هفته نامه سلامت :نوع وبايي كه اين روزها در كشور ما شايع شده <اينابايي> است كه در آن علا‌ئم خفيف‌تر است اما احتمال مرگ بيشتر.
علي اخوان بهبهاني
با گذشت بيش از دو ماه از مشاهده اولين مورد وبا، بالاخره وزارت بهداشت حضور وبا در كشور را به‌طور رسمي پذيرفت و با اعلام كشته شدن سه نفر، ارقام اعلام شده در اين خصوص را شايعه دانست. مسئولا‌ن وزارت بهداشت مي‌گويند وضعيت وبا در كشور به حد <اپيدمي> نرسيده است اما اگر تعريف علمي اپيدمي را از آنها بپرسيد مجبورند بگويند هر بيماري‌اي كه شيوع آن فراتر از حد انتظار باشد، اپيدمي شده است. آيا موارد وبا كه در كشور ما گزارش شده، فراتر از حد انتظار نبوده است؟
هفته گذشته براي اولين بار بود كه وزارت بهداشت به صراحت وبا را تاييد كرد. در همه‌گيري‌هاي قبلي و حتي تا چندي قبل، مسئولان از لفظ <شبه وبا> استفاده مي‌كردند اما اين بار رئيس مركز مديريت بيماري‌هاي وزارت بهداشت به خبرنگار سلامت مي‌گويد: <من نمي‌دانم شبه وبا چيست و به صراحت مي‌گويم وبا داريم.> دكترگويا اين بار مي‌گويد: <احتمال وسعت بيماري وبا دركشور وجود دارد؛ زيرا شرايط گسترش آن فراهم است.>
وي مي‌افزايد: <شرايط آب و هوايي و محيطي به نفع بيماري وبا است كه اگر كنترل نشود، با همه‌گيري بيماري روبرو مي‌شويم.>
دكترگويا در خاتمه مي‌گويد: <وبايي كه در حال حاظر در كشور وجود دارد از حدود يك ماه و نيم قبل ابتدا در كشور افغانستان و پس از آن در كشور پاكستان شايع شده بود كه با ورود چند تن از مبتلا‌يان به ايران دامنه اين بيماري به كشور ما هم كشيده شد.>

تنها 3 نفر
هرچند آمار مبتلايان به وبا هر ساعت در حال افزايش است اما تا لحظه‌اي كه اين گزارش تنظيم مي‌شود، آمار كشته‌شدگان همچنان بر روي عدد 3 باقي مانده است.اگر اين رقم صحيح باشد بايد گفت وزارت بهداشت حداقل در درمان بيماري موفق عمل كرده است. اما شنيده‌ها حاكي از آن است كه آمار تلفات بيش از اين است.

امسال، كشنده‌تر
آخرين اپيدمي گزارش شده در كشور در سال 77 با 11 هزار مورد ابتلا از تمامي استان‌هاي كشور بود. در سال 78 حدود هزار مورد و طي 4 سال اخير به‌طور متوسط 100 مورد وبا در كل سال در كشور گزارش شد. نكته مهم اين‌است كهدر تمامي موارد فوق ميكروب وبا <اوگاوايي> بوده است اما امسال وباي <اينابايي> در كشور ديده شده است. به گفته دكتر گويا فرق اين دو در اين‌است كه در اوگاوايي هرچند علائم بيماري شديدتر است اما مرگ‌ومير آن كمتر است اما در نوع اينابايي علائم خفيف‌تر بوده اما احتمال مرگ بيشتر است. به گفته وي نگراني اصلي مسئولان وزارت بهداشت نيز از همين نكته است.

نيازي به قرنطينه نيست
دكتر سروش، رييس اداره‌ بيماري‌هاي منتقله از آب و غذاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي اعلام مي‌كند: <مبتلايان به وبا نيازي به قرنطينه ندارند.> به گفته وي بر اساس قانون سازمانجهاني بهداشت تنها 4 بيماري طاعون، تب زرد، سارس و آبله نياز به قرنطينه دارد. وي با تاكيد بر اينكه در 75 تا 80 درصد موارد وبا بدون علامت بهبود مي‌يابد، مي‌افزايد: <در حال حاضر طبق قانون نظام مراقبت، حساسيت براي مردم ايجاد شده است كه با يك اسهال ساده به مركز درماني مراجعه كنند.> رييس اداره بيماري‌هاي منتقله از آب و غذاي وزارت بهداشت اضافه مي‌كند: <تمامي نمونه‌ها به آزمايشگاه فرستاده مي‌شود تا مشخص شود كه مورد مبتلا به وبا است يا خير؟>
او تصريح مي‌كند: <در چند روز آينده با توجه به تغيير درجه‌ حرارت و آگاه‌سازي مردم خود به خود اين بيماري از بين خواهد رفت.> اين در حالي‌است كه دكتر محسن زهرايي؛ معاون مركز مديريت بيماري‌هاي وزارت بهداشت مي‌گويد: <اين تهديد تا اواسط پاييز ادامه خواهد يافت.>

