جام جم آنلاين: شير بعد از آب، حياتيترين ماده خوراكي تلقي ميشود. اين فرآورده كاملترين غذا و سرشار از مواد مغذي به شمار ميرود كه عمده نياز بدن انسان را تامين ميكند.شير حاوي 3.5 گرم پروتئين و 3.5 تا 4 درصد چربي است كه هر دوي آنها براي كودكان در حال رشد، ضروري است.ولي پرسش اينجاست كه بايد چه لبنياتي مصرف كرد، پرچرب يا كمچرب؟
دكتر احمدرضا درستي، متخصص تغذيه و رئيس دانشكده و انستيتو تحقيقات تغذيه و صنايع غذايي كشور در گفتگو با «جامجم» مصرف شير و لبنيات پرچرب را براي كودكان زير 5 سال مفيد دانسته و ميگويد: بدن كودكان در اين سن به كربوهيدراتها، لاكتوز، پروتئين و چربي شير نياز دارد، به همين دليل است كه توصيه ميشود اين گروه سني شير و ماست را به طور كامل (پرچرب) دريافت كنند و حتي مصرف چندين مرتبه كره در غذاها براي آنها مفيد است.
وي ميافزايد: كودكان بالاي سنين 5 سال تا 16 سال نيز اگر دچار پروزني و اضافه وزن هستند، بايد از لبنيات و شير كمچرب استفاده كنند و در غير اين صورت آنها نيز ميتوانند كماكان شير را به صورت كامل دريافت كنند ولي از 17، 18 سالگي به بعد توصيه متخصصان تغذيه بر اين است كه شير و لبنيات به صورت كمچرب دريافت شود (حتي افرادي كه به ظاهر لاغر هستند) مگر در مواقعي كه فرد واقعا لاغر و ضعيف باشد.
علت توصيه به مصرف كم چربيها
چربي شير با كلسيم غذايي و از جمله كلسيم خود شير، تركيب نامحلولي را درست ميكند به همين دليل هم دسترسي بدن به كلسيم شير را كه خيلي ارزشمند است، كاهش ميدهد.
دكتر درستي با بيان اين مطلب ميافزايد: اگر روزي يك ليتر لبنيات مصرف كنيم با خوردن شير و ماست كمچرب (يك درصد) روزانه 25 گرم چربي كمتري را در طول روز دريافت خواهيم كرد كه در طول يك ماه، ميزان تفاوت دريافت چربي به 750 گرم چربي ميرسد كه اين تفاوت ميتواند چيزي بين 5/0 تا 8/0 كيلوگرم اضافه وزن را براي افراد ايجاد كند.
وي ميافزايد: با مصرف لبنيات كمچرب، به جذب بالاي كلسيم كمك ميشود.
يبوست و لبنيات پرچرب
يكي از عادات اشتباه رايج در جامعه ما، عدم مصرف كافي سبزيجات است. تحقيقات نشان ميدهد كودكاني كه داراي رشد قدي ناكافي هستند با وجود مصرف روزانه 4 تا 7 ليوان شير و ماست از رشد خوبي برخوردار نبوده و حتي دچار يبوست نيز هستند كه مهمترين علت آن، عدم مصرف سبزيجات كافي است كه تا وقتي مصرف نشوند مواد كافي جهت رشد به بدن نرسيده و منجر به كوتاهي قد و ضعف آنها ميشود.
اين متخصص تغذيه ميافزايد: سبزيجات ترانزيت مواد را در دستگاه گوارش اضافه ميكنند يعني باعث ميشوند مواد غذايي حجم زيادي پيدا كنند و طي جذب آب بيشتر، با سرعت بيشتري از روده عبور كنند و در نتيجه روزي يك يا چند مرتبه عمل دفع صورت بگيرد.
وي يادآور ميشود: ولي كودكي كه سبزيجات را به اندازه كافي مصرف نكند و از نان سفيد و برنج استفاده كند، بر اثر نرسيدن فيبر كافي به بدن، در آينده احتمال افزايش بيماريهاي سرطاني را خواهد داشت، دچار يبوست نيز ميشود.
دكتر درستي خاطرنشان ميكند: خوردن شير و لبنيات پرچرب تفاوت جدي در ايجاد يبوست افراد ندارد و از آنجا كه اين افراد به مقدار كافي سبزيجات مصرف نميكنند، با خوردن شير پرچرب اين عارضه در آنها شديدتر خواهد بود.
خواص شير كمچرب آبكي
وقتي چربي را از شير جدا ميكنند باقيمانده آن ظاهري شل و كمرنگ خواهد داشت، ولي واقعيت اين است كه در آب اين شير به ظاهر كمارزش، ويتاميني به نام 2( Bريبوفلابين) وجود دارد كه براي سلامتي مغز و اعصاب و سلولهاي بدن بسيار ضروري است و كمبود آن ميتواند منجر به برخي عوارض عصبي شود.
اين متخصص تغذيه ميافزايد: شير حاوي كلسيم، فسفر و منيزيم است كه اصلا ربطي به چربي گرفته شده آن ندارد، همچنين پروتئيني كه فوقالعاده از نظر تغذيه، براي رشد كودك ارزشمند است نيز در قسمت آبكي شير باقي ميماند و با گرفته شدن چربي شير از بين نميرود يا از آن جدا نميشود، يعني با گرفتن چربي شير، تنها چيزي كه از شير جدا ميشود چربي آن است نه چيز ديگر.
ولي واقعيت اين است كه چربي، همه چيز را خوشمزه ميكند و خيليها به دليل خوشمزه بودن، به سراغ چربيها ميروند كه شير و لبنيات نيز از اين موضوع مستثنا نيستند.