دلایل ضعف، خستگی و سرگیجه،
دلایل خستگی خود را می دانید؟
امروزه ضعف، خستگی و سرگیجه، از جمله مسائل و شكایات رایج است. خیلیها گله دارند كه احساسهای نامطلوبی را در طول روز تجربه می كنند و توان و نیرویشان در حد قابل قبول نیست. این قبیل شكایتها می توانند علل گوناگونی داشته باشند، بنابراین آن چه در درجه اول اهمیت دارد، تشخیص درست علت های این مشكلات است.
علت سرگیجه چیست؟
واژه «سرگیجه» كه توسط بسیاری از افراد به كار گرفته می شود، می تواند بیانگر حالتهای كاملاً متفاوتی باشد. به طور كلی یك مفهوم آن «سرگیجهِ حقیقی» است؛ یعنی وضعیتی كه فرد احساس می كند فضای اطرافش در حال چرخش است. اما غالباً وقتی افراد از سرگیجه گله میكنند، منظورشان این است كه احساس ضعف و سبكی در سر دارند یا چشمشان سیاهی می رود. بنابراین اگر برای رفع این مشكل به پزشك مراجعه كنید، احتمالاً اولین كاری كه او انجام می دهد تشخیص این مسئله است كه شما دقیقاً چه مشكلی دارید و چه حالتی را تجربه كردهاید.
شایع ترین علت خستگی درازمدت افسردگی است. در این موارد، خستگی ممكن است با اختلال هایی در خلق و روحیه، اشتها و خواب همراه باشد.
بدن انسان به چند ساعت خواب در شبانه روز نیاز دارد؟
اصولاً ابتدایی ترین علت خستگی ممكن است كم بودن میزان استراحت باشد؛ و شاید شما به دنبال یافتن یك معیار ثابت برای میزان «كافی» خواب باشید. اما باید توجه داشت كه افراد مختلف از این لحاظ با یكدیگر تفاوت دارند. بعضی ها در یك شبانه روز با كمتر از شش ساعت خواب قادر به انجام فعالیتهایشان هستند و بعضی دیگر به بیشتر از نُه ساعت خواب نیازمندند. معمولاً افراد مضطرب ، افسرده و منزوی به خواب بیشتری نیاز دارند.
ارتباط غذا با خستگی
كمبود موادغذایی از جمله پروتئین ، مواد كالریزا و ویتامینها می تواند باعث ایجاد خستگی شود. این كمبود ممكن است در اثر سوء تغذیه یا كم بودن این مواد در رژیم غذایی باشد یا ناشی از سوءهاضمه یا اِشكال دستگاه گوارش در جذب این مواد
نقش مسمومیت در ایجاد خستگی
مسمومیت چه به صورت بلع مواد سمی و چه استنشاق آنها، می تواند موجب خستگی شود. برای مثال، امروزه مونواكسیدكربن و فلزهای سنگین موجود در هوای شهرهای بزرگ از جمله عوامل مسمومیتزا هستند؛ و اگر شما مدتی طولانی در ترافیك شهر، از این هوای آلوده استنشاق كنید، علت خستگی تان ممكن است «مسمومیت» باشد. در ضمن لازم است اشارهای هم به داروها بكنیم؛ بعضی داروها مستقیم یا غیرمستقیم می توانند باعث ایجاد خستگی شوند؛ از جمله داروهای خواب آور و آرام بخش، ضدحساسیتها و اغلبِ داروهای مسكـّن. گاهی بعضی داروها بر كیفیت خواب اثر می گذارند و افراد مصرف كننده به رغم كافی بودن زمان خوابشان، احساس خستگی می كنند. بنابراین ضروری است كه داروها تنها با نظر پزشك مصرف شوند.
حالتهای روحی و روانی
حالتهای روحی و روانی تا میزان بسیار زیادی در ایجاد حس خستگی مؤثرند. شایع ترین علت خستگی درازمدت افسردگی است. در این موارد، خستگی ممكن است با اختلال هایی در خلق و روحیه، اشتها و خواب همراه باشد. از آنجا كه افسردگی ممكن است به شكلی خفیف و مخفیانه وجود داشته باشد، در هر فردی كه علت خاصی برای خستگی یافت نشد، باید به فكر افسردگی بود. همچنین گاهی بعضی افراد، به خصوص دخترهای جوانی كه بیش از حد نگران وزن و ابعاد بدنشان هستند، به شكلی غیرعادی از خوردن غذا اجتناب می كنند كه پیامد آن می تواند سوءتغذیه و طبعاً خستگی باشد.
كمبود موادغذایی از جمله پروتئین، مواد كالریزا و ویتامینها می تواند باعث ایجاد خستگی شود.
تشخیص علت خستگی درازمدت
از آنجا كه گاهی بیماریهای جسمی علت ایجاد خستگی هستند ممكن است پزشك در معاینه، شواهدی مبنی بر وجود آنها پیدا كند، مثلاً علائمی از بیماریهای قلبی ، كم خونی، بیماریهای غدد درونریز، بیماری های كبد ، بدخیمیها و عفونتها. بنابراین پزشك ابتدا با گرفتن شرح حال، اطلاعاتی به دست می آورد و سپس معاینه عمومی انجام می دهد. ممكن است پزشك در این مرحله، برای بررسی مسائلی از قبیل كم خونی ، اختلالات املاح بدن، اختلالات غدد درونریز (از جمله بیماری قند ، بیماریهای غدد فوق كلیه و تیروئید )، عفونتها و بدخیمیها، آزمایشهایی درخواست كند.
آیا ممكن است بعد از انجام بررسیها، علت مشخصی برای خستگی درازمدت یافت نشود؟
بله؛ اصطلاحی وجود دارد به نام « سندرم خستگی مزمن » ؛ كه در این حالت خستگی شدید و طولانی مدت و مشكلات خفیف عمومی از قبیل گلودرد و بدن دردهای گذرا مشاهده میشود. این بیماری معمولاً 20 تا 45 ساله را مبتلا می كند و غالباً در كسانی دیده می شود كه زندگی فعال و پر استرسی دارند. در گذشته تصور می شد علت این بیماری ویروسها باشند، اما امروزه به نظر می رسد علت آن مجموعه ای از استرس ، افسردگی و احتمالاً آلرژی باشد.
دكتر پوریا صرامی فروشانی
تبیان
.jpg)
