وي با بيان اينكه آهن عنصري است كه جذب آن در بدن تحت‌تأثير مواد غذايي ديگر قرار مي‌گيرد، افزود: همچنين با مصرف مواد غذايي، ذخاير آهن از دست رفته در هر بار اهداي خون، جبران مي‌شود و مصرف مكمل آهن نيز اين اطمينان را مي‌دهد كه ذخاير سريع‌تر به حالت طبيعي خود بازگردد.
مقصودلو با بيان اينكه مكمل آهن براي مصرف 10‌روز بين اهداكنندگان زن توزيع مي‌شود، اظهار داشت: مصرف مركبات حاوي ويتامين C به افزايش جذب آهن كمك مي‌كند.
وي اين اقدام را گامي براي گسترده‌كردن استقبال زنان براي اهداي خون ذكر كرد و يادآور شد: براساس آمارهاي موجود در سازمان انتقال خون كشور، فقط 9درصد زنان، خون اهدا مي‌كنند و به‌علت كمبود آهن و كم خوني كمتر رغبت به اهداي خون‌ دارند.
براساس اين گزارش، معاون اهداكنندگان پايگاه انتقال خون تهران گفت: اهداي خون به هيچ عنوان باعث كم خوني نمي‌شود و افراد با خيال راحت مي‌توانند خون خود را اهدا كنند. دكتر دانشور، معاون اهداكنندگان پايگاه انتقال خون تهران، اظهار داشت: فقط نزديك به 8 تا 9 درصد زنان براي اهداي خون مراجعه مي‌كنند و اكثر آنها به‌علت نگراني از كم خوني از اهداي خون ممانعت مي‌كنند.
وي تصريح كرد: تمامي افراد به‌ويژه بانوان مي‌توانند بدون هيچ مشكلي از لحاظ كم‌خوني، خون خود را اهدا كنند.
8 هفته؛ حداكثر فاصله ميان 2 اهداي خون
دكتر مقصودلو، با بيان اينكه در هر بار اهداي خون، مايع از دست رفته بدن طي 24 يا حداكثر 48 ساعت جبران مي‌شود، ادامه داد: همچنين جبران سلول‌هاي از دست رفته در هر بار اهداي خون 3 تا 4 هفته به طول مي‌انجامد.
جبران آهن و ديگر زير ساخت‌هاي خون نيز حداكثر 8 هفته زمان مي‌طلبد. بر اين اساس، حداكثر فاصله ميان2 اهداي خون 8هفته قرار داده شده است؛ چرا كه در اين زمان بدن فرصت مي‌يابد تا ذخاير از دست رفته در اثر اهداي خون را جبران كند.
وي گفت: اين طرح پژوهشي به‌صورت پايلوت و به‌مدت يكسال در مورد تعدادي از زنان 2استان گلستان و كرمانشاه انجام شد و در حال حاضر در سراسر كشور به‌صورت كاربردي درآمده است. اكنون با تجويز پزشك حاضر در مراكز اهداي خون به اغلب زنان در هر بار اهدا‌ي خون، مكمل‌هاي آهن همراه با بروشور آموزشي ارائه مي‌شود.
كم خوني تغذيه‌اي
طبق آمار سازمان جهاني بهداشت 2ميليارد نفر از جمعيت 6ميلياردي جهان دچار كمبود آهن هستند كه كم‌خوني در زنان شايع‌تر از مردان است. از علل ايجاد‌كننده كم‌خوني مي‌توان كمبودهاي تغذيه‌اي، خونريزي، ناهنجاري‌هاي ژنتيك، بيماري‌هاي مزمن يا مسموميت‌هاي دارويي را نام برد.
منظور از كم خوني‌هاي تغذيه‌اي كم خوني‌هايي است كه در اثر دريافت ناكافي مواد مغذي ايجاد مي‌شود.
كم خوني به‌صورت تدريجي ايجاد مي‌شود و بدن به آن عادت مي‌كند و به‌صورت حاد علامت مشخصي ندارد. براساس نظر بسياري از متخصصان خون و آنكولوژي، علت‌هاي خوني بسيار زياد است. بعضي كم‌خوني‌ها به‌علت كاهش توليد خون و برخي ديگر به‌علت افزايش مصرف خون به‌وجود مي‌آيند.
بعضي از متخصصان، علائم كم خوني را رنگ‌پريدگي پوست، زبان، مخاط داخلي لب و پلك، خستگي زودرس، سر گيجه و سر درد، خواب رفتن و سوزن شدن دست و پاها، حالت تهوع و در كم خوني شديد، گود شدن روي ناخن مي‌دانند.
در كشور ما بررسي ملي تعيين وضعيت ريزمغذي‌ها كه توسط دفتر بهبود تغذيه جامعه و با همكاري انستيتو تحقيقات تغذيه و صنايع غذايي كشور و آزمايشگاه ملي رفرانس انجام شد، حاكي از آن است كه در حدود 40‌درصد كودكان 23-15 ماهه، 18 درصد كودكان 6 ساله و نوجوانان 20-14 ساله و 21 درصد زنان باردار در اقليم‌هاي 11 گانه كشور براساس هموگلوبين دچار كم‌خوني هستند و كمبود آهن براساس فريتين سرم در حدود 33درصد كودكان 23-15 ماهه، 26درصدكودكان 6 ساله و 23 درصد نوجوانان دختر و پسر و همچنين 43درصدزنان باردار كشور وجود دارد.
كم خوني درزنان شايع‌تر از مردان است
كم خوني در زنان، شايع‌تر از مردان است. همچنين در زناني كه زايمان مكرر دارند يا دچار عادت ماهانه نامرتب و شديد هستند، بيشتر از ديگر زنان ديده مي‌شود. كم خوني در زنان براساس سن، جنس و وضعيت فيزيولوژيكي افراد متناوب است، مثلا زنان باردار به آهن بيشتري نياز دارند.
افزايش نياز به مصرف آهن در زنان علتي شايع است كه به‌علت وجود قاعدگي و دفع خون ماهانه است كه اگر به تناسب آن مواد حاوي آهن جايگزين نشود و تغذيه مناسب وجود نداشته باشد، به مرور زمان دچار فقر آهن و كم خوني ناشي از آن خواهند شد.
دومين علت كم خوني در زنان، مسئله بارداري است كه در اين زمان ميزان نياز به آهن در زنان افزايش مي‌يابد و اگر جايگزيني مناسبي صورت نگيرد مبتلا به كم خوني مي‌شوند و حتي خود حاملگي نيز با افزايش مايع بدن مي‌تواند باعث كم خوني ضعيف در زنان شود.
بيماري‌هايي وجود دارد كه از يك طرف سبب كم خوني مي‌شود و از سوي ديگر علائم ديگري ايجاد مي‌كند كه در زنان شايع‌تر بوده، مثل بيماري‌هاي رماتيسمي كه اين بيماري‌ها وابسته به سيستم ايمني بدن است مانند لوپوس يا آرتريت روماتوئيد كه علاوه بر مشكلات مفصلي و استخواني موجب كم خوني نيز مي‌شود.