ناخن‌ها به همان اندازه كه لازم است زيبا به نظر برسند،به رسيدگي و بهداشت احتياج دارند. مثلا هنگامي كه در شرايط خوبي باشند، بازگو كننده سلامت عمومي بدن هستند.

بهداشت ناخن‌ها‌ تعريف مشخصي دارد، هنگام شستن دست زير ناخن‌ها را هم تميز كنيد. هنگام استفاده از شوينده‌ها و انجام كارهاي خانه از دستكش استفاده كنيد تا ناخنتان آسيب نبيند و پاكيزه بماند.

به گفته پزشكان، اگر مي‌خواهيد ناخنتان شكننده نباشند، هفته‌اي 2 مرتبه و هر بار به مدت 5 دقيقه آنها را در روغن زيتون گرم بگذاريد .

بهتر است زياد از استون براي پاك كردن لاك استفاده نكنيد، زيرا ناخن‌ها بر اثر استفاده مكرر از استون خشك و شكننده مي‌شوند.

يکي از شايع‌ترين بيماري‌هاي ناخن، خشکي يا ريش ريش شدن کناره ناخن است که به دليل استفاده زياد از مواد شوينده بخصوص درميان زنان خانه‌دار رخ مي‌دهد.

دکتر حسين طباطبايي، متخصص پوست و مو، کاهش کراتين (چربي) پوست و به تبع آن کاهش چربي ناخن را بر اثر شستشوي زياد با مواد شوينده، دليل شکنندگي ناخن مي‌داند و مي‌گويد: در زنان خانه‌دار و دارندگان ‌بعضي مشاغل که افراد با مواد شوينده سروکار دارند به دليل استفاده زياد از اين مواد، چربي ناخن کاهش مي‌يابد و کناره‌هاي پوست آن ريش‌ريش مي‌شود که کندن پوست کناره‌هاي ناخن با دست سبب ايجاد عفونت و راهيابي ميکروب به آن نقطه مي‌شود.

گرفتن پوسته‌ها با ناخنگير و خشک کردن کامل دست با حوله و همچنين استفاده از کرم‌هاي مرطوب‌کننده يا گليسيرين و دستکش‌هاي محافظ از بروز اين مشکل جلوگيري مي‌کند.

دکتر طباطبايي، رعايت موارد بهداشتي درباره ناخن‌هاي پا را نيز يکي ديگر از موارد بهداشت ناخن مي‌داند و به ايسنا مي‌گويد: به دليل اين که پس از شستن پا، معمولا رطوبت بين انگشتان پا باقي مي‌ماند و اين رطوبت مستعد پرورش قارچ‌هايي در اين محيط مي‌شود که از موارد بيماري‌زاست و همچنين منجر به سفيد شدن و ليچ شدن بين انگشتان پا مي‌شود، بديهي است براي پيشگيري از اين مشکل بايد پا را پس از شستن، خوب خشک کرده و سپس از جوراب و کفش استفاده کنيد.

در افراد ورزشکار به دليل تعريق زياد در ناحيه پا، لازم است جوراب‌ها هر روز تعويض و پس از شستشو با آب و صابون، پا و بين انگشتان پا بخوبي خشک شود. زيرا تعريق به علت ايجاد محيط مرطوب براي رشد قارچ مناسب است.

ضربه‌هاي ناشي از سوهان زدن بيش از حد ناخن در مانيکور و پديکور نيز يکي از دلايل شکنندگي ناخن است و باعث صدمه به ناخن و ايجاد خطوط و لکه‌هاي سفيد روي ‌آن مي‌شود.

همچنين ممکن است تميز کردن زير ناخن با سوهان ناخن در درازمدت باعث جدا شدن ناخن از بستر زيرين خود شود که در اين صورت به دليل جريان هوا در زير ناخن، تغيير رنگ مي‌دهد و به تخريب آن منجر مي‌شود.

دکتر طباطبايي با بيان اين که رنگ ناخن بر اثر استفاده زياد از مواد پاک‌کننده لاک‌ ناخن تغيير و صدمه مي‌بيند، مي‌گويد: استفاده زياد از استون به عنوان حل کننده لاک ناخن مي‌تواند تغيير رنگ و شکنندگي آن را در پي داشته باشد. همچنين ناخن بلند نيز از دلايل ايجاد ضربه به آن است که طي کار روزمره اتفاق مي‌افتد و باعث ايجاد خطوط طولي روي ناخن مي‌شود.

ناخن مصنوعي، ممنوع

پژوهشگران علوم پزشكي، به زنان در مورد استفاده از ناخن‌هاي مصنوعي هشدار مي‌دهند. محققان بر اين باورند كه ناخن‌هاي مصنوعي موجب نازك، شكننده و خرد شدن ناخن‌هاي طبيعي مي‌شوند.

