درمان هم نيست و همواره بايد در كنار روشهاي درماني ديگر و با نظر و صلاحديد يك پزشك صورت گيرد.
هيچوقت نبايد انتظار داشت با اين روش، بيماريهاي صعبالعلاج و سرطانها را درمان شوند و هيچگاه نبايد در درمان آرتروزها تنها با اتكا به طب سوزني از انجام اقدامات بسيار ارزشمند نظير فيزيوتراپي، انجام فعاليت ورزشي تقويتكننده عضلات نظير شنا، مراقبتهاي پزشكي و درمانهاي دارويي و حتي در صورت نياز، انجام جراحي خودداري كرد.
پزشكان معتقدند، اگر اين روش بهعنوان درمان مناسب آرتروز و تسكين علائم تاييد شود، در آيندهاي نهچندان دور به بخش جدايي ناپذير درمان اين بيماران تبديل خواهد شد.
طب سوزني بهعنوان بخشي از طب سنتي چين تفاوتهاي قابل توجهي با طب مرسوم و معمول كه طب زيستي يا Biomedicine ناميده ميشود دارد.
اين طب عمدتا بر مبناي تسكين و نه بهبود كامل و ريشهكنكردن بيماريها عمل ميكند.
دانستهها درباره نحوه عملكرد و مكانيسم اثر طب سوزني چندان زياد نيست و تقريبا اكثر دانشمندان متفقالقول هستند كه مطالعات بيشتري بايد در زمينه ويژگيهاي طب سوزني صورت گيرد.
اگرچه منافع اين روش درماني در مورد دردهاي آرتروزي زانو و مفصل ران تا حدودي آشكار شده است، اما استفاده از اين روش در دردها و بيماريهاي ديگر نيازمند مطالعات مفصل است.
www.roshd.ir
نقشه
سايت