خطرخورشيد
نور آفتاب از طول موج‌هاي متفاوتي تشكيل شده است كه براساس آن نامگذاري مي‌شوند. اشعه ماوراءبنفش طول موج خاصي از نور خورشيد است كه خود به دو قسمت A وB تقسيم مي‌شود كه هر دو آنها براي پوست مضر هستند. اشعه ماوراءبنفش نوع B، در صورت تماس با پوست بر روي لايه خارجي پوست كه اپيدرم ناميده مي‌شود، تاثير مي‌گذارد و باعث ايجاد آفتاب سوختگي مي‌شود. اين نوع از اشعه آفتاب نمي‌تواند از شيشه عبور كند و در نتيجه وقتي پنجره‌ها بسته باشند توسط شيشه جذب شده و وارد اتاق نمي‌شود.
نوع ديگر اشعه ماوراءبنفش يعني A ، به نواحي عمقي‌تر پوست نفوذ مي‌كند و مي‌تواند باعث آسيب‌هاي شديدتري در پوست شود، علاوه براينكه از شيشه هم عبور مي‌كند و در يك اتاق با پنجره‌هاي بسته هم از دست آن در امان نيستيم. هم نوع A و هم نوع B با شكستن كلاژن پوست، ساخت راديكال‌هاي آزاد و مهار مكانيسم‌هاي ترميم پوست، مي‌توانند باعث ايجاد كك‌ومك، چروك و از همه مهم‌تر سرطان پوست شوند. به اينجا كه مي‌رسيم، در ذهن همه اين سوال پيش مي‌آيد كه چطور از پوستمان در برابر اشعه آفتاب مراقبت كنيم؟ يكي از اين راهها استفاده از ضد آفتاب است. ولي علا‌وه بر آن بايد سعي كرد تا حد امكان در ساعات خيلي گرم روز يعني حدود ساعت 10 صبح تا 4 بعدازظهر فقط در صورت اجبار در آفتاب قرار گرفت و از لباس‌هايي استفاده كرد كه تا حد ممكن پوشيده باشند و بيشترين قسمت پوست را بپوشانند. كلاه‌هاي لبه‌دار هم انتخابي مناسب در برابر اشعه آفتاب هستند.براي محافظت از لب‌ها مي‌توان از لوازم آرايشي كه نقش ضد آفتاب هم دارند، استفاده كرد.
محافظت از چشم‌ها هم نبايد فراموش شود و بايد دقت كرد تا عينك‌هايي انتخاب شوند كه حتما استاندارد بوده و بتوانند اشعه ماوراءبنفش را به خوبي جذب كنند چون در غير اين‌صورت اين عينك‌ها به علت رنگ تيره‌شان باعث مي‌شوند نور كمتري به چشم برسد، مردمك‌ها گشادتر شده و اشعه ماوراءبنفش بيشتري به قسمت‌هاي عمقي‌تر چشم برسد.

‌ضدآفتاب وارد مي‌شود
ضدآفتاب‌ها به 2 شكل عمل مي‌كنند. يك نوع آنها مسدودكننده هستند، يعني لايه نازكي روي پوست تشكيل مي‌دهند كه مانع رسيدن اشعه آفتاب به پوست مي‌شود. اين نوع از ضدآفتاب‌ها اثر بسيار خوبي براي محافظت در برابر اشعه ماوراءبنفش A و B دارند ولي ممكن است به علت تغيير رنگ ظاهري كه روي پوست ايجاد مي‌كنند، از نظر زيبايي، براي افراد قابل قبول نباشند. اكسيددوزنگ يك نمونه بارز از ضدآفتاب‌هايي است كه به اين ترتيب عمل مي‌كنند.
مكانيسم ديگر عملكرد ضدآفتاب‌ها،‌ مكانيسم جذبي است. در اين روش ضدآفتاب، باجذب اشعه‌هاي مضر مانع رسيدن آنها به پوست مي‌شود. در اغلب موارد ضدآفتاب‌هاي موجود در بازار حاوي تركيبي از مواد هستند و با استفاده از هر دو مكانيسم فوق از پوست شما در برابر آفتاب محافظت مي‌كنند.

اين‌SPF يعني چيست؟
SPF به معني عامل محافظت‌كننده در برابر آفتاب مخفف كلمه Sun Protection factor است. ضدآفتاب‌ها بر حسب ميزان SPFشان تقسيم‌بندي مي‌شوند. از SPF، 2 داريم تا 60 SPF و بالاتر. ولي وقتي مي‌گوييم SPF يك ضدآفتابي 15 است يعني‌ چه؟
اگر فردي كه ضدآفتاب‌ نزده در برابر آفتاب قرار گيرد، تقريبا بعداز 20 دقيقه دچار آفتاب سوختگي در ناحيه‌اي مي‌شود كه آفتاب به آن تابيده. حال اگر همين فرد ضدآفتابي با 15 SPF بزند، 15*20دقيقه طول خواهد كشيد، تا دچار همان ميزان آفتاب سوختگي شود. به عبارت ديگر ضدآفتابي با 15 SPF، مانع رسيدن 92 درصد از اشعه‌هاي مضر به پوست مي‌شود.

