گزارش از : آرزو جاوداني
فراگير شدن پيروي از رژيم‌هاي لاغري درايران بويژه درميان زنان و دختران جوان اكنون به مرحله‌اي رسيده است كه سبب نگراني متخصصان تغذيه و متوليان بهداشت و درمان شده است.

تبعيت از رژيم‌هاي لاغري خودسرانه، پيروي از يك رژيم به صورت گروهي بدون در نظر گرفتن ويژگيهاي فردي، افراط در سبك‌سازي وزن بدن با توسل به نخوردن و انجام ورزشهاي سنگين، موزون‌سازي بخشي از اندام بدن با توسل به شيوه‌هاي غيرعلمي و همچنين استفاده از انواع قرصها از جمله معضلاتي است كه به اعتقاد متخصصان تغذيه سلامتي بخشي از جوانان جامعه ما را در معرض تهديد قرار داده است.

روي آوري طيف گسترده‌اي از جامعه به رژيمهاي لاغري از نظر اجتماعي نيز سبب ورود افراد غيرمتخصص و در برخي مواقع سودجو به اين عرصه شده است كه به اعتقاد متوليان بهداشت و درمان تداوم اين روند سبب تسريع در تخريب بيشتر سلامت جامعه مي‌شود.

گفت و گو درباره انواع رژيم‌هاي لاغري و موفق يا ناكارآمد بودن آنها اكنون به جذاب‌ترين موضوع در محافل زنان بويژه دختران جوان تبديل شده است.

اغلب افرادي كه رژيم‌هاي لاغري را در دستور كار قرار مي‌دهند كاهش وزن و رهايي از چاقي را انگيزه خود اعلام مي‌كنند.

چاقي از جمله مشكلات مشترك ميان كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه است كه بويژه در دو دهه اخير شيوع فراواني يافته است.

بر اساس آمارهاي رسمي جهاني، طي سالهاي ‪ ۱۹۸۱‬تا ‪ ۲۰۰۱‬اين بيماري در كشورهايي مانند انگلستان، آمريكا و ايران تا سه برابر افزايش داشته است.

اين آمارها نشان مي‌دهد كه هم اكنون بين ‪ ۵۰‬تا ‪ ۶۰‬درصد مردم كشورهاي غربي و بيش از ‪ ۲۵‬درصد مردم ايران از مشكل چاقي رنج مي‌برند كه سهم زنان در اين ميان ‪ ۳۱‬درصد است.

اگر چه متخصصان تغذيه رژيم‌هاي لاغري را با هدف حل معضل چاقي و تبعات منفي ناشي از آن تدوين كرده‌اند ولي امروزه بخشي از زنان جوان در كشور ما به رغم اينكه با مقياس علمي چاق محسوب نمي‌شوند، با انگيزه دستيابي به اندامي زيبا و باريك به اين نوع رژيم‌ها روي مي‌آورند.

اين بخش از جامعه كه هر روز بر تعدادشان افزوده مي‌شود عمدتا متاثر از تبليغات تلويزيونهاي ماهواره‌اي است و به همين علت خواسته آنان در رسيدن به اندامي زيبا در جامعه ما به "اندام ماهواره‌اي" شهرت يافته است.

به اعتقاد متخصصان تغذيه، كاهش وزن و لاغري اگر چه فوايدي چون بالا رفتن كيفيت زندگي ،كاهش فشار خون، كاهش سطح چربي‌هاو همچنين پايين آمدن خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي عروقي را به دنبال دارد، ولي چنانچه به صورت خود سرانه ،بدون مشورت پزشك و يا به شكل بسيار كوتاه مدت و فشرده دنبال شود، آثار جبران ناپذيري در پي خواهد داشت.

كارشناسان تغذيه هشدار مي‌دهند كه پيروي از رژيم‌هاي لاغري خودسرانه و بدون مشورت متخصصين اگر چه ممكن است مشكل چاقي افراد را حل كند ولي خود سبب ايجاد مشكلات جسمي و روحي ديگري مي‌شود.

