‌زمانی که مجموعه "سال‌های دور از خانه" پخش می‌شد‌، اوشین ستاره این مجموعه ژاپنی محبوبیتی غریب میان مردم داشت‌. جای تعجب نداشت که تصویر این ستاره حتی بر ظروف آشپزخانه هم حک شود، در آن زمان دو شبکه بیشتر نداشتیم و اوشین حاکم بلامنازع تلویزیون بود.

این روزها مجموعه "افسانه جومونگ" با وجود تعدد شبکه‌ها و رسانه‌ها مخاطب زیاد دارد و به پدیده تلویزیون تبدیل شده است. این میزان توجه و استقبال از مجموعه عجیب است. شاید یکی از دلایل محبوبیت این مجموعه نزدیکی فرهنگی کشورهای غرب و شرق آسیا باشد.مخاطب ایرانی از این قرابت لذت می‌برد.

رزیتا یاراحمدی گوینده نقش سوسانو و علیرضا باشکندی مدیر دوبلاژ و گوینده نقش جومونگ

10 دقیقه از ساعت نه صبح گذشته که بعد از پشت سرگذاشتن مشکلات آفیش به سازمان صدا وسیما، وارد واحد دوبلاژ سیما می‌شوم. واحد دوبلاژ خلوت است و هنوز بیشتر گویندگان کار خود را شروع نکرده‌اند. از یکی از گویندگان که در راهرو قهوه‌ای رنگ واحد دوبلاژ ایستاده، شماره استودیوی دوبله "افسانه جومونگ" را می‌پرسم.

به رژی 104 می‌رسم. حمیدرضا قیاسی صدابردار را می‌بینم که پشت دستگاه صدا نشسته. دو صفحه نمایشگر مقابل او قرار دارد که با یکی صدا را تنظیم می‌کند و با دیگری تصویر را می‌بیند. بعد از سلام و احوالپرسی کنارش می‌نشینم تا از نزدیک شاهد کارش باشم. در مقابل دستگاه‌های صدا دو باند صدا همچون نگهبانانی در دو طرف شیشه‌ای قرار گرفته‌اند که حائل اتاق رژی با استودیو پخش است.

در استودیو پخش یک میز قهوه‌ای رنگ قرار دارد و کامبیز شکوفنده گوینده یونگ پو روبروری یکی از میکروفن‌ها نشسته. علیرضا باشکندی مدیر دوبلاژ هم در گوشه‌ای دیگر از استودیو نشسته و کاغذهایی که از قرار باید دیالوگ‌های این مجموعه باشد، مقابلش قرار دارد.

بعد از چند دقیقه چراغ بالای شیشه حائل رژی و اتاق دوبله قرمز و ضبط آغاز می‌شود. شکوفنده در این صحنه دیالوگ‌های یونگ پو پسر کوچک امپراطور شهر بویوی را باید بگوید که از دست امپراطوری هان نجات یافته است. او با نفرت خاصی از ته‌سو برادرش که او را به عنوان گروگان به امپراطوری هان داده با افراد قصر صحبت می‌کند. بعد از چند دقیقه فریبا شاهین مقدم گوینده نقش ملکه وارد استودیو می‌شود.

صغری‌السادات هاشمی گوینده نقش ندیمه ملکه در استودیو کنار شاهین‌مقدم می‌نشیند. یونگ پو به سراغ ملکه می‌آید. ملکه با دیدن یونگ پو نمی‌تواند احساس خود را کنترل کند و ... بعد از ضبط این صحنه به سراغ شاهین مقدم می‌روم.

*گویندگی نقش ملکه به لحاظ حسی برایم مشکل است

وی درباره ویژگی دوبله آثار کره‌ای و گویندگی نقش ملکه در "افسانه جومونگ" می‌گوید: گویندگی این مجموعه ویژگی‌ و دشواری‌‌های خودش را دارد. به لحاظ حسی کمی کارم مشکل است، چون نقش یک مادر را می‌گویم که دو پسر تشنه قدرت دارد. از سوی دیگر گرفتاری‌های امپراطور و همسر دوم او را هم دارد، فرزند او هم خواهان قدرت است. باید سعی کنم حس تمام موقعیت‌ها را به خوبی درک و آن را اجرا کنم.