انتخاب كنيد!
اغلب متخصصان پوست، ضدآفتاب‌هاي با 15 SPF و بالاتر را توصيه مي‌كنند ولي مهم‌تر از اينكه SPF ضدآفتابي كه استفاده مي‌شود 15 باشد يا 60، اين است كه ضدآفتاب به درستي و به طور مرتب استفاده شود. يك ضدآفتاب با 15 SPF به شرطي كه مرتب استفاده شود و در روز در فواصل مناسب مجددا تكرار شود، بسيار موثر‌تر از ضدآفتاب با 60 SPF است كه مثلا يك روز در ميان يا يك بار در روز استفاده مي‌شود.

زود و زياد بزن ضد آفتاب را
اغلب افراد وقتي ضدآفتاب مي‌زنند،‌ مقدار كافي از آن را به پوست نمي‌مالند و ميزان مصرف آنها تنها 25 تا 50 درصد مقدار لازم است. ضدآفتاب بايد به قدري استفاده شود كه يك لايه نازك بر روي پوست تشكيل دهد و بتواند اثر محافظتي خود را به طور كامل اعمال كند.
علاوه بر اين، در حدود 20 تا 30 دقيقه قبل از اينكه از خانه خارج شويد. بايد ضدآفتاب را روي پوست خود بزنيد چون در حدود نيم ساعت طول مي‌كشد تا ضدآفتاب جذب پوست شده و اثرش آغاز شود.
نكته ديگر اينكه هميشه ضدآفتاب بايد بعداز همه آرايش‌ها استفاده شود،‌ چون در غير اين صورت مواد آرايشي كه بر پايه آب يا چربي باشند مي‌توانند باعث بي‌اثر شدن ضدآفتاب شوند. هنگام استفاده از ضدآفتاب بايد به بيني‌،‌گوش و اطراف آن توجه خاصي داشت.

وقتي هوا ابري است...
در هواي ابري هم حتما بايد ضدآفتاب زد چون ابرها نمي‌توانند اشعه مضر ماوراء بنفش را جذب كنند و تقريبا در هواي ابري 80 درصد اين اشعه به پوست مي‌رسد.
علا‌وه بر اين چون در هواي ابري گرما و نور شديد آفتاب كه مي‌تواند باعث شود افراد به محيط‌هاي سربسته و سايه بروند وجود ندارد، در نتيجه احتمال اين كه اشعه ماوراءبنفش بيشتري به آنها برسد افزايش مي‌يابد. چون اين اشعه قابل رويت نيست. پس مثل روزهاي آفتابي حتي دقيق‌تر از آن بايد در روزهاي ابري هم ضدآفتاب زد.

هرچند ساعت يكبار؟
در صورت شستن صورت،‌ تعريق زياد،‌ شنا كردن و... بايد ضدآفتاب دوباره استفاده شود. علاوه بر اين، توصيه مي‌شود در صورتي كه در مقابل آفتاب هستيد حداقل هر 2-4 ساعت دوباره ضدآفتاب بزنيد.
ضدآفتاب‌هايي كه به اصطلاح ضدآب هستند، نسبت به بقيه انواع در برابر عرق كردن،‌ بيشتر دوام مي‌آورند و اثر بهتري دارند. از آنجا كه اغلب افراد اولين باري كه ضد آفتاب مي‌زنند مقدار كافي از آن به پوست نمي‌مالند، برخي متخصصان توصيه مي‌كنند كه در برابر آفتاب شديد حتي هر يك ساعت يك بار ضد آفتاب تجديد شود.

وقتي شنا مي‌كنيد...
در صورت شنا در استخرهاي سر باز يا در محل‌هايي كه در مقابل اشعه آفتاب هستيد بايد از ضدآفتاب به ويژه انواع مقاوم به آب آن استفاده كنيد و اگر زمان شناي شما طولا‌ني شد، به‌طور مرتب ضدآفتاب را تجديد كنيد.

بهترين ضدآفتاب
تقريبا نوع ضدآفتابي كه هر كس مي‌تواند انتخاب كند و از نظرش بهترين باشد، امري سليقه‌اي است. در حال حاضر انواع مختلفي از ضدآفتاب‌هاي خارجي و ايراني به شكل لوسيون، كرم، ژل و... در دسترس است كه هركس مي‌تواند با توجه به نوع پوستش، و با كمك پزشك،‌ ضدآفتاب مناسب را انتخاب كند ولي هيچ‌وقت نبايد فكر كنيد كه اگر گران‌ترين ضدآفتاب با بالاترين SPF را خريديد حتما پوستتان را در برابر آفتاب بيمه كرده‌ايد. مهم‌تر از نوع ضدآفتاب و ميزان SPF آن، استفاده مرتب و صحيح از آن است.‌
‌