پزشكي . نت : مغز يكي از پيچيده ترين و حساسترين دستگاه هاي عالم خلقت است. اما آنچه در اين مطلب به آگاهي شما خواهد رسيد ساختار پيچيده مغز و عملكرد آن نيست . صحبت ما درباره عادتهايي است كه منجر به تخريب سلول هاي مغزي و اختلال در عملكرد آن مي شوند.

دكتر بابك يكتاپرست

پزشك عمومي ، كارشناس ارشد مديريت سلامت

سلول هاي مغزي به عنوان اجزاي تشكيل دهنده مغز نقش حساسي در تنظيم خودكار تمامي فعاليت هاي حياتي بدن و ايجاد نظم و هماهنگي بين ارگان هاي حساس و پيچيده تشكيل دهنده آن بر عهده دارند. اين سلول ها با توجه به نقش حياتي كه بر عهده دارند داراي خصوصيات ويژه اي هستند. حساسيت بالا نسبت به تغييرات مواد شيميايي موجود در خون يكي از اين ويژگي هاست . به علاوه اين سلول ها نسبت به ميزان اكسيژن خون بسيار حساس بوده و با كاهش سطح اكسيژن به سرعت واكنش نشان مي دهند. گلوكز يا همان ماده اي كه به نام قند مي شناسيم مهمترين و اصلي ترين ماده غذايي مورد نياز سلول هاي مغزي است. ايجاد هرگونه تغيير در مواد ياد شده مي تواند منجر به بروز واكنش در سلول هاي مغزي شود كه از آن جمله به اختلال هوشياري و بيهوش شدن فرد مي توان اشاره كرد. در صورتيكه اين اختلالات طولاني شده و ادامه پيدا كنند مرگ تدريجي سلول هاي مغزي را شاهد خواهيم بود.

نكته مهم اين است كه برخي كارهاي به ظاهر ساده كه خيلي از ما همه روزه و از روي عادت انجام مي دهيم ، مي توانند خطرات مهلكي براي سلول هاي مغزي و در نهايت فعاليت هاي مغز باشند. در اينجا به تعدادي از مهمترين آنها اشاره خواهيم كرد.

صبح بي صبحانه
نخوردن صبحانه موجب كاهش ميزان قند خون در ساعات اوليه روز مي شود. طبيعتا مي توان انتظار داشت كه كاهش قند خون منجر به اختلال در فعاليت مغز شود.

پرخوري
پرخوري به ويژه رژيم غذايي سنگين و پرچرب زمينه ساز بروز بيماري تصلب شرائين يا سختي ديواره رگها خواهد شد. اين بيماري با كاهش خاصيت انعطاف پذيري رگ هاي بدن از جمله رگهاي مغز شده ، خونرساني به اين عضو و در نتيجه فعاليت ذهني را با مشكل مواجه خواهد ساخت.

دود و دم (دخانيات جات !!!؟)
استعمال دخانيات اثرات متعددي بر مغز و فعاليت مغزي دارد. اثرات زودرس آن كاهش ميزان اكسيزن رساني به مغز است. در واقع به هنگام استعمال دخانيات ، گازهاي ناشي از سوختن توتون و ... بخشي از هواي تنفسي فرد را اشغال مي كنند . در نتيجه حجم كمتري از اكسيژن وارد ريه هاي فرد مي شود. و بر همين اساس اكسيژن كمتري به مغز مي رسد.

اما استعمال مواد تدخيني علاوه بر آنچه گفته شد داراي اثرات مخرب ديگري نيز هست . گازهاي سمس ناشي از دخانيات پس از رسيدن به مغز موجب اختلال در فعاليت سلول هاي مغزي مي شوند . به علاوه دخانيات موجب بروز بيماري تصلب شراييت نيز مي شود كه به نوبه خود بر خونرساني به مغز تاثير مخرب دارند.

مصرف زياد مواد قندي
استفاده زياد قند و شكر و به عبارتي حجم بالاي مواد قندي در رژيم غذايي منجر به اختلال جذب پروتئين و ساير مواد مفيد موجود در غذا مي شود . اين امر مي تواند در دراز مدت موجب بروز اختلالات تغذيه اي و اختلال در ساختمان مغز شود.

آلودگي هوا
مغز بزرگترين مصرف كننده اكسيژن در بدن ماست. تنفس هواي آلوده باعث كاهش ميزان اكسيژن خون شده ، تامين اكسيژن مورد نياز مغز را با مشكل مواجه مي نمايد.

بي خوابي و كمخوابي
زماني كه فرد مي خوابد ، سلولهاي مغزي امكان استراحت خواهند يافت. بيخوابي و كمخوابي مداوم و يا اختلال طولاني مدت در برنامه خواب و استراحت فرد ، منجر به شتاب گيري روند مرگ سلولهاي مغزي خواهد شد.

پوشاندن سر به هنگام خواب
برخي افراد هنگام خواب پتو يا ملحفه را روي سر مي كشند. اين مسئله موجب محدوديت فضاي تنفسي مي شود. يعني به تدريج از حجم اكسيژن موجود كم شده و ميزان دي اكسيد كربن بالا خواهد رفتاين مسئله اگر به يك عادت هميشگي تبديل شود ، مي تواند در دراز مدت اثرات مخربي بر مغز داشته باشد.

بي فكري !!!؟
كارهايي كه موجب فعال شدن ذهن مي شوند تاثير بسيار مثبتي بر عملكرد مغز دارند. حل جدول ، بازي هاي فكري و حتي فكر كردن ، راه هاي سودمندي براي تمرين دادن سلول هاي مغزي هستند. برخي كارشناسان بر اين باورند كه كاهش اين نوع فعاليت ها حتي مي تواند باعث كوچك شدن مغز شود.

كم حرفي و انزوا
فعاليت هاي اجتماعي و زندگي در جمع موجب فعال ماندن مغز مي شوند. در مقابل كم حرفي ، گوشه گيري و انزوا مي تواند منجر به ركود فعاليت سلول هاي مغزي شود.

منابع : اينترنت