جام جم آنلاين: جراحيهاي پيچيده و دشوار پيوند اعضا اميد بازگشت به زندگي عادي را براي بسياري از بيماران و آسيبديدگان حوادث و سوانح سوختگي در سراسر جهان زنده كرده است، تا آنجا كه به لطف توسعه دانش و فناوري تجهيزات مورد نياز انجام جراحيهايي از اين دست، انجام موفقيتآميز آنها در حال تبديل شدن به رويهاي عادي است، اما آنچه بتازگي در اين زمينه در سطح جهان خبرساز شده، موفقيت جراحان در پيوند همزمان چندين عضو يك بيمار بوده است.
جراحي اعضا همواره از حساسيت بسيار بالايي برخوردار است و زماني كه صحبت از پيوند همزمان چندين عضو به ميان ميآيد، بر حساسيت و دشواري آن افزوده ميشود. به هر حال اين روزها فرانسه و بيمارستان هنري موندور در حومه پاريس كه محل انجام اين جراحي خبرساز بوده است در كانون توجهات جهاني قرار دارد.
جراحي پيوند همزمان چندين عضو در بيمارستان بيمارستان هنري موندور از هر جهت در نوع خود بيسابقه است. در حقيقت جراحان فرانسوي در اين عمل پيچيده كه به صورت يكپارچه صورت گرفت، صورت و 2 دست بيماري را كه بر اثر حادثهاي دلخراش تقريبا از بين رفته بودند، با استفاده از تازهترين تكنيكهاي پيوند اعضا به نوعي نو كردند. بيمار مرد 30 سالهاي است كه براي دريافت اندامهاي مورد نياز در نواحي صورت و دستها بيش از يك سال در فهرست انتظار بوده است و البته عمق فاجعهاي كه وي با آن دست به گريبان بوده، نتيجهاي جز انزواي كامل اجتماعي و خانهنشين شدن وي نداشته، اما اكنون بارقههاي روشني از اميد براي بازگشت به زندگي عادي و اجتماعي در وي ايجاد شده است.
اين عمل جراحي حدود 30 ساعت به طول انجاميد و به دليل همزماني پيوند چندين عضو، تيمي متشكل از 40 متخصص و جراح به صورت مستمر در آن حضور داشتند. لارنت لنتري يكي از 2 جراح اصلي اين عمل پيچيده است كه جراحي قسمت صورت را به عهده داشته است. او ميگويد: اين يك موفقيت بزرگ است و نكته مهم اين است كه بيمار در وضعيت پايداري قرار دارد. به دليل حساسيت و سنگيني عمل، مراقبتهاي پس از عمل در بالاترين حد خود قرار دارد و البته همه چيز در 15 روز آينده مشخص خواهد شد. در اين عمل جراحان تمامي قسمتهاي صورت از ناحيه لبها به بالا ازجمله پوست سر، بيني، گوشها و پيشاني را تحت عمل پيوند قرار دارند. پيچيدگي اين عمل زماني بيشتر مشخص ميشود كه طي آن اتصالات كاملا جديدي در ناحيه رگهاي عصبي و خوني و تاندونها برقرار شد. كريستين دومونتير كه هدايت بخش ديگري از جراحي را به عهده داشته نيز 2 دست اين بيمار ازجمله مچهاي وي را تحت عمل پيوند كامل اعضا قرار داده است. يكي ديگر از جنبههاي متمايزكننده اين عمل جراحي، موفقيت جراحان در پيوند پلكهاي فوقاني و تحتاني بيمار بوده كه براي نخستين بار در جهان صورت گرفته است.
البته جراحان اين عمل پيچيده ميگويند هنوز بايد صبر كرد و با گذشت زمان ميزان عكسالعملهاي بيمار را با توجه به بهبود نسبي اعصاب وي مورد بررسي قرار داد. نكته مهم براي آنها افزايش قابليت حركتي قسمتهاي مختلف بيمار است كه با توجه به پيوند موفقيتآميز رگهاي عصبي دور از ذهن نخواهد بود.
با احتساب انجام اين عمل پيچيده در فرانسه ميتوان به جرات اين كشور را در زمينه انجام اعمال جراحي پيوند اعضا، يك قدرت پزشكي پيشرو دانست. تاكنون 5 جراحي پيوند صورت در سراسر دنيا صورت گرفته كه 3 مورد از آنها در فرانسه بوده و تازهترين آنها نيز در بيست و هفتم مارس امسال در همين بيمارستان انجام شده است. در هر صورت اين براي نخستين بار است كه در يك زمان واحد، اعمال دشوار پيوند دو دست صورت گرفته است.
