دكتر فرشته معاون، متخصص زنان، زايمان و نازايي در گفتگو با جام‌جم در اين خصوص بهترين راه‌حل بهبود و ادامه تنظيم قاعدگي را توجه به رژيم غذايي مناسب ذكر كرده و مي‌افزايد: در اين دوران مصرف مواد قندي با شيريني بالا و چربي‌ها، بسيار مضر هستند.

به گفته وي دختران در اين زمان بايد تا جايي كه ممكن است از خوردن غذاهاي حاضري (فست‌فودها)‌ و موادي كه حاوي مواد افزاينده‌اند خودداري كنند چرا كه تمامي اين مواد باعث تغييرات هورموني در بدن مي‌شود كه باعث به هم خوردن سيستم تعادل هورموني و در نتيجه كمبود يا اختلال در عملكرد مناسب تخمدان مي‌شود و از آنجا كه تمامي رشد اعضاي بدن، بخصوص قد ، سينه‌ها و شكل‌گيري اندام در اين برهه اتفاق مي‌افتد، با عدم كنترل مناسب، چاقي‌هاي موضعي هنگام بلوغ و پايدار ماندن تغييرات بدني، عارض مي‌شود كه به رژيم غذايي مقاوم مي‌شوند.

اين پزشك متخصص در ادامه مصرف بيش از حد مواد چربي (سوسيس، كالباس، سس‌ها و چاشني‌هاي مصنوعي)‌ را از دلايل رشد بيشتر موهاي زائد ذكر مي‌كند.

اختلال در نظم قاعدگي

تحقيقات نشان داده يكي از مسائل مهمي كه در زمان بلوغ براي دختران جوان مشكل‌ساز مي‌شود، اختلال در نظم قاعدگي (پريود)‌ دختران است و از آنجا كه هنوز محور مغز تخمدان تكامل پيدا نكرده است ممكن است فرد تا چندين ماه دچار ديركرد پريود شود يا به صورت نامنظم و به صورت لكه‌بيني دچار خونريزي شود. دكتر معاون با اشاره به اين مطلب، بهترين راهكار را «حفظ آرامش» دانسته و خاطرنشان مي‌كند: در اين سن تغييرات هيجاني همراه بحران‌هاي روحي مي‌تواند مسائل را تشديد كند.

وي مي‌افزايد: گاهي از سوي برخي پزشكان به دختران جوان، قرص‌هاي ضدبارداري تجويز مي‌شود كه بايد گفت مصرف اين قرص‌ها نه تنها كمكي به وضعيت فرد نخواهد كرد بلكه براي وي پريودي مصنوعي و كوتاه مدتي را به همراه خواهد داشت كه طي آن هورمون اضافه‌اي نيز به بدن تحميل مي‌شود.

اين پزشك متخصص زنان و زايمان مصرف قرص‌هاي ضدبارداري را در صورت صلاحديد پزشك، فقط در مواقع خونريزي‌هاي زياد و ظهور كيست‌هاي تخمداني توصيه مي‌كند.

همچنين به اعتقاد وي بهتر است يك تا 2 سال پس از شروع پريود فرصت تنظيم سيكل‌هاي قاعدگي به بدن داده شود و در اين دوران فرد با مصرف رژيم‌هاي غذايي مناسب، ورزش آهسته و پيوسته (يوگا و مديتيشن)‌ و جلوگيري از افزايش وزن و رژيم‌هاي غذايي توخالي، كاهش وزن و تناسب اندام را در كارهاي خود بگنجاند.

