به همت پژوهشگران ايراني و با هدف جمعآوري روشهاي درماني كه تا به حال در درمان سالك به كار رفته است، راهنماي دستورالعمل درمان سالك در كميته سالك وزارت بهداشت تدوين شد.
دكتر عليرضا فيروز، دانشيار و معاون پژوهشي مركز آموزش و پژوهشهاي بيماريهاي پوست و جذام دانشگاه علوم پزشكي تهران در گفتوگو با خبرنگار پژوهشي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، با بيان اين مطلب افزود: سالك بيمارياي است كه از ساليان بسيار قديم در كشور ما وجود داشته.
و متاسفانه در سالهاي اخير عليرغم همه تلاشها رو به گسترش نيز بوده است. عامل اين بيماري، انگلي به نام ليشمانيا است كه توسط نيش پشه خاكي به انسان منتقل مي شود. اين بيماري در بسياري از موارد خود به خود پس از طي هفتهها و ماهها خوب ميشود ولي در بعضي از موارد گسترش يافته و مزمن ميشود.
دكتر فيروز اظهار كرد: روشهاي مختلفي از قديم در درمان اين بيماري به كار برده شده است ولي به علت اينكه در بسياري از موارد اين بيماري خود به خود بهبود مييابد، هر روش درماني تنها زماني ارزش پيدا ميكند كه با يك گروه كنترل نيز مقايسه شود؛ بنابراين، در اين طرح جهت تعيين ميزان تاثير روشهاي مختلف درمان سالك تمام مقالاتي كه در اين زمينه در دنيا منتشرشده است جمعآوري و از بين آنها مقالاتي كه گروه كنترل داشتند براي مطالعه انتخاب شدند. در حدود 50 مقاله از ميان سه هزار مقاله مورد مطالعه قرار گرفت و بر اساس فرمتي خاص ميزان تاثير روشهاي درماني كه تا به حال به كار برده شده بود مورد ارزشيابي قرار گرفت.
اين پژوهشگر با بيان اينكه از تعداد اين 50 مقاله 27 مقاله توسط پژوهشگران در ايران انجام شده است، خاطر نشان كرد: در اين طرح ميزان تاثير هر يك از روشهاي درماني كه در درمان سالك به كار رفته تعيين و بر پايه اين مطالعه در كميته سالك وزارت بهداشت دستورالعمل درمان سالك نيز بر اساس شواهد علمي و ميزان تاثير روشهاي مختلف مشخص تدوين و به شبكهها ابلاغ شد كه اميدواريم با اجراي اين دستورالعمل مشكل درمان سالك تا حد زيادي كاهش بيايد. اين مطالعه نشان داد كه هنوز درمان كاملا موثر، صد درصد و بدون عارضه براي اين بيماري وجود ندارد و بايد براي يافتن درمانهاي موثرتر تلاش و پژوهشهاي بيشتري صورت بگيرد.
معاون پژوهشي مركز آموزش و پژوهشهاي بيماريهاي پوست و جذام دانشگاه علوم پزشكي تهران با اشاره به بهترين روشهايي كه براي درمان اين بيماري طي مراحل اين طرح مورد بررسي قرار گرفت، افزود: يكي از روشها استفاده از داروهاي خانواده آنتي موآن 5 ظرفيتي است كه از حدود 50 سال پيش در درمان سالك به كار ميرفته و هنوز از سوي سازمان بهداشت جهاني به عنوان درمان استاندارد سالك شناخته ميشود. اين مطالعه نيز نشان داد كه ميزان تاثير اين دارو در مقالات مختلف از 3 درصد تا 90 درصد متغير بوده كه اين بر اساس دوز دارو، روش تجويز، دوره درمان آن و نوع انگل سالك فرق ميكند.
وي گفت: يكي از كارهايي كه در كميته سالك انجام شد همين بود كه دوز را استاندارد كرديم و مشخص كرديم كه براي درمان سالك از چه دوزي و به چه مدتي بايد استفاده شود تا حداكثر نتيجه قابل حصول بدست آيد.
دكتر فيروز، كرايوتراپي يا سرما درماني را روش ديگر در درمان اين عارضه عنوان و تصريح كرد: اين روش نيز در چهار مكان بررسي و ميزان تاثير خوبي از آن گزارش شده ولي در همه ضايعات سالك نميتوان از آن استفاده كرد و تنها در مواردي موثر است كه زخمها كوچك بوده و تعدادشان زياد نباشد و روي نقاط حساس بدن مثل چشم، بيني و گوش هم نباشند. روش درماني ديگر پماد پارامومايستين است كه مصرف اين پماد نيز در سالك نوع روستايي موثر است.
پژوهشگر برگزيده جشنواره رازي در پايان با بيان اينكه ميزان تاثير اين سه روش در درمان بيماري سالك تاييد شده است به ايسنا گفت: روشهاي ديگري نيز هستند كه چون تعداد مطالعاتشان بسيار كم بوده نميتوان قضاوت نهايي در تاثير آنها داشت.