سرطاني که داراي بالاترين ميزان شيوع در ايران است. اگر مي‌خواهيد شتر سرطان معده راهش را به سوي خانه شما کج نکند، گفتگوي ما را با دکتر سيدمحمود اسحاق حسيني، فوق تخصص گوارش و آندوسکوپي و عضو هيات علمي دانشگاه تهران، بخوانيد.
سلامت: آقاي دکتر، سر و کله سرطان معده از کجا پيدا مي‌شود؟
در بروز سرطان معده چند عامل نقش مهم دارند. عامل اول، تغذيه است. کساني که داراي کمبود کالري و سوءتغذيه هستند، بيشتر به سرطان معده دچار مي‌شوند. کمبود پروتئين‌ها و ويتامين‌ها به خصوص ويتامين‌هاي A و C از دلايل اصلي ابتلاي افراد به سرطان معده است. از سوي ديگر، رژيم غذايي پرچرب و شور و مصرف غذاهاي آماده و فست‌فودها نيز از عوامل زمينه‌ساز سرطان معده است. بيماري‌هاي معده نيز مي‌توانند موجب ابتلاي افراد به سرطان معده شوند. يکي از مهم‌ترين بيماري‌هاي معده، عفونت هليکوباکتري است. ميکروب هليکوباکتري سبب زخم معده و ورم معده مي‌شود و اين موارد مي‌توانند زمينه‌ بروز سرطان معده را فراهم آورند.
سلامت: آيا هر کسي که به عفونت هليکوباکتر مبتلا شود، به سرطان معده دچار مي‌شود؟
اگر قرار بود هر کسي که به عفونت هليکوباکتري مبتلا شود، سرطان معده بگيرد، آن‌وقت بايد بيش از 55 درصد مردم جهان در اثر سرطان معده جان خود را از دست مي‌دادند چون بيش از نيمي از جمعيت جهان به اين عفونت مبتلا هستند اما آمارها نشان مي‌دهد که فقط 3 درصد از اين افراد ممکن است به سرطان معده مبتلا شوند. اما افراد آلوده به اين عفونت حتما بايد مورد مداوا قرار بگيرند تا در آينده مشکلي براي آنها از نظر ابتلا به سرطان معده به وجود نيايد.
سلامت: پوليپ‌ها يا گوشت‌هاي اضافه چه نقشي در سرطان معده دارند؟
پوليپ‌ها اغلب خطرناک نيستند اما يک درصد آنها ممکن است به سرطان تبديل شوند. بنابراين پوليپ‌هاي معده بايد برداشته شوند و مورد آزمايش‌هاي پاتولوژيک قرار گيرند. پوليپ‌ها مي‌توانند زنگ خطري براي ابتلا به سرطان باشند و افرادي که پوليپ داشته‌اند حتما بايد از سوي پزشک مورد معاينات دوره‌اي قرار گيرند. علاوه بر عوامل تغذيه‌اي و بيماري‌هاي معده، عوامل ژنتيکي و ارثي نيز در ابتلاي افراد به سرطان معده موثر است.
سلامت: چه افرادي در معرض ابتلا به سرطان معده هستند؟
به طور معمول افرادي که در دهه‌ پنجم زندگي خود به سر مي‌برند، داراي سوء‌تغذيه هستند، مبتلا به عفونت هليکوباکتري هستند، پوليپ معده داشته‌اند، سيگاري هستند و يا الکل مصرف مي‌کنند و سابقه فاميلي در ابتلا به سرطان دارند، بيشتر به سرطان معده دچار مي‌شوند. همچنين شيوع اين سرطان در مردان و افرادي که گروه خوني A دارند، بيشتر است. تمام گروه‌هاي در معرض خطر حتما بايد از سوي پزشک مورد معاينه قرار گيرند. زيرا در صورتي که سرطان معده در مراحل ابتدايي شناسايي شود، امکان درمان وجود دارد.
سلامت: سرطان معده داراي چه علايم و نشانه‌هايي است؟
سرطان معده داراي علايم محدودي است و به همين دليل دير تشخيص داده مي‌شود. اما به طور کلي سيري زودرس، احساس پري شکم، درد مبهم در قسمت فوقاني شکم، خون‌ريزي، کم‌خوني، احساس سستي و خستگي، نبود ميل به کار، حالت تهوع يا استفراغ و نفخ شکم از علايم سرطان معده است و افرادي که داراي اين علايم هستند حتما بايد به پزشک مراجعه کنند.
سلامت: سرطان معده چگونه تشخيص داده مي‌شود؟
بهترين روش تشخيص سرطان معده آندوسکوپي است که شامل لوله‌ داراي دوربين است که آن را از راه دهان به داخل معده فرو مي‌‌فرستند که يک روش آسان و مطمئن براي تشخيص سرطان است. البته عکس‌برداري از معده به شيوه دبل کنتراست نيز مي‌تواند به تشخيص اين بيماري کمک کند. اگر سرطان معده به موقع تشخيص داده شود، درمان‌پذير است.
سلامت: براي پيشگيري از سرطان معده و درمان آن چه کارهايي بايد انجام دهيم؟
در درجه اول بايد داراي يک رژيم غذايي مناسب باشيم. در يک رژيم غذايي مناسب بايد به ميزان کافي از پروتئين‌ها و ويتامين‌ها استفاده کنيم. به طور معمول، هر فرد به صورت روزانه بايد بين 90 تا 150 گرم پروتئين مصرف کند. مصرف ويتامين به خصوص ويتامين C و A نيز بايد مورد توجه قرار گيرد. از سوي ديگر، مصرف ميوه‌ها وانواع سبزي‌ها به دليل اينکه داراي آنتي‌اکسيدان هستند نقش مهمي در پيشگيري از سرطان دارند. مصرف خيارشور و ماهي دودي و نمک نيز بايد کاهش يابد. بيماري‌هاي معده نيز اگر درمان نشوند ممکن است سبب بروز سرطان معده شوند. بنابراين اين بيماري‌ها حتما بايد مورد درمان قرار گيرند. پرهيز از دخانيات و الکل نيز در مبتلانشدن به سرطان معده موثر است. برداشتن بخشي از معده که داراي سلول‌هاي سرطاني است نيز مهم‌ترين روش درماني است. در کنار اين روش ممکن است از شيمي‌درماني و يا راديوتراپي نيز استفاده شود.