به گزارش ايرنا – خبرگزاري دولتي كشور-، طبق آمار موجود درشرکت متروي تهران، طي چهارسال اخيرتاکنون درنقاط شمالي وجنوبي شهرتهران هفت بار زمين براثرحفاري تونل هاي مترو نشست کرده است.
آمار نشان مي دهد در تيرماه سال 84 ريزش تونل مترو درتقاطع خيابان شمس تبريزي خيابان ميرداماد ، مهر 84 در تقاطع قيطريه خيابان شريعتي، تيرماه 85 ريزش درمحل دسترسي به ايستگاه مترو امام خميني درخيابان امام خميني، آذر 85 درخيابان شريعتي بالاتر از سينما فرهنگ، تيرماه 86 در شمال تقاطع قيطريه - شريعتي، چهارم شهريور ماه جاري تقاطع خيابان شريعتي و يخچال، نيمه ماه جاري جنوب به شمال تقاطع مينا و زرين در خيابان شريعتي انجام شده است.
براين اساس، ازمجموع موارد يادشده فقط 5 مورد نشست زمين درخيابان شريعتي تهران اتفاق افتاده که حاکي از اين مطلب است که بيشترين مشکل در حفر تونل هاي مترو مربوط به اين خيابان بوده است.
برخي از کارشناسان شهري دراين زمينه مي گويند: به نظر مي رسد مطالعات جامع زمين شناسي درحفاري تونل هاي مترو با دقت لازم صورت نمي گيرد و به دلايل نامعلومي مسوولين مترو سعي در به پايان رساندن پروژه ها قبل از زمان مشخصي را دارند.
ايرنا توضيحي در باره اين "زمان مشخص" نداد اما چنين برداشت مي شود كه منظور آن، انتخابات دوره دهم رياست جمهوري است. برخي تحليلگران بر اين باورند كه "محمدباقر قاليباف" شهردار كنوني قصد دارد همچون دور گذشته به رقابت با "محمود احمدي نژاد" شهردار سابق تهران بر سر تصاحب كرسي رياست جمهوري برخيزد.

پيشگيري از نشست زمين
ايرنا به نقل از كارشناسان طرف مشورت خود نوشت: با انجام مطالعات کامل زمين شناسي درحفاري تونل هاي مترو مي توان ازنشست وفروکش کردن زمين پيشگيري کرد.
"كاوه خاكسار" يك عضوهيات علمي دانشگاه مرکزآموزش عالي جهاد کشاورزي در اين زمينه به خبرنگار ايرنا گفت: با انجام مطالعات کامل زمين شناسي، حفرتونل هاي مترو با مشکل نشست زمين مواجه نمي شود.
به عقيده وي، انجام مطالعات زمين شناسي کار پرهزينه ودشواري است و به نظر مي رسد درحفاري تونل هاي مترو در کلانشهر تهران صورت نمي گيرد.
خاكسار با تاکيد براينکه به مطالعات زمين شناسي درکشور توجهي نمي شود، گفت : متاسفانه در احداث تونل هاي شهري اعم از زميني و يا زيرزميني وحتي احداث ساختمان ها، نتايج مطالعات زمين شناسي لحاظ نشده و يا بصورت صوري انجام مي شود.
اين زمين شناس تاکيد کرد: با توجه به نوع جنس خاک و وضعيت جغرافيايي خاص کشور يعني آبرفتي بودن احداث تونل هاي زيرزميني کاري بسياردشوار است که بايد با شرايط ويژه انجام شود.
خاکسارگفت: همچنين وجود آب هاي زيرزميني دربخش هايي ازسطح شهرسبب نشست هاي مکرر زمين مي شود.
اين استاد دانشگاه تاکيد کرد: به لحاظ متفاوت بودن جنس و دانه خاک و نيز يکپارچه نبودن سنگهاي زيرزميني دربخش هاي مختلف سطح شهر، انجام مطالعات جامع زمين شناسي پيش ازانجام عمليات حفر تونل به منظور پيشگيري ازنشست زمين ضروري است.
رئيس بخش اکتشافات الکتريک موسسه ژئوفيزيک تهران نيز در گفت وگو با ايرنا از لحاظ استانداردهاي بين المللي و نيزانجام مطالعات جامع ژئوفيزيکي زمين درحفر تونل هاي مترو پايتخت اظهار بي اطلاعي کرد.
دکترمحمد کاظم حفيفي اظهارداشت: مطالعات ژئوفيزيکي، حفرتونل هاي مترو درپايتخت توسط موسسه ژئوفيزيک انجام نمي شود و تاکنون هيچ درخواستي در اين خصوص به اين موسسه داده نشده است.
وي اضافه کرد: شرکت متروبا برگزاري مناقصه مطالعات درخواستي ژئوفيزيک زمين را از پيمانکاران بخش خصوصي دريافت مي کند.
