اندوهگين‌بودن، مرحله‌اي سخت از زندگي است كه انواع گوناگوني دارد. مرگ كسي كه مدت مديدي از بيماري رنج برده، قابل انتظار است. در چنين وضعيتي مراسم ترحيم، فرصت مناسبي براي اقوام و دوستان است تا به اندوه هم توجه كرده و از هم حمايت كنند و با اين روش سنتي است كه عاقبت غم و اندوه به پايان خواهد رسيد. با اين حال، مرگ نزديكان حتي اگر غيرمنتظره هم نباشد باعث جراحات روحي است و كنارآمدن با آن نيازمند گذشت زمان است.

مواجهه ناگهاني با اندوه

مواجهه با اندوه ناشي از مرگ ناگهاني و غيرمنتظره مي‌تواند بسيار آسيب‌زا باشد و باعث بروز مشكلات رواني شود. ممكن است دوست صميمي شما در يك سانحه جان خود را از دست بدهد يا معلم شما براثر يك بيماري فوت كند. غلبه بر اندوه ناشي از اين وقايع به زمان زيادي نياز دارد زيرا شخصي كه به طور ناگهاني در برابر غم فقدان عزيزي قرار مي‌گيرد دچار به‌هم ريختگي شديد احساسات مي‌شود.

نوع ديگر، اندوه ازدست‌دادن نزديكان در زماني است كه در وضعيت قطع رابطه با آنها بوده‌ايد. اين‌گونه وضعيت‌ها مي‌توانند باعث بروز احساس شديد بيهودگي و فقدان شود. مقابله و سروسامان دادن به اين‌گونه احساسات اغلب باعث پريشاني و سردرگمي مي‌شوند و فرد از اينكه نتوانسته متوفي را براي آخرين بار ببيند و با او خداحافظي كند دچار نااميدي و اندوه شديد مي‌شود.

5مرحله بروز اندوه كه اغلب مردم آنها را تجربه كرده‌اند به شرح زير است:

1 - انكار وانزوا: در اين حالت منزوي مي‌شويد ولي سعي مي‌كنيد منكر شويد كه اين اتفاق بر فعاليت‌هاي روزانه و روابط با دوستان‌تان تاثير گذاشته است. مدت‌زمان اين مرحله بسته به شرايط، متفاوت است.

2 – خشم: در اين حالت، نسبت به كسي كه باعث ناراحتي شما شده، احساس عصبانيت پيدا مي‌كنيد (هرچند آن شخص از دنيا رفته باشد). بعضي اوقات نيز خود را مسئول بروز آن حادثه مي‌دانيد.

3 – متوسل‌شدن: در اين مرحله، احساس عدم‌توانايي در روبه‌روشدن با واقعيت، خود را نشان مي‌دهد. ممكن است به خدا متوسل شويد و مثلا بپرسيد اگر من آدم پاكي باشم اين درد و اندوه را از من دور مي‌كني؛ اگر باعث خوشحالي ديگران شوم به من كمك مي‌كني؟!

4 – افسردگي: در اين مرحله حالت سستي و كرخي بروز مي‌كند. البته عصبانيت و اندوه، خود باعث بروز افسردگي مي‌شود. اين مرحله از چند روز تا 2ماه طول مي‌كشد.

5 – پذيرفتن: آخرين مرحله غمگين‌بودن است و از آن پس شما توانايي پذيرفتن واقعيت را داريد.

روش‌هاي غلبه بر غم

تقسيم غم از‌دست‌دادن عزيزان با ديگران بسيار مفيد است. مي‌توانيد براي يك دوست صميمي نامه بنويسيد. همچنين حضور بر سر مزار او حتي اگر براي اولين بار مشكل باشد بسيار لازم و مفيد است. نكته‌اي كه بايد به خاطر بسپاريد اين است كه نبايد با درد و غم خويش تنها بمانيد. راه‌هاي بسياري براي كمك به شما در غلبه بر اين اندوه وجود دارد.

1- گفت‌وگو
يكي از بهترين روش‌ها، صحبت راجع به غم فقدان است. صحبت با كساني همچون دوستان، مشاوران، معلمين و… مي‌تواند جهت كسب احساس بهتر مفيد باشد. اگر براي صحبت‌كردن آمادگي نداريد، مي‌توانيد در گروه‌هاي مشاوره‌اي شركت كنيد.

2- احساس خود را بروز دهيد
تشريح احساسات مي‌تواند در كنارآمدن با موضوع به شما كمك كند. گريستن، نوشتن يا شركت در فعاليت‌هاي آفرينشي مثل هنرهاي دستي و موسيقي، از اين جمله هستند. آيا احساس آرامش پس از گريه را تجربه كرده‌ايد؟ گريه باعث تخفيف احساس اندوه مي‌شود.
اگر سازي مي‌نوازيد، خلق يا نواختن يك تصنيف، آرام‌بخش است؛ درست مانند گوش‌دادن به آهنگ مورد علاقه. از اينكه با گوش‌دادن به ياد شخص ازدست‌رفته مي‌افتيد، نهراسيد زيرا اين ترس عادي است و به‌مرور از بين مي‌رود.

مطالعات نشان مي‌دهند كه درمان با استفاده از هنر به رفع افسردگي و اندوه كمك مي‌كند. اين نوع معالجه (با استفاده از نقاشي، كوزه‌گري، نويسندگي و…) باعث تشريح بصري افكار و احساسات مي‌شود. درمان هنري مي‌تواند به صورت فردي انجام گيرد ولي موفقيت آن در صورت انجام گروهي تضمين شده است.

3- كمك‌گرفتن
يكي از مشكل‌ترين كارها در صورت بروز مشكلات روحي، درخواست كمك است. اگرچه اين كار مشكل است ولي مي‌توانيد از صحبت با مشاوران متخصص و روانشناس به نتايج خوبي برسيد. مشاوران مي‌توانند به وسيله صحبت‌كردن با شما ياري‌تان كنند.

4- حركت را شروع كنيد
سخت‌ترين كار دنيا، كنارآمدن با مرگ عزيزان است. ممكن است طولاني‌شدن زمان درمان، شما را نگران كند ولي بايد بدانيد تمامي اين عكس‌العمل‌ها عادي است.
پيشنهادهاي موفق مي‌توانند شما را ياري دهند تا با روش‌هاي سودمند و صحيح، خود را به وضعيت عادي گذشته بازگردانيد. به خاطر داشته باشيد كه نبايد تنها بمانيد. فراموش نكنيد كه زمان مورد نياز بايد بگذرد تا وضعيت عادي بازگردد. سرانجام شادي بازمي‌گردد و شما مي‌توانيد باز از دوست‌داشتن ديگران لذت ببريد.

منبع:همشهری