حدود 400 بيمار مراجعه‌كننده براي درمان ريشه دندان (عصب‌كشي) صورت گرفته، مشخص شده است كه حداقل نيمي از اين افراد از دندان‌درد ناشي از بيماري التهاب شديد پالپ (عصب دندان) رنج مي‌برند. اين در حالي است كه درمان ريشه دندان در كشور ما همانند بسياري ديگر از كشورها شامل خدمات بيمه محسوب نمي‌شود و تعداد زيادي از افراد مراجعه‌كننده به اين مراكز كه از درد دندان به دليل التهاب پالپ دنداني شكايت دارند و نيازمند درمان ريشه دندان هستند، چاره‌اي جز كشيدن دندان ندارند.

درواقع هزينه سنگين درمان ريشه دندان، در دسترس نبودن تجهيزات تخصصي در مناطق مختلف كشور و نبود پوشش بيمه‌اي براي درمان ريشه دندان باعث شده‌اند تا براي بسياري از مبتلايان به درد ناشي از عصب دندان، چاره‌اي جز كشيدن دندانشان وجود نداشته باشد؛ اما به نظر مي‌رسد با بهره‌گيري از روش نوين درمان پالپ زنده كه قرار است تا 2 ماه آينده در كشور اجرايي شود، آمار كشيدن دندان‌ها به ميزان چشمگيري در كشور كاهش يابد و به نوعي راه‌حل اساسي براي درمان اين مشكل پيش روي بيماران و پزشكان قرار گيرد.

به گفته دكتر سعيد عسگري، درمان پالپ زنده به عنوان يك درمان جهت حفظ و نگهداري بافت پالپي در وضعيت سالم در دندان‌هايي كه قبلا تحت تاثير تروما و پروسه‌هاي ترميمي قرار گرفته‌اند، مطرح مي‌شود. اين درمان بويژه در دندان‌هاي دائمي جوان كه تكامل ريشه ناكافي است، مورد توجه قرار مي‌گيرد.

عضو كميته علمي پنجاهمين كنگره بين‌المللي انجمن دندانپزشكي ايران، با اشاره به اين‌كه نتايج درمان پالپ زنده با بهره‌گيري از سيمان مخلوط غني شده كلسيمي پس از انجام مراحل پژوهشي موفقيت‌آميز، منجر به جلب نظر مساعد وزارت بهداشت شد، تصريح كرد: استقبال معاونت سلامت وزارت بهداشت از اين طرح سبب شد تا استفاده از روش درماني نوين پالپ زنده به بسته ارائه خدمات دندانپزشكي اضافه شده و به كليه دانشگاه‌ها ابلاغ شود.

درمان با ماده‌اي متفاوت

تكنيك درماني كه براي پالپ دندان در اين روش استفاده مي‌شود، متفاوت از درمان‌هاي جاري است و در حالي كه در روت‌كانال‌تراپي‌هاي فعلي، پرهزينه‌ترين نوع درمان استفاده مي‌شود، در شيوه نوين حداقل ميزان پالپ خارج و توسط ماده جديد ترميم مي‌شود كه بدين ترتيب دوام و ماندگاري دندان معالجه شده افزايش مي‌يابد.

اين درمان اختصاصي نه براي پر كردن تاج دندان، بلكه براي پر كردن حفرات دنداني از قبيل ريشه و پالپ دندان است و ماده به كار گرفته شده در اين شيوه درماني، سيمان مخلوط غني شده كلسيمي است كه مانع از تغيير رنگ دندان مي‌شود. درواقع نكته حائزاهميت فراگير شدن اين نوع درمان با استفاده از ماده دنداني ايراني يعني سيمان مخلوط غني شده كلسيمي يا CEM Cement است كه براي اولين بار در كشور دانش فني ساخت و توليد آن به وجود آمده و از نظر فرمولاسيون در دنيا مشابهي ندارد.

به گفته عسگري، اختراع اين ماده جديد با تلاش مستمر طي چند سال گذشته به ثمر رسيده است و نتايج مثبت درماني به دست آمده از اين اختراع در قالب تعداد زيادي از مقالات علمي منتشر شده در نشريات معتبر بين‌المللي در حوزه علوم دندانپزشكي تاييد و چاپ رسيده است.

وي سيمان مخلوط غني شده كلسيمي را سيماني متشكل از پودر و مايع مي‌داند و مي‌افرايد: پودر اين مخلوط حاوي نمك‌هاي مختلف بيواكتيو (فعال در محيط زنده) است كه در آن يون كلسيم و فسفات به وفور يافت مي‌شود.

مجري طرح ملي درمان پالپ زنده، با بيان اين‌كه هر يون كلسيم و فسفات، پيش‌ساخت ماده هيدروكسي آپاتايت (جزو آهكي هر بافت سخت زنده) است، مي‌افزايد: ازاين‌رو بدن با اين ماده آشناست و واكنش منفي نسبت به آن نشان نمي‌دهد.

راه‌حلي براي دوام بيشتر دندان‌ها

با وجود آن كه تا به امروز در عرصه دندانپزشكي، مواد مختلفي مورد استفاده قرار گرفته‌اند؛ اما از آنجايي كه سيمان مخلوط غني شده كلسيمي جديد، خاصيت ضدميكروبي دارد، توان رقابت با بهترين ماده مورد استفاده در درمان‌هاي فعلي كه همان كلسيم هيدروكسايد است را دارد.

عسگري با بيان اين‌كه در دندان‌هايي كه پوسيدگي در آنها پيشرفت كرده و بيماري التهاب غيرقابل برگشت پالپ را ايجاد نموده، با استفاده از تكنيك درمان پالپ زنده توسط ماده CEM Cementمي‌توان به بهبود اين عارضه كمك كرد، تاكيد مي‌كند: با مطالعاتي كه پس از انتخاب صحيح بيمار روي دندان‌هاي مبتلا به التهاب پالپ غيرقابل برگشت انجام شده و در آن با رعايت موازين تكنيكي، قسمتي از پالپ تاجي برداشته مي‌شود. به اين ترتيب ديگر احتياجي به كشيدن اين دندان‌ها نبوده و اين دندان‌ها بدون انجام معالجه ريشه در دهان باقي مي‌مانند.

مجري طرح ملي درمان پالپ زنده، در ادامه از ارائه خدمات دندانپزشكي به شيوه درمان پالپ زنده در مراكز بهداشتي درماني در 5 دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، ايران، شهيد صدوقي يزد، شيراز و مشهد خبر مي‌دهد و مي‌گويد: با اين شيوه درماني، طول عمر ريشه دندان بيشتر خواهد شد و قرار است با توليد انبوه اين ماده دنداني و كاربرد روش درمان پالپ زنده در سراسر كشور و با آموزش‌هاي ويژه‌اي كه به مسوولان و دست‌اندركاران سلامت دهان و دندان داده خواهد شد، همكاران دندانپزشك شاغل در مراكز (بهداشتي ـ درماني)، بيماران مراجعه‌كننده را به شرط امكان انجام اين درمان نوين، تحت پوشش قرار خواهند داد.
جام جم آنلاين
بهاره صفوي / گروه دانش