يكي ديگر از جنبههاي متمايزكننده اين عمل جراحي،موفقيتجراحان در پيوند پلكهاي فوقاني و تحتاني بيمار بوده كه براي نخستين بار در جهان صورت گرفته استدر عمل جراحي مشابهي كه لارنت لانتري در ماه گذشته (مارس) انجام داد، قسمتهاي زيادي از صورت بيمار 28 سالهاي كه بر اثر اصابت گلوله به شدت از بين رفته بود را تحت عمل پيوند اعضاي صورت قرار داد كه اتفاقا آن عمل نيز با موفقيت خيرهكنندهاي همراه بوده است. در عمل جراحي ديگري از اين نوع كه سال 2007 در فرانسه انجام شد، بيمار مرد 29 سالهاي بود كه به دليل ابتلا به اختلال بسيار نادر ژنتيكي به عنوان يكي از اصليترين گزينههاي انجام اين عمل پيچيده در نظر گرفته شده بود. صورت اين بيمار كه به وي عنوان مرد فيلي را داده بودند كاملا پوشيده از زايدههاي بزرگي بود كه تقريبا اثري از صورت اصلي وي بر جاي نگذاشته بود. نخستين عمل پيوند صورت در جهان نيز در فرانسه به سال 2005 انجام شد. ايزابل دينور، زن 38 سالهاي بود كه در نتيجه حمله سگ و له شدن بخش قابل توجهي از صورتش تحت عمل پيوند قرار گرفت. نتيجه آن عمل نيز موفقيتآميز بود و وي توانست بتدريج به زندگي اجتماعي از دست رفته خود بازگردد. البته تاكنون تمامي اينچنين اعمال جراحياي با نتايج موفقيتآميز همراه نبوده است.
در چين و در سال 2006 عمل مشابهي روي صورت يك مرد كه مورد حمله خرس قرار گرفته بود، انجام شد. با اين حال وي 2 سال بعد جان خود را از دست داد؛ البته بنا به دلايلي كه هنوز معلوم نيست هيچگونه نمونهبردارياي از وي صورت نگرفت تا علت اصلي مرگش براي هميشه در هالهاي از ابهام قرار بگيرد.
عمل پيوند اندامهاي صورت گرچه با پيشرفتهاي خيرهكننده و اميدواريهاي زيادي همراه بوده است، با اين حال كارشناسان و متخصصان پزشكي معتقدند اين اعمال با مشكلات و موانع زيادي همراه هستند. از آن جمله بايد به لزوم استفاده از داروهاي قدرتمند پس از عمل جراحي اشاره كرد تا با استفاده از آن مانع تاثيرگذاري سيستم ايمني بدن و در نتيجه پس زدن عضو پيوند زده شد. در ضمن استفاده از اين داروها عوارض جانبي خاص خود را نيز دارند كه از آن جمله بايد به افزايش احتمال ابتلاي فرد به سرطان اشاره كرد. البته اين نگرانيها عمدتا به جراحي پيوند اندامهاي مختلف صورت بازميگردد. اعمال جراحي پيوند در ناحيه دستها در مقايسه با صورت رواج بيشتري دارد تا آنجا كه در دهه گذشته شمار قابل توجهي از آنها انجام شده و تنها در يك مورد نتيجهبخش نبودن پيوند به ثبت رسيده است. به هر حال در هر دو نوع اين اعمال، جراحان چارهاي ندارند جز اين كه زير ميكروسكوپ ارتباط تمامي رشتههاي عصبي و رگهاي خوني اصلي بيمار را مجدد برقرار كنند. بررسيهاي به عمل آمده در اين زمينه نشان ميدهند چنين ريزجراحيهايي عمدتا با 5 تا 10 درصد احتمال خطر پس زده شدن عضو پيوندي همراه هستند كه عمدتا به دليل شكلگيري لختههاي خوني در ناحيه انجام عمل پيوند صورت ميگيرد.
در اين ميان متخصصان معتقدند بايد واكنشهاي بالقوه روانشناختي بيمار را نيز در نظر گرفت. به عنوان مثال درخصوص نخستين عمل پيوند دست در دنيا كه روي كلينت هالان صورت گرفت، وي گمان ميكرد به انساني مصنوعي و حتي فرازميني تبديل شده است و از اين رو بر آن شد تا بازوي پيوند زده شده را از خود جدا كند.
نقشه
سايت