| تهران،خبرگزاري جمهوري اسلامي ۸۴/۰۹/۱۹ گزارش از: مريم مولوي از بين مهمترين نيازهاي انسان، هوا حياتيترين نيازي شناخته شده است كه اگر اختلالي در آن ايجاد شود ادامه زندگي را غيرممكن خواهد كرد. در فاجعه مه دود لندن در سال ... |
تهران،خبرگزاري جمهوري اسلامي ۸۴/۰۹/۱۹
گزارش از: مريم مولوي
از بين مهمترين نيازهاي انسان، هوا حياتيترين نيازي شناخته شده است كه اگر اختلالي در آن ايجاد شود ادامه زندگي را غيرممكن خواهد كرد.
در فاجعه مه دود لندن در سال ۴ ، ۱۹۵۲هزار تن در مدت چند روز در اثر غلظت بالاي آلايندههاي هوا جان باختند.
آلودگي هوا چيست؟
هوا اقيانوسي است كه ما در آن تنفس ميكنيم. ۹۹/۹درصد هوا از نيتروژن، اكسيژن، بخار آب، و گازهاي بياثر تشكيل شده است. فعاليتهاي انساني ميتواند موادي را وارد هوا كند كه بعضي از آنها ميتواند مشكلاتي را براي انسانها، گياهان و حيوانات بوجود آورد.
چندين نوع آلودگي هوا وجود دارد كه آثار گوناگوني برجا ميگذارند.
مه دود، باران اسيدي، پديده اثر گلخانهاي و ايجاد حفره در لايه ازون هر كدام عوارض خطرناكي را براي سلامت انسان و كل محيط زيست ببار ميآورند.
انتشار ذرات حاصل از مصرف سوختهاي فسيلي براي تهيه انرژي از ديگر انواع علل آلودگي هوا به شمار ميرود. اندازه اين ذرات بسيار كوچك حدود ۲/۵ميكرون است. اين نوع آلودگي گاهي آلودگي كربن سياه نيز ناميده ميشود.
گازهاي حاصل از مصرف سوخت در خودروها، خانهها و صنايع يك منبع مهم آلودگي هوا به شمار ميرود. برخي معتقدند حتي سوزاندن چوب و زغال چوب در بخاري و منقل ميتواند مقادير زيادي دوده را وارد هوا كند.
انتشار گازهاي مضري مانند دي اكسيد سولفور، مونواكسيد كربن، اكسيدهاي نيتروژن، و بخارات شيميايي ميتوانند در جو زمين واكنشهاي شيميايي انجام داده و تشكيل مه دود و باران اسيدي بدهند.
آلودگي در محيطهاي بسته مانند خانهها، ادارات، و مدارس نيز بايد مورد توجه قرار گيرد. برخي از اين آلايندهها در اثر فعاليتهايي مانند استعمال دخانيات و آشپزي ايجاد ميشود. بسياري از افراد ۸۰تا ۹۰درصد عمر خود را در داخل محيطهاي بسته ميگذرانند و قرار گرفتن در معرض آلايندههاي مضر ميتواند سلامت افراد را به خطر بيندازد. به همين خاطر توجه به آلودگي هوا در داخل و خارج خانه حائز اهميت است.
آثار آلودگي هوا بر سلامت انسان
آلودگي هوا به طرق گوناگوني ميتواند آثار زيانبار درازمدت و كوتاه مدتي بر سلامت انسانها بگذارد. تاثير آلودگي هوا بر افراد مختلف متفاوت است. آسيب پذيري برخي افراد در برابر آلودگي هوا بسيار بيشتر از سايرين است. كودكان كم سن و سال و سالمندان بيشتر از ديگران از آلودگي هوا آسيب ميبينند.
برخي بيماريها مانند آسم، بيماري قلبي و ريوي در مواقع آلودگي هوا تشديد ميشوند. معمولا ميزان آسيبها بستگي به ميزان قرار گرفتن در معرض مواد شيميايي زيانبار دارد يعني مدت تماس با آلايندهها و غلظت مواد شيميايي.
آثار كوتاه مدت آلودگي هوا عبارت است از حساسيت چشمها، بيني و حلق، عفونتهاي دستگاه تنفسي فوقاني مانند برونشيت و ذات الريه. سردرد، تهوع، و واكنشهاي آلرژيك نيز از ديگر عوارض كوتاه مدت اين مشكل زيستمحيطي است.
آلودگي هوا براي مدت كوتاه ميتواند بيماري مبتلايان به آسم و آمفيزم را تشديد كند.
آثار درازمدت آلودگي هوا ميتواند بيماري مزمن تنفسي ، سرطان ريه، بيماري قلبي، و حتي آسيب به مغز ، اعصاب ، كبد و كليهها را شامل شود.