در يك رژيم تغذيه مناسب و سالم ‪ ۶۵‬تا ‪ ۷۰‬درصد مصرف انرژي روزانه صرف انرژي پايه در بدن (متابوليسم) مي‌شود كه به اعتقاد متخصصان تغذيه چنانچه اين تناسب در هر گونه رياضت كشي ناديده گرفته شود آسيبهاي جدي مانند ناراحتي عصبي،فراموشي،ريزش مو،چروك پوست و در مواردي مرگ ناگهاني را در پي خواهد داشت.

يك دختر جوان مشهدي كه با پيروي از رژيم لاغري خودسرانه دچار مشكلي جدي روحي و جسمي شده در تاييد هشدارهاي پزشكان و متخصصان تغذيه مي‌گويد: بيش از يك سال پيش تصميم گرفتم خودم را لاغر كنم و به همين دليل به طور كامل خوردن مواد نشاسته‌دار،چرب و شيرين را قطع كردم.

مريم وجداني افزود:بعد از چند ماه بشدت لاغر شدم اما در عين حال احساس ضعف شديد جسماني و خستگي داشتم كه تحت هيچ شرايطي رفع نمي‌شد تا اينكه با مراجعه به پزشك متوجه شدم دچار افسردگي و تحليل كامل قواي بدني شده‌ام.

يكي ديگر از بيماراني كه بيش از ‪ ۲۷‬سال ندارد و از رژيم لاغري خودسرانه پيروي كرده، مي‌گويد: به پيشنهاد يكي از دوستانم به طور مشترك رژيمي را به مدت دوماه رعايت و در كنار آن از برخي از قرصهاي لاغري موجود در بازار نيز استفاده كرديم.

مرضيه برومند افزود: پس از مدت چند ماه متوجه چروك شديد پوست صورتم شدم كه با مراجعه به پزشك ،علت آن رژيم غذايي غلط و استفاده از قرصهاي لاغري غير مجاز عنوان شد.

وي با بيان اينكه در حال حاضر درمان پوست صورتش هزينه سنگيني برايش به بار آورده است، گفت:پزشك معالجم بر اين اعتقاد است كه اگر به روش غلط رژيم لاغري ادامه مي‌دادم، منجر به مرگم مي‌شد.

يك مرد ميانسال مشهدي نيز كه از حدود يك سال پيش تاكنون زير نظر پزشك متخصص تغذيه قرار دارد،گفت: با توجه به وزن زيادي كه داشتم پزشكان احتمال سكته قلبي را در من بسيار بالا ارزيابي كردند و به همين دليل رژيم لاغري خاصي را در دستور كارم قرار دادند.

محمدكاظمي افزود: همسر براي تشويق من در اين رژيم لاغري با من همراه شد در حالي كه هيچگونه اضافه وزن نداشت.

وي گفت: همسرم پس از مدتي دچار بيماري و ضعف جسمي شديد شد كه پزشكان علت آن را تغذيه نامناسب با وضعيت بدني وي اعلام كردند.

اغلب متخصصان تغذيه بر اين باورند كه "نخوردن" به خودي خود لاغري را در پي ندارد بلكه تغيير شيوه زندگي و افزايش فعاليتهاي روزانه بويژه ورزش روزانه نقش مهمتري در اين زمينه دارد.

آنها معتقدند: تجويز رژيم‌هاي لاغري مناسب مستلزم كشف علل اضافه وزن و شناسايي ويژگيهاي فردي ،سني و نحوه زندگي فرد است .

استاديار دانشگاه علوم‌پزشكي درگفت‌وگو با ايرنا ضمن بيان اينكه به هر فردي "چاق" اطلاق نمي‌شود، گفت : براي تشخيص چاقي مي‌توان از فرمولي استفاده كرد كه درآن وزن فرد(كيلوگرم) تقسيم بر قد وي به توان دو (بر حسب متر) مي شود.

دكتر مجيد غيور مبرهن افزود:عدد به دست آمده "بادي مس اينديكس ‪index‬ ‪ "body mass(‬نماي توده بدني) نام دارد كه طبق تعريف صورت گرفته در صورتي كه بين ‪ ۱۸/۵‬تا ‪ ۲۳/۵‬باشد نشان‌دهنده وزن نرمال فرد است.

ادامه دارد....