موقع گذاشتن اسم روي بچهها بايد با دقت و رغبت به اين كار پرداخت.
لازم است توجه داشته باشيم كه موردپسند بودن اسم توسط ما، متفاوت بودن آن، كمسابقه بودنش يا بيمعنايي اسم الزاما نميتواند به سود كودك تمام شود. علاوهبراين گاه معناي اسمي هم كه براي كودك برميگزينيم ميتواند نتايج منفياي در آينده او بر جابگذارد؛ هرچند ممكن است وي آخرسر با اسمش كنار بيايد يا والدين از صداكردن او با آن نام احساس خوشايندي داشته باشند. فشارهايي را هم مجسم كنيم كه يك كودك ممكن است به خاطر اسمش متحمل شود.
گذاشتن نام روي فرزندگاه با دشواريهاي بسياري توأم ميشود؛ مثلا بعضي مواقع تداخل نامهايي كه بزرگترها انتخاب ميكنند، سنتهاي مربوط به گذاشتن اسامي بزرگان خانواده روي نوزادان، پيشنهادهاي آشنايان و انتظارات والدين وضعيتي بغرنج پديد ميآورد. گذاشتن نام روي نوزادي كه به دنيا آمده، انتخاب كلمهاي است كه تا پايان عمر، او را همراهي خواهد كرد پس در گزينش اسم بايد با دقت و حوصله بسيار عمل كرد.
برخيها بسيار پيش از آنكه بچهدار شوند يا حتي ازدواج كنند، نامهايي را براي كودكآيندهشان برميگزينند. چنين جملهاي را لابد شنيدهايد: «اگر روزي بچهدار شوم، اگر پسر بود اسمش را ميگذارم... و اگر دختر بود... .» اين نامها گاه اسم هنرمندي است كه شيفتهاش هستيم، بعضي وقتها نام دوستي است كه رابطه خيلي نزديكي با او داريم، گاه نام يك شخصيت مهم است يا... . پارهاي مقاطع گذاشتن نام سياستمدارها، قهرمانان كشور، شخصيتهاي بارز متعلق به يك ديدگاه، هنرمندان مشهور و... روي نوزادان فزوني ميگيرد. افزايش استفاده از اين نامها را در يك مقطع معين به راحتي از روي مشاهده و آمار ميشود فهميد. آنچه ذكر شد ميتواند باورهاي خانوادهها، نگرشهاي سياسي، موقعيتهاي اجتماعي، قضاوتهاي عمومي يا... آنها را به شكلي زنده ترسيم كند.
گذاشتن نام پدربزرگ يا مادربزرگ روي نوزاد يكي از سنتهاي جاري است. در چنين وضعيتي خانوادهها معمولا ميخواهند ياد فرد متوفي را با گذاشتن نامش روي عضو جديد خانواده زنده نگه دارند. برخي والدين نيز با گذاشتن اسم بزرگترهاي در حال حياتشان روي نوزاد قصد دارند ميزان عشق و احترام خود نسبت به آنها را نشان دهند. گذاشتن نام دوست نزديكي كه فوت كرده روي نوزاد هم يكي از رفتارهاي حوزه نامگذاري است و... . آنچه ذكر شد فقط بخشي از شيوههاي معمول نامگذاري بهحساب ميآيد. رفتن بهسراغ نامنامهها يا فرهنگهاي نام يكي ديگر از روشهاي معمول انتخاب اسم است. در اين روش پدر و مادرها به بار معنايي و گوشنوازي واژه اهميت بيشتري ميدهند. اسامياي هم هستند كه در مقاطعي به «مد» بدل ميشوند. البته معمولا علت مدشدن آنها مشخص نيست، اما ميتوان صدها فرد همسنوسال را پيدا كرد كه نام مد سالهاي تولدشان بر آنها گذاشته شده است.