تماس مداوم با آلايندهها بر ريه كودكان تاثير ميگذارد و در سالمندان سبب تشديد بيماري ميشود.
عقيمي ناشي از كاهش شمار اسپرم در مردان از عوارض آلودگي هوا شناخته شده است. آلودگي هوا نه تنها در تشديد آسم نقش دارد بلكه بزرگترين عامل خطر در ايجاد اين بيماري محسوب ميشود. پزشكان از جمله عوامل موثر در بروز جوش صورت را آلودگي هوا معرفي ميكنند. اين معضل براي بيماران ديابتي مرگبار است. آلودگي هوا در فرايند كنترل جريان خون در ديابتيها اختلال ايجاد ميكند.
در تحقيقات انجام شده مشخص شده است آلودگي هوا در بروز چاقي نقش دارد و مرگ زودرس در نواحي آلوده شهرها به اثبات رسيده است.
در گياهان آلايندهها توان گياهان را براي مقابله با بيماريها و حشرات كاهش ميدهند و در رشد آنها تاثير منفي ميگذارند. بسياري از درختان در بزرگراههاي شهر تهران در حالت نيمه مرگي هستند كه به علت انباشت لايهاي از ذرات آلاينده بر شاخ و برگ آنهاست.
آثار آلودگي هوا به حدي گسترده است كه تحقيقات در اينباره همچنان ادامه دارد. بيماريهاي ناشي از آلودگي هوا ميتواند بسيار پرهزينه باشد.
هزينههاي درماني، كاهش بهرهوري در محل كار ميتواند ساليانه ميلياردها دلار هزينه بر جامعه تحميل كند.
پيشگيري از آلودگي هوا
در بسياري از كشورهاي جهان اقداماتي براي كاهش آثار آلودگي هوا بر محيط زيست انجام شده است. درحالي كه دانشمندان آثار زيانبار آلودگي هوا را بر گياهان، حيوانات و زندگي انسانها مطالعه ميكنند، قانونگذاران قوانيني را براي كنترل كاهش آلايندهها تصويب نموده و آموزگاران در مدارس و استادان در دانشگاهها آثار آلودگي هوا را براي نسل جوان تشريح ميكنند.
اولين گام براي حل مشكل آلودگي هوا ارزيابي است. محققان آلودگي هوا را بررسي نموده و استانداردهايي را براي اندازهگيري نوع و مقدار آلايندههاي خطرناك تعيين ميكنند. بعد از آن بايد حد مجاز آلايندههاي هوا مشخص شود.
در مرحله بعد ميتوان گامهايي براي كاهش آلودگي هوا برداشت. تنظيم مقرراتي براي موادي كه در اثر فعاليتهاي انساني در فضا منتشر ميشود اين هدف را تكميل ميكند. بسياري از كشورها براي ميزان انتشار آلايندههاي خودروها و صنايع محدوديتهايي را اعمال كردهاند. اين كار از طريق سازمانهاي هماهنگكننده كه وظيفه نظارت بر محيط زيست و هوا را به عهده دارند انجام ميشود. در سازمان ملل برنامه مديريت جو طرحهاي زيست محيطي را در سراسر جهان اجرا ميكند.
در برخي كشورها علاوه بر سازمان حفاظت محيط زيست سازمانهاي محلي نيز در كنترل و نظارت بر محيط زيست نقش دارند.
پيشگيري مهمترين اقدام براي كنترل آلودگي هواست. سازمانهاي نظارتي نقش مهمي در كاهش آلودگي هوا در محيط زيست ايفا ميكنند.
ساليانه ۲/۵ميليون نفر در جهان در اثر آلودگي هوا جان خود را از دست ميدهند كه در اين ميان بيشترين ميزان مرگ و ميرها به علت آلودگي هوا در فضاهاي بسته مانند خانه است. از اين رو تهويه كافي براي كاهش آلايندهها در محيطهاي بسته مسئله مهمي است. در محيط خانه و محل كار بايد جريان كافي هوا وجود داشته باشد و دستگاههاي تهويه مناسب نصب شده باشد.
يكي از خطرناكترين آلايندهها دود سيگار است. محدوديت در استعمال دخانيات گام مهمي براي داشتن محيط زيست سالمتر است. هرچند قوانين كنترل استعمال دخانيات در برخي اماكن موثر است، اما قرار گرفتن در معرض دود سيگار ديگران نيز مسئله مهمي است كه نبايد از نظر دورداشته شود.
پيادهروي و استفاده از دوچرخه به برخوداري از هوايي سالم و پاكيزه كمك ميكند. آلودگي هوا را فقط با تلاشهاي دانشمندان، صاحبان صنايع، قانونگذاران و تمام افراد جامعه كاهش داد. براي برخورداري از محيطي سالم براي خود و فرزندان همه بايد مشاركت داشته باشند.
|