از او می‌پرسم شما گویندگی نقش ملکه را به عهده دارید که بازیگر آن در "جواهری در قصر" ایفاگر نقش بانو چوئی و شراره حضرتی دوبلور آن بود. با وجود آنکه نقش ملکه مایه‌های منفی دارد، صدای شما لطیف و خشن بودن صدای حضرتی را ندارد، می‌گوید: به نظرم حس غالب اهمیت دارد. ملکه قبل از هر چیز یک مادر است. گر چه فرزندان او خواهان قدرت هستند و او هم سعی می‌کند آنها را هدایت کند، اما هر چه در مجموعه پیش می‌رویم، می‌بینیم که دیگر قدرت برای او اهمیت ندارد و فرزندانش مهم هستند. از سوی دیگر بانو چوئی در آن مجموعه شخصیت‌ دیگری داشت و یک زن و نه مادر بود.

گوینده نقش ملکه درباره اینکه نگران این مسئله نبودید که کار شما با شراره حضرتی مقایسه شود، می‌گوید: نه، او کار خودش را می‌کند و من هم کار خودم را انجام می‌دهم. خانم حضرتی در جای خودش فوق العاده است. این قانون نیست که یک گوینده همیشه جای یک هنرپیشه صحبت کند، بارها پیش آمده که به جای رابرت دنیرو گویندگان مختلف صحبت کردند. انتخاب گوینده به مدیر دوبلاژ بستگی دارد.

فریبا شاهین مقدم گوینده نقش ملکه

وی درباره اینکه آیا حس گوینده‌ای که در مجموعه‌های طولانی صحبت می‌کند و همزمان با آن در چند فیلم دیگر صحبت می‌کند، تداخل ایجاد نمی‌کند، می‌گوید: ما عادت داریم برای هر یک از کارهایی که گویندگی آن را به عهده داریم یک صندوق جداگانه داشته باشیم، ویژگی شخصیت‌ها در ذهنم می‌ماند که در هنگام حرف زدن جای آن‌ها این موضوع را لحاظ می‌کنم.

شاهین‌مقدم درباره اینکه آیا دیده شدن یک مجموعه در بالا رفتن دقت گویندگان برای دوبله آن تاثیر دارد، توضیح می‌دهد: وقتی مجموعه‌ای با استقبال بینندگان مواجه می‌شود، در کار ما تاثیرگذار است. مسئولیت سنگین‌تر و دقت ما بیشتر می‌شود و با عشق وعلاقه بیشتری کار می‌کنیم. وقتی مردم از دیدن "افسانه جومونگ" لذت می‌برنند، برای ما هم که دوبله آن را انجام می‌دهیم لذتبخش است و شور و حال دیگری دارد.

گوینده نقش ملکه درباره تفاوت دوبله سریال‌های شرقی و غربی می‌گوید: در سال‌های اخیر پخش مجموعه‌های شرقی از جمله کره‌ای زیاد شده و مردم هم با آن ارتباط برقرار می‌کنند و با شخصیت‌ها همذات پنداری بیشتری دارند. مسلماً این هم در کار ما موثر است، چون روحیات کشورهای شرقی به ما ایرانی‌ها نزدیک‌تر است.

*با قرار دادن افکت‌هایی سعی کردم افسانه‌ای بودن مجموعه برجسته شود

بعد از گفتگو با شاهین مقدم نگاهی به حمیدرضا قیاسی صدابردار می‌اندازم. توجهی که او به کار دارد کمتر در فرد دیگری دیده‌ام. او در حین ضبط این مجموعه پاسخگوی سئوالاتم می‌شود.

او می‌گوید: برای دوبله هر قسمت از این مجموعه یک روز از ساعت هشت صبح تا هفت بعد از ظهر وقت می‌گذاریم و از پخش، دو قسمت جلوتر هستیم. البته این یک روز فقط صرف ضبط دوبله می‌شود و یک روز هم برای صدا و موسیقی زمان می‌گذاریم. مخاطبان به گفتار توجه می‌کنند‌ و معمولاً از افکت، موسیقی و صداگذاری غفلت می‌شود. در حالی که یک دوبله خوب مرهون کیفیت خوب صداگذاری هم است که باید با ظرافت انجام شود.