كساني هستند كه نام مكان، شهر، كوه يا رود مورد علاقهخود را روي كودك گذاشتهاند. بعضي نامها مفهوم عمومي شناخته شدهاي دارند، اما پدر و مادرها موقع گذاشتن آن روي فرزندشان مفهوم خاصي در ذهن داشتهاند. كودكاني هستند كه نامشان توقعات و تصورات والدين از آينده آنها را بازتاب ميدهد. برخي زن و شوهرها با هدف نشان دادن عشقشان به همديگر براساس تلفيق اسمهايخود، نام تازهاي توليد و روي كودك ميگذارند. در دهههاي اخير نامهاي قديمي كه به راحتي قابل تلفظ هستند نيز مورد استفاده قرار ميگيرد. سطرهاي بالا همه دلايلي نيست كه منجر به گزينش نام ميشود. در هر حال پرسش اينجاست كه دليل اهميت اسمها چيست؟
اگرچه نتايج يك پژوهش صورت گرفته در حوزه نامها نارضايتي بيشتر انسانها از اسمشان را نشان ميدهد، اما اكثر شركتكنندگان در نظرسنجي اعلام كردهاند بهرغم نارضايتي از اسم، اگر حق تغيير نامشان را داشته باشند، ترجيح خواهند داد از اين حق استفاده نكنند. آنهايي هم كه تمايل به تغيير اسم داشتهاند، كساني بودهاند كه بهدليل نوع نامشان متحمل فشار شدهاند. بچهها در برابر تفاوتها، دقيق و بيملاحظه هستند. همچنين آنها بهخصوص در مقاطعي معين نسبت به اسامي مردانه و زنانه مرزبنديهاي خللناپذيري در ذهن دارند؛ از همين رو وقتي كودكي از يك جنس معين را ميبينند كه در نظر آنها نام جنس مخالف را بر خود دارد، دست به استهزاي وي ميزنند.
همچنين كودكاني كه در نظر همسالانشان داراي اسامياي هستند كه تلفظ و معنايي غريب دارند، در معرض فشار قرار ميگيرند. بهنظر نميرسد كودكي كه مدام بهدليل نامش مورد تمسخر دوستان قرار گرفته احساس مثبتي از اين وضعيت داشته باشد. مسئله فوق حتي پس از دوره كودكي نيز ادامه مييابد. اگر فرد نامي باتلفظ يا معناي دشوار داشته باشد و در هر جايي مجبور به تكرار دوباره آن شود، يا ديگران نامش را معمولا اشتباه تلفظ كنند، حس ناخوشايندي به وي دست خواهد داد. همچنين اگر فرد نامي بسيار متفاوت داشته باشد، پرسشهايي كه همه جا درباره معناي اسمش از او ميشود شرايطي خستهكننده و ملالآور برايش به همراه خواهد آورد.
كساني كه نام يكي از بزرگان يا قهرمانان را روي نوزاد ميگذارند، بار توقعي را نيز بر دوش وي مينهند. آنها انتظار دارند فرزندشان به انساني بزرگ بدل شود. زنده نگه داشتن نام اعضاي متوفي فاميل هم بار ديگري است كه بر دوش كودك نهاده ميشود. نام انتخاب شده براي نوزاد توقعات والدين را نمايان ميسازد. آنها ميخواهند و ميكوشند همه صفات نيكوي فرد فقيد خانواده در فرزندشان متجلي شود. بايد توجه داشته باشيم كه قرار نيست آدمها ادامهدهنده راه و مشي يكديگر باشند. اگر نام كودك نماد قدرت، بيباكي يا قهرماني باشد و او فاقد چنين خصايصي، ممكن است در طول سالهاي كودكي همواره در معرض سركوفت خانواده يا ديگران قرار بگيرد. پدر و مادر شدن مسئوليتي است جدي. بايد توجه داشت كه ما اسمها را نه براي خود كه براي كودكان انتخاب ميكنيم. نامي را برگزينيم كه كودك به خاطر آن متحمل فشار نشود.
همشهری
نقشه
سايت