جام جم آنلاين: اگر تاكنون سعي كرده باشيد تا مارمولكي را بگيريد حتما ديده ايد كه چقدر سخت است اما چنانچه مارمولك را در گوشهاي به دام انداخته و ضربهاي به او زده باشيد ميبينيد كه اكثر آنها سرانجام براي فرار از چنگ شما از يك سيستم رهاسازي سريع و فوري استفاده ميكنند.
آنها به سادگي دمشان را مياندازند تا حركات و جهشهاي ناگهاني دم باعث حواس پرتي و گيجي شكارچي شود و بسرعت خودشان را به مكان امني ميرسانند.
تحقيقات نشان ميدهد بيش از 50 درصد مارمولكها براي فرار از دست شكارچيان قسمتي از دمشان را از بدن جدا ميكنند و در تجارت بين مرگ و زندگي با پرداخت تمام يا قسمتي از دم زندگي را ميخرند.
محققان در تلاشند تا بدانند چگونه اين فقدان ميتواند در جابهجايي و زنده ماندن مارمولك اثرگذار باشد خصوصا مارمولكهايي كه روي درختان زندگي ميكنند و از شاخهاي به شاخهاي ديگر ميپرند چگونه از عهده اين نقصان بر ميآيند.
محققان با ايجاد يك محيط شبيهسازي شده توسط تعدادي جعبه به مطالعه يك نوع مارمولك درختي موسوم بهALONE پرداختند. محققان مارمولك را وادار كردند از ارتفاع 11سانتيمتري روي سكو خود را پرتاب كند و در اين حين از حركات مارمولك فيلم گرفتند.
مارمولك با پرش روي پاهاي عقبي خود به زيبايي و در فاصله 15 تا 30 سانتيمتري از سكو روي زمين فرود ميآمد، اما اين كار چگونه بدون داشتن دم انجام ميشود؟
محققان با گرفتن مارمولك مانند يك صياد او را وادار كردند تا دم خود را جدا كرده و سپس از روي سكو بپرد.
به محض قرار گرفتن مارمولك در هوا متوجه شدند بعضي حالات با قبل متفاوت است و حركت بسيار عجيبي انجام ميشود كه هنگام پرش نامشخص است. پس از اينكه فيلم به صورت آهسته بازنگري شد، محققان متوجه شدند در حاليكه دم جدا شده حيوان مانند شلاق به اطراف برخورد ميكند، مارمولك به پشت شروع به معلق زدن در هوا ميكند كه اين حالت تا حدي كنترل نشده بود. البته بعضي مارمولكها در اين حالت بهتر مسير پرتاب و فرودشان را كنترل ميكردند.
آناليز حركت مارمولكها نشان ميداد تفاوتي ميان داشتن دم و يا نداشتنش هنگام بلند شدن از روي سكو وجود ندارد و تنها هنگام ترك سكو باعث ايجاد اشكالاتي ميشود به طوري كه مارمولك به اندازه 30 درجه به عقب متمايل شده و گاهي اوقات با پشت به زمين ميخورد. مارمولكهايي كه دم دارند، به هنگام پرش دمشان را به سمت پايين فشار ميدهند و شايد اين حركت باعث پايدارتر شدن پرش آنها ميشود.
سوال اينجاست كه اگر پرش و فرود دقيق براي مارمولكها مهم است چگونه به هنگام مقابله با خطر و از دست دادن دم مختصات دقيق جايي را كه بايد فرود آيند محاسبه ميكنند. محققان مطمئن نيستند كه مارمولكها به هنگام پرش و براي جلوگيري از چرخش بدن، دم را به سمت پايين فشار ميدهند يا اين حركت بياراده باعث پايداري حركت ميشود.
محققان در تلاشند بيشتر بدانند چگونه مارمولك خودش را با زندگي بدون دم سازگار ميكند.