چسب به كار رفته براي چسباندن ناخن‌هاي مصنوعي روي ناخن‌هاي طبيعي، عامل اصلي فرسوده شدن ناخن‌هاست، اين نوع چسب كه ماده‌اي سمي است، مستقيما به ماده كراتين يعني ماده اصلي تشكيل‌دهنده ناخن حمله كرده و آن را از بين مي‌برد.

تغيير رنگ ناخن مهم‌ترين نشانه ابتلا به بيماري قارچ ناخن است و بايد جدي گرفته شود. پس از بروز اين نشانه، به مرور زمان ناخن‌ها دچار شکستگي، تخريب و ريزش مي‌شوند

به گفته اين محققان، ناخن‌هاي مصنوعي همچنين يكي از عوامل عفونت‌هاي باكتريايي در زير ناخن‌هاي طبيعي است.

ناخن‌هاي مصنوعي از صمغ آكريليك ساخته مي‌شوند كه اين ماده باعث تحريك بافت‌هاي اطراف ناخن و ابتلاي فرد به اگزما مي‌شود.

به گزارش فارس، نتايج تحقيقات اخير محققان علوم پزشكي همچنين حاكي از آن است كه استفاده از ناخن‌هاي مصنوعي خطر ابتلا به سرطان پوست را نيز افزايش مي‌دهد، زيرا براي محكم كردن اين نوع ناخن‌ها از لامپ‌هايي با نور ماوراي بنفش استفاده مي‌شود كه بشدت براي سلول‌هاي پوستي خطرساز هستند.

بيماري‌هاي ناخني

بيماري‌هايي مثل سوء‌تغذيه، كمبود پروتئين، نارسايي كليه، ديابت و مصرف برخي داروها باعث اختلال در رشد ناخن مي‌شود و تغييراتي در آنها ايجاد مي‌كند. كمبود كلسيم و پروتئين اثر زيانباري در رشد و زيبايي ناخن‌ها دارند.

از طرفي پروتئين، كلسيم و آهن نقش زيادي در سلامت اين عضو دارند. مثلا اگر ناخن‌هايتان زود به زود مي‌شكند، خوردن شير را فراموش نكنيد و به تغذيه خود توجه داشته باشيد. مقداري ژلاتين را در آبميوه مخلوط كرده و بخوريد. تغييرات كلي در فرم ناخن‌ها دليل تغييرات متابوليكي بدن است، مثلا اگر ناخن‌هايتان به صورت كاسه‌اي درآمده و فرم خود را از دست داده حتما به پزشك مراجعه و علت آن را پيدا كنيد.

تغيير رنگ ناخن، هشدار!

تغيير رنگ ناخن مهم‌ترين نشانه ابتلا به بيماري قارچ ناخن است و بايد جدي گرفته شود. پس از بروز اين نشانه، به مرور زمان ناخن‌ها دچار شکستگي، تخريب و ريزش مي‌شوند.

در بيماري قارچ ناخن، قارچ‌ها در زير ناخن رشد کرده و سبب تخريب صفحه ناخن و از دست دادن شفافيت آن مي‌شوند. رطوبت زياد، شستشوي مداوم دست‌ها يا عرق کردن زياد دست‌ها از عوامل بروز و رشد قارچ ناخن است.

برخي بيماري‌هاي زمينه‌اي همچون بيماري ديابت نيز از عوامل زمينه‌ساز بروز بيماري قارچ ناخن است.

دکتر بهزاد بيژني، عضو انجمن بيماري‌هاي عفوني ايران با اشاره به راه‌هاي پيشگيري از ابتلا به بيماري قارچ ناخن مي‌گويد: براي پيشگيري از ابتلا به بيماري قارچ ناخن از نوع «درماتوفيد»، بايد از تماس با خاک و فردي که به اين بيماري مبتلا شده، خودداري کرد. براي پيشگيري از ابتلا به قارچ «کانديدا» نيز بايد انگشتان دست و پا هميشه خشک نگه داشته شود.

اين متخصص ادامه مي‌دهد: تشخيص اين بيماري تنها از طريق نمونه‌برداري ناخن و بافت اطراف آن امکان‌پذير است.

درمان بيماري قارچ ناخن بايد حتما تحت نظر پزشک و با تجويز داروهاي خوراکي ضد قارچ انجام شود.به گفته وي، دوره درمان اين بيماري طولاني مدت است و حداقل بين يک ماه و نيم تا 6 ماه زمان مي برد.

مريم روزبهاني