سكوت
در حالي كه كميسيون بهداشت و درمان مجلس تا به‌حال در اين خصوص سكوت كرده است حجت‌الاسلام علي بنايي، نماينده‌ مردم قم در مجلس با بيان اين مطلب كه هر ساله در فصل تابستان بيماري وبا شيوع پيدا مي‌كند، اما به دليل جدي نگرفتن از سوي مسئولان، با پايان فصل گرما، پيگيري در اين زمينه مسكوت مي‌ماند، مي‌افزايد: <متاسفانه امسال يك خانم ‌كه بيماري وبا داشت اما دير به بيمارستان مراجعه كرد فوت كرد و 8 نفر نيز مشكوك به بيماري هستند. يك نفر هم به صورت قطعي بيماري وبا در او ديده شده و اكنون در بيمارستان قم تحت مراقبت است.> وي با بيان اينكه تا كنون برنامه‌اي براي ريشه‌كن كردن اين بيماري در فصل گرما از سوي مسئولان ذي‌ربط اجرا نشده است، مي‌گويد: <امسال تنها وزارت بهداشت و درمان، آب‌فروش‌هايي كه با تانكر، به محله‌ها آب مي‌فروختند را جمع‌آوري كرده و كار جدي ديگري در اين زمينه صورت نگرفته است.>
بنايي با تاكيد بر اينكه شيوع بيماري وبا را از سوي مسئولان به صورت جدي پيگيري مي‌كند تا عوامل اين بيماري شناسايي و نتيجه قطعي آن مشخص شود، مي‌افزايد: <در اين راستا تذكر خود را به وزير مربوطه در صحن علني اعلام كرديم. هم‌چنين اين‌جانب از طريق كميسيون بهداشت و درمان اين مسئله را پيگيري مي‌كنم تا مسئولان مربوطه به اين كميسيون آمده و پاسخ دهند.>

آب‌ها سالم است
آنچه مورد تاييد و تاكيد تمامي مسئولان وزارت بهداشت است اين نكته است كه آب‌هاي آشاميدني سالم است. دكتر پزشكيان، وزير بهداشت، عامل بيماري وبا را بيشتر آلودگي سبزيجات بيان مي‌كند و مي‌افزايد: <آب‌ها تا كنون در اين زمينه مشكل‌ساز نبوده‌اند.> دكتر سروش نيز مي گويد: <آلودگي سبزيجات به خصوص در كرج و قم براي كارشناسان بهداشت محيط محرز شده و كارشناسان برخوردهاي نظارتي خود را نسبت به كنترل بهداشت سبزيجات از محل چيدن تا مكان فروش آغاز كرده اند.>
با اين وجود ، محمدجواد دست آموز، رئيس اداره بهداشت آب و فاضلاب وزارت بهداشت از افزايش ميزان كلر آب آشاميدني خبر ‌مي‌دهد ‌و ‌مي‌گويد: <‌براساس هماهنگي هاي به عمل آمده با شركتهاي آب و فاضلاب كشور ، ميزان كلر آب لوله كشي افزايش مي يابد تا از ورود و تكثير عوامل بيماري زا جلوگيري شود.>
اين در مورد مناطقي‌است كه آب آشاميدني سالم دارند ولي دكتر علي‌اصغر فرشاد، مديركل بهداشت محيط و حرفه اي وزارت بهداشت، چندي پيش اعلام كرد كه حداقل دو ميليون نفر از جمعيت روستايي كشور از دسترسي به سرويس بهداشتي استاندارد محروم هستند.
دكتر زهرايي نيز ضمن تاييد اين مطلب مي‌گويد:<نبود سرويس بهداشتي مناسب در شيوع بيماري بسيار موثر بوده و اما محروميت از آب آشاميدني سالم در بعضي روستاهاي كشور هم مي تواند خطر اپيدمي بيماري را در روستاها و به خصوص روستاهاي محروم افزايش دهد. با اين حال شهرها از خطر اپيدمي دور نيستند و در مجموع دو عامل دسترسي نداشتن به آب شرب سالم و كمرنگ بودن فرهنگ حفظ بهداشت فردي احتمال بروز بيماري در شهر و روستا را افزايش مي دهد.>