حمیدرضا قیاسی در نمایی از صدابرداری مجموعه "جومونگ"

وی ادامه می‌دهد: "افسانه جومونگ" با باند خریداری شد به همین دلیل کار صداگذاری یک روز زمان می‌برد، اما گاهی باندها خریداری نمی‌شود و در این صورت کار مشکل‌تر شده و کارهای فنی یک هفته زمان می‌برد. مثلاً حالت‌های صدا مثل پیاده شدن از اسب در سریال نیست و باید خودمان به کار اضافه کنیم.

قیاسی درباره دستگاه‌های‌ قدیمی صدابرداری می‌گوید: به هر حال در حین انجام کار مشکلات زیادی پیش می‌آید. مثلاً دستگاه دچار مشکل می‌شود. با توجه به اینکه مجموعه افسانه‌ای است گاهی خودم در فلاش‌بک‌ها و زمان حال افکت‌هایی می‌گذارم تا افسانه‌ای بودن فضا برجسته‌تر شود، در حالی که این موارد در سریال نیست.

*مجموعه "افسانه جومونگ" را دوست دارم و همیشه دنبال می‌کنم

همانطور که با قیاسی صحبت می‌کنم، ظفر گرایی گوینده نقش ته سو پیش قیاسی می‌آید و از او می‌‍پرسد صدایش با وجود سرماخوردگی در ضبط خوب شده یا نه؟ او هم جواب مثبت می‌دهد و می‌گوید: نگران نباشید خوب شد.

از گرایی می‌پرسم وقتی سرما می‌خورید، کارتان مشکل‌تر می‌شود، چه طور با این قضیه کنار می‌آیید؟ می‌گوید: وقتی گویندگی یک مجموعه‌ طولانی مانند "افسانه جومونگ" را به عهده دارید، باید سر کار آمد و با خوردن آب جوش و چای گرفتگی صدا را برطرف کرد.

وی درباره گویندگی نقش ته سو می‌گوید: با صدای خودم این نقش را صحبت می‌کنم، فقط کمی به صدایم قدرت دادم تا شاهانه شود. ته سو بر خلاف ظاهر انتقامجویش، مهربانی‌هایی هم دارد. البته بدجنسی‌ها او هم دلیل دارد، چون پدرشان نامادری به خانه آورده و در این شرایط بچه‌ها عقده‌ای می‌شوند!

گوینده نقش ته سو اشاره می‌کند: مجموعه "افسانه جومونگ" را خیلی دوست دارم. وقتی مجموعه‌ای در جامعه گل می‌کند و محبوبیت دارد ما هم عاشقانه‌تر کار را دوبله می‌کنیم.

گرایی با اشاره به لیپ سینک دشوار مجموعه‌های کره‌ای نسبت به آثارغربی می‌گوید: احساس و گفتار در این نوع کارها مشکل‌تر است، اما وقتی دیالوگ‌ها روان باشد و گوینده هم با عشق کار کند، مشکلات آسان می‌شود. دیالوگ‌های مجموعه "افسانه جومونگ" روان است. البته تفاوتی میان گویندگی نقش‌های مختلف نیست. هر چه بازیگر بهتر بازی کرده‌ باشد ما هم سعی می‌کنیم آن را خوب دوبله کنیم.

ظفر گرایی و عباس نباتی در نمایی از دوبله "افسانه جومونگ"

وی ادامه می‌دهد: ما هنرپیشه پشت صحنه هستیم. بازیگران با فیزیک خود بازی می‌کنند، ولی ما با کلام و لحن خود. من از سال 1342 در کار دوبله مشغول هستم و از اینکه مردم با دیدن اثری لذت می‌برنند، خوشحال می‌شوم.

