اين روزها بازار مسافرتهاي نوروزي گرم است و اغلب خانوادهها در گوشه و كنار كشور در گشت و گذار هستند، به همين دليل بايك متخصص تغذيه و بهداشت درباره توصيههاي ضروري براي حفظ سلامتي در سفرها، گفت و گو كرديم. خانم دكتر"ربابه شيخالاسلام" متخصص اپيدميولوژي تغذيه و عضو هيات علمي وزارت بهداشت در اينباره به خبرنگار گروه علمي ايرنا گفت كه در سفر:
- خوردن غذاهاي چرب، سرخ شده، شيريني ها، شكلات و خامه را محدود كنيد و تا حد ممكن به جاي غذاهاي سرخ شده، از غذاهاي آب پز، كبابي و تنوري استفاده كنيد.
- براي جلوگيري از كم آبي و يبوست، مقادير مناسبي آب همراه داشته باشيد و همه همراهان را هم به نوشيدن آن توصيه كنيد.
- در مورد آب آشاميدني در صورت امكان از آب معدني استفاده شود و در غير اين صورت به بهداشت پارچ و ليوانها توجه كنيد.
- ميوهها و سبزيهايي مثل هويج ، گوجه فرنگي، ساقه كرفس ، در طول مسافرت بهترين دوستان سلامت شما هستند، چون حاوي آب و املاح و ويتامينهاي مورد نياز بدن هستند. درخانه آنها را تهيه، پاك كنيد و خوب بشوييد و در ظروف مناسب دربسته با خودتان ببريد.
- آب بهترين نوشيدني است ولي اگر ميخواهيد نوشيدني ديگري سر ميز باشد بهتر است به جاي نوشابه، از دوغ كم نمك و نوشيدنيهاي كم كالري استفاده كنيد. اگر چاق نيستيد ماءالشعير هم جانشين خوبي است.
- در طول سفر لبنيات دوست استخوانهايتان را فراموش نكنيد و روزانه حدود ۲تا ۳ليوان شير كم چرب يا ماست استفاده كنيد.
- تا حد امكان از مصرف سوسيس وكالباس بپرهيزيد.
* براي حفظ ايمني غذا و پيشگيري ازانواع مسموميتها درسفر:
دكتر شيخالاسلام كه مدير"موسسه تغذيه،سلامت و توسعه" نيز هست در اين باره ميگويد:
- غذاي مورد مصرف بايد كاملا پخته شود، ممكن است با توجه به مدت تعطيلات و احتمالا تعجيل در ساعت حركت در تهيه غذا كوتاهي شود، به گونهاي كه غذا به ويژه گوشتها به طور كامل پخته نشده باشد كه همين سبب آلودگي و فساد آن بشود.
- از ظاهر گوشت ميتوان به ميزان پخت آن پي برد ، به عنوان مثال رنگ گوشت پخته بايد قهوهاي باشد، ولي اكثر مواقع مغز(درون) كباب كوبيده يا برگ ، قرمز رنگ است. مردم فكر ميكنند چون گوشت روي شعله مستقيم قرار گرفته، بنابراين قسمت دروني آن پخته ميشود ولي چنين تفكري اشتباه است.
- بارها ديده شده كه روي (سطح) كباب به حالت سوخته در آمده اما درون آن همچنان نپخته مانده است. در چنين مواردي بايد گوشت را دوباره روي آتش قرار داد تا به اصطلاح "مغزپخت" شود.
- همچنين ماهي ، زماني پخته است كه گوشت آن به صورت لايه لايه در آيد.
- در مورد پخت مرغ آب پز، وقتي آب مرغ شفاف و گوشت مرغ سفيد شود مرغ پخته و آماده شده است.
- اين روزها از خوردن گوشت پرندگان وحشي نيز صرف نظر كنيد.
- در صورت مصرف غذاهاي كنسروي قبل از مصرف از سلامت آن هااطمينان حاصل كنيد، در صورت مشاهده برآمدگي و فرورفتگي از مصرف آنها خودداري كنيد. قبل از مصرف حتما آنها را ۲۰دقيقه بجوشانيد.
- اگر نميتوانيد سبزي هارا ضد عفوني كنيد بهتر است آنها را آب پز كرده و مصرف كنيد.
- به رستورانهاي معتبر كه اصول بهداشتي بيشتر در آنها رعايت شده است مراجعه كنيد. وضعيت بهداشت سالن ، دستشويي ها، كارگران و ... تا حدي ميتواند معيار ارزيابي سطح بهداشت رستوران باشد.
- در صورت امكان، لوازم شخصي مانند قاشق، چنگال و ليوان مخصوص خود را همراه داشته باشيد.
- از مصرف بعضي از مواد غذايي مانند سالاد الويه، همبرگر، كباب كوبيده، پياز در مكانهايي كه قابل اطمينان نيستند، خودداري كنيد.
- هنگام خريد آجيل ، به تازگي آن توجه كنيد تا حد امكان از فروشگاههاي معتبر كه اجناس با كيفيت مرغوب و تازه عرضه ميكنند خريد كنيد.
- از خريد خشكباري كه علايم كپك زدگي در آنها مشاهده ميشود و يا كهنه به نظر ميرسند خودداري كنيد. بهتر است انواع كم نمك را انتخاب كنيد.
* درايام نوروز از مصرف سالادهاي خوشمزه غفلت نكيند:
اگر در اين ايام به دليل ديد و بازديد ها، فرصت پختن غذا نداريد از غذاهاي حاضري ، كم چرب و همراه با انواع سالاد استفاده كنيد.
ميتوانيد براي يك هفته، سبزيجات شسته شده را به طور مناسبي در يخچال نگهداري كنيد و هر شب با آنها براي خود و خانواده سالادهاي خوشمزه درست كنيد.
كاهو، كرفس، هويج، انواع كلم ، انواع فلفلهاي دلمهاي، خيار،گوجه- فرنگي، گل كلم از دوستان هميشگي "سلامت" هستند.
به خصوص اگر "سس سالاد" را خودتان با روغن زيتون ،ماست ،سبزيهاي خشك- معطر و ادويهاي كه دوست داريد درست كنيد.
دكتر شيخالاسلام ميگويد: اگر گاهي با توجه به سليقه و ذايقه اعضاي خانواده تن ماهي و يا انواع حبوبات پخته، كشمش شسته شده، پنير رنده شده را به اين سالاد اضافه كنيد غذاي سالم و كاملي خوردهايد و همه سلولهايتان را راضي كردهايد.
* در اين ايام ورزش كنيد:
- براي پيشگيري از اضافه وزن و شادابي بيشتر در اين ايام بيش از ساير مواقع ورزش و تحرك بدني داشته باشيد.
از فرصت طلايي نوروز براي با هم بودن بيشتر، ورزشهاي دسته جمعي خانوادگي، راهپيمايي ،كوهپيمايي ، استفاده از طبيعت در كنار خانواده ، و برقراري ارتباط صميمانهتر، استفاده كنيد.