استخرهادر تهران سالم هستند
هفته گذشته حسن ميرزاآقابيك، معاون ورزشي تربيت بدني استان تهران اعلام كرد: <تا كنون هيچ گزارشي در مورد شيوع اين بيماري در استخرها دريافت نشده است.> وي با تاييد اينكه اين بيماري يك مشكل بزرگ براي استخرها به شمار مي‌رود تاكيد كرد كه خوشبختانه تا كنون هيچ گزارشي در مورد ابتلاي ورزشكاران به آن دريافت نشده است.
معاون ورزشي تربيت بدني استان تهران با تاكيد بر اين كه پاسخگوي نهايي در مورد گزارش شيوع اين بيماري در استخرها اداره كل است، مي‌گويد:<كار نظارت بر تمامي استخرهاي بخش‌هاي خصوصي و دولتي بر عهده ماست و چنانچه موردي در اين زمينه گزارش شود پاسخگوي نهايي اداره كل تربيت بدني استان تهران است. خوشبختانه امسال كلر دولتي در اختيار استخرها قرار گرفته و هيچ مشكلي از لحاظ بهداشتي نبودن استخرها نداريم. >
ميرزاآقا بيك با اشاره به اين كه بخشنامه‌هاي هشدار دهنده مجددا به استخرهاي استان تهران ارسال شده است تصريح مي‌كند:< پس از گسترش بيماري وبا اين بخشنامه‌ها به صورت جدي‌تر و گسترده‌تر به استخرها فرستاده شد كه اميدوارم با هماهنگي وزارت بهداشت همانند سال‌هاي گذشته از امكانات موجود در تهران استفاده بيشتري ببريم.>

نياز به همكاري ساير بخش‌ها
دكتر مسعود پزشكيان اعتقاد دارد كه كنترل وبا بدون كمك ساير نهادها امكان پذير نيست. او مي‌گويد:< شيوع بيماري وبا در يك جامعه به مسائل محيطي، علمي و آگاهي افراد آن جامعه بستگي دارد.> وي مي‌افزايد: <اگر ارگانهايي مثل شهرداري، وزارت نيرو، صدا و سيما و حتي آموزش و پرورش كمك‌هاي لازم را انجام ندهند و اصولي را كه از نظر سلامت بايد رعايت كنند در نظر نگيرند نمي‌توانيم در اين زمينه اقدامات لازم را انجام دهيم.> وزير بهداشت تصريح مي‌كند:< اگر فرهنگ سلامت افراد جامعه به گونه‌اي باشد كه با بروز هر علامتي، به پزشك يا مراكز درماني مراجعه كنند، اين گونه بيماري‌ها نمي‌توانند به چرخه زندگي افراد آسيب بزند. >‌

شيوع وبا؛ تنها در غرب تهران
هر چند اواخر هفته گذشته رئيس اداره بيماري‌هاي منتقله از آب و مواد غذايي وزارت بهداشت تعداد مبتلايان به وبا را زير 100 نفر اعلام كرد اما كارشناسان معتقدند در صورتي كه روند شيوع وبا كنترل نشود احتمال بروز فاجعه بهداشتي در كوتاه‌مدت بسيار زياد است.
دكتر محمد سروش كه اين روزها نقش سخنگوي وزارت بهداشت در مورد ماجراي وبا را بازي مي‌كند و آخرين آمار تا‡ييد شده وزارت بهداشت را مي‌توان از زبان او شنيد. او مي‌گويد: <بر اساس آخرين آماري كه ما داريم، مبتلايان به وبا در كشور 90 نفر هستند كه از اين تعداد تنها 3 نفر جان خود را از دست داده‌اند.>
دكتر سروش با بيان اينكه شهرهاي قم، كرج و همدان را از شهرهايي هستند كه در هر كدام يك نفر جان خود را از دست داده است مي‌افزايد: <پراكندگي اين بيماري هم در شهرهاي قم، كرج، همدان، ساوجبلاغ، كنارك، آزاد شهر، گنبد، نظرآباد، رباط‌كريم، قزوين و درود است.>
وي احتمال شيوع وبا در شهرهاي شاهرود، كرمانشاه و زنجان را هم رد نمي‌كند و مي‌گويد: <در غرب تهران هم تاكنون 3 مورد ابتلا به وبا ثبت شده است.>