گوینده نقش ته سو درباره غیبت چند ساله خود در دوبله می‌گوید: به خاطر ادامه تحصیل دخترم به آلمان رفتم و خوشحالم با پزشک شدن او خستگی این سال‌ها از تن من در‌آمد. عشق به دوبله باعث شد بعد از بازگشت به ایران باز‌هم در دنیای دوبله فعالیت کنم.

بعد از گفتگو با گرایی به سراغ رزیتا یاراحمدی گوینده نقش سوسانو می‌روم. دختری شجاع و جنگجو که در کنار انجام کارهای تجاری قبیله‌اش، هر بار کشور بویوی به خطر می‌افتد لباس رزم بر تن می‌کند و هم پای مردان کشورش می‌جنگد. یاراحمدی زمانی که می‌خواهم ضبط را از کیفم در بیاورم، می‌گوید: نه این کار را نکن! من مصاحبه نمی‌کنم.

ضبط را داخل کیف می‌گذارم و از او دلیل آن را می‌‍پرسم و او می‌گوید: واقعاً نمی‌دانم چه بگویم، چون هر حرفی که بزنم برداشت من است که با ذهنیت مردم تفاوت دارد و آنها دچار تناقض می‌شوند. برای همین اهل مصاحبه نیستم.

وقتی از او می‌پرسم، آیا شنیده یک جوان یاسوجی به خاطر عشق سوسانو خودکشی کرده، در حالی که می‌خندد، می‌گوید: بله. من هم شنیده‌ام.

او در ادامه می‌گوید: "افسانه جومونگ" مجموعه‌ای پرزرق و برق و جذاب است و خوشحالم میان مردم جا باز کرده است. مسلماً استقبال مردم هم در کار ما بی‌تاثیر نیست.

بعد از گپ کوتاه با یاراحمدی با آرزوی موفقیت برای گویندگان "افسانه جومونگ" واحد دوبلاژ سیما را ترک می‌کنم. دیگر گویندگان مجموعه "افسانه جومونگ" عبارتند از یوها: آزیتا یاراحمدی، بانو یومیول: فاطمه نیرومند، بانو مائورینگ: بتسابه کاظمی، یوسانگ: مینا حبیبی، بویونگ: شیلا آژیر، جونگو ـ هیونمو: صغری‌السادات هاشمی، مودونگ: محبت دارآفرین، سولان: شهرزاد ثابتی، سویا: مریم رادپور، چی ریانگ: عالیه سادات جعفری، وزیر اعظم: عباس نباتی.

یونتابال: غلامرضا مهرزادیان، امیراطور هیبارو: اکبر منانی، فرمانده هوکچی: داود باقری، امپراطور: سعید مقدم‌منش، گپیل ـ سونگ ینگ: بیژن علی‌محمدی، وزیر جین یانگ: ناصر خویشتن‌دار، هیبولچان: اسفندیار مهرتاش، ینگ تک: فریدون اسماعیلی، اوته ـ جادوگر: امیرمحمد صمصامی، ژنرال ـ دوکگا: ولی‌الله مومنی، طبیب دربار: محمد یاراحمدی، موگل: منوچهر زنده‌دل، جوسا: کسری کیانی، اویی ـ یانگ جو: امیر حکیمی، ماری: علیرضا شایگان، سایون: رضا الماسی.

هیوبو: شهراد بانکی، وانگ سان: فرهاد شریفی، موسونگ ـ سوسنگ: امیر عطرچی، نارو ـ هان دانگ: حسین نورعلی، توچی: جواد پزشکیان، بولگه ـ سونگجو ـ خواجه: حمیدرضا رضایی، وانگ سومان ـ ماجین: علی عابدی، چانسو ـ موکاک ـ زیائوچن: نادر کی‌مرام، سوریانگ: مهسا شرافت و هموسو: غلامرضا صادقی.

مهناز عوض آبادیان، علی منانی، ابراهیم شفیعی و صنم نکو اقبال در "افسانه جومونگ" گویندگی نقش‌های متفرقه را به عهده دارند. زنده یاد اکبر میرطاهری هم جای بولکه صحبت کرده بود.

گزارش: فاطمه عودباشی و عکس: شهراد بانکی