اختلالات انعقادي

برخي اوقات اختلالات انعقادي در خانواده‌‌ها به صورت نهفته وجود دارد كه با شروع پريود در دختران جوان، خود را نشان مي‌دهند به همين دليل پريودهاي طولاني مدتي كه در سونوگرافي، دليل خاصي نيز ندارند (كيست تخمدان)‌، حتما بايد اختلالات انعقادي بررسي و جهت درمان كم‌خوني اقدام شود. دكتر معاون با ابراز اين مطلب درخصوص دردهاي زمان قاعدگي مي‌افزايد: درد پريود امري اجتناب‌ناپذير است و سيكل‌هايي كه همواره همراه با تخمك‌گذاري صورت مي‌گيرند خواه ناخواه درجاتي از اين درد شكم را در زمان پريود (قاعدگي)‌ دارد.

وي درخصوص تشديد درد قاعدگي مي‌گويد: يكي از دلايل اين عارضه مي‌تواند به دليل چرخ محور رحم به صورت آناتوميك باشد، يعني از آنجا كه رحم در حالت عادي به سمت جلو خم است، اين حالت در برخي بيش از حد معمول است، به همين دليل زاويه و گردن رحم مقداري بسته شده و خروج خون با اشكال مواجه مي‌شود. بنابراين دردهاي پريود به دليل افزايش انقباضات رحمي، براي تسهيل خروج خون بيشتر است كه طبق نظر پزشك، چگونگي مراحل استراحت در اين ايام به فرد توصيه مي‌شود.

همچنين گرم كردن موضعي و استفاده از مسكن‌هايي كه مقدار درد و خونريزي را به ميزان قابل توجهي مي‌كاهند از راه‌هاي بهبود است. گفته مي‌شود داروهاي ضدالتهابي غيراستروئيدي همچون ديكلوفناك، ايندومتاسين و ايبوپروفن مي‌توانند در كاهش اين عوارض موثر باشند.

رژيم غذايي مناسب

برخلاف اين كه زنان در زمان قاعدگي ميل به خوردن سبزي و ميوه‌جات ندارند، ولي در اين ماه، رژيم غذايي پركلسيم و پروتئين‌دار و پرهيز از نمك و شيريني‌جات مي‌تواند تا حد زيادي در روند بهبود موثر باشد، دكتر معاون با اشاره به اين مطلب مي‌افزايد: مصرف برخي از داروهاي گياهي همچون «رازيانه» و قرص‌هاي جديد evening prime rose oil نيز بسيار موثرند.

به گفته اين متخصص، ميزان خونريزي بستگي به اندازه رحم دارد و بيش از 80 سي‌سي آن در طول يك دوره از عادت ماهانه غيرطبيعي است و ممكن است منجر به كم‌خوني شود. بخصوص كه در تغذيه ايراني، مواد حاوي پروتئين يا آهن با موادي همچون «نان» تركيب و باعث كاهش ميزان جذب آهن مي‌شود.

كيست‌هاي تخمدان

«PCOD» (بيماري تخمدان‌هاي پلي‌كيستيك)‌ است. در اين بيماري كيست‌هاي ريز به صورت محيطي در اطراف تخمدان وجود دارد و به دليل اختلال تخمك‌گذاري و ناشي از اختلالات هورموني وارد بدن شده و ميزان ترشحات هورمون مردانه را افزايش داده و در نتيجه باعث بروز ناباروري‌هاي بعدي مي‌شود كه از مشخصه‌هاي آن، تغييرات هورموني در آزمايشات، فاصله‌هاي زياد زمان پريود، چاقي و جوش‌هاي صورت مقاوم به درمان است.

يك توصيه

با توجه به ضرورت استحمام در زمان قاعدگي اما ورزش «شنا» در اين دوران توصيه نمي‌شود.

دكتر معاون با بيان اين مطلب يادآور مي‌شود: با توجه به اين كه «تامپون» وسيله‌اي براي عدم خروج خون است ولي استفاده از اين روش جهت شنا، توصيه نمي‌شود چراكه باعث مي‌شود خون به داخل لگن برگردد و بروز برخي از عفونت‌هاي پنهان، چسبندگي‌هاي داخل لگن و نازايي را براي فرد ايجاد كند.