حفيفي تاکيد کرد: با انجام مطالعات ژئوفيزيکي وجود هرگونه معارضي درزيرخاک اعم از قنات، چاه و گودال قابل تشخيص است و مي توان مسيرحفرتونل هاي شهري را بدون وجود معارض تعيين کرد.
اين مسوول يادآورشد: سال گذشته طي فراخواني مطالعات ژئو فيزيکي بخش هايي از خط 3 مترو، اعلام شده بود که متاسفانه بدليل عدم انتخاب درمناقصه، موفق به ارائه مطالعات انجام شده به مترو نشديم.
خبرنگار ايرنا براي تکميل اين گزارش همچنين براي گفت وگو با رئيس مرکزمطالعات ژئوتکنيک زمين شناسي شهرداري تهران، آزمايشگاه مکانيک خاک شهرداري تهران و نيزمدير عامل سازمان مشاور فني و مهندسي تهران اقداماتي را به انجام رساند که به دليل عدم همکاري مسوولان ذيربط نتوانست پاسخي را دراين زمينه دريافت کند.

توضيح مسئولان مترو
نشست هاي مکرر زمين هنگام حفاري تونل هاي مترو درخيابان هاي تهران به ويژه خيابان شريعتي در شرايطي تکرار مي شود که مسوولان مترو بارها اعلام کرده اند که اجراي عمليات حفاري تونل ها با مطالعات زمين شناسي انجام مي شود.
اين نشست ها اگرچه تاکنون خسارت جاني در پي نداشته اما هر بار سبب ايجاد خسارات مالي مانند سقوط خودرو در گودال، ايجاد رعب و وحشت و همچنين در مورد آخر به گفته شاهدان عيني سبب نشست و ايجاد ترک در برج 18 طبقه اداري وتجاري مينا در خيابان شريعتي شده است.
پيشترمحسن هاشمي مديرعامل شرکت متروي تهران علت نشست هاي زمين در مسير توسعه خط يک مترو يعني خيابان شريعتي را وجود قنات و مسيل هاي متعدد و فشرده نبودن خاک اعلام کرد.
هاشمي با اشاره به نشست هاي اخير زمين در خيابان شريعتي گفت: بررسي هاي دقيق لرزه نگاري درنقاط حفرتونل واقع در خيابان شريعتي تهران صورت گرفته و نقاطي که داراي خاک ناپايدار است شناسايي و به منظور کاهش حوادث ريزش زمين درحال تخريب است.
وي با اشاره به مشکلات خاک بخش هاي شمالي تهران، اظهار داشت: قراربود در 7 نقطه از خيابان شريعتي عمليات احداث مترو از روي زمين صورت گيرد که درآن صورت بايد 4 ماه خيابان را مسدود مي کرديم اما براي کاهش مشکلات ترددي شهروندان اين منطقه، تصميم گرفتيم عمليات ساخت تونل ها را از زيرزمين انجام دهيم.
معاون فني و عمران مهندسي و قائم مقام مديرعامل شرکت متروي تهران نيز دراين خصوص به خبرنگارايرنا گفت: مطالعات ژئوتکنيکي زمين درخصوص حفرتونل هاي مترو درخيابان شريعتي تهران به صورت دوره اي انجام مي شود.
مسعود احمدي افزود: اين مطالعات به صورت گمانه زني و با فواصل مختلف در زيرزمين انجام مي شود و ممکن است وجود بعضي معارضات پيش بيني نشده موجود درخاک سبب ايجاد ريزش خاک و فروکش کردن زمين درمسيرحفر تونل شود.
وي گفت: احداث تونل ها ي مترو در خيابان شريعتي همزمان با تزريق خاک، جمع آوري آبهاي زيرزميني و نيز اصلاح زيرسازي هاي آسفالت صورت مي گيرد تا احتمال نشست هاي زمين کاهش يابد.
احمدي افزود: خيابان شريعتي داراي سه چاه قنات اصلي و با شاخه هاي فرعي متعدد است که هرکدام از اين شاخه هاي قنوات در صورت شناسايي نشدن به تنهايي مي تواند منجر به حوادثي براي شهروندان و تخريب و نشست زمين شود.
ايرنا نوشت: با فرض پذيرش اظهارات مسوولان مترو در خصوص انجام مطالعات زمين شناسي پيش از انجام عمليات حفر تونل، اين سوال مطرح است که چرا مکررا شاهد نشست هاي پي درپي زمين درنقاط مختلف شهرهستيم؟
به عقيده کارشناسان زمين شناسي ، در رابطه با مترو کسب نتايج مطالعاتي مطمئن پيش از شروع عمليات ضروري است و مطالعات کارشناسي مرتبط با زمين شناسي نيز با توجه به هزينه برو دشوار بودن آن کاملا زمان بر است. بنا بر اين، دراجراي عمليات احداث مترو نبايد سرعت را فداي دقت کرد.