مدير دفتر نمايشهاي آييني و سنتي مركز هنرهاي نمايشي از برگزاري چندين كارگاه آموزشي در زمينهي نمايشهاي آييني و سنتي خبر داد. به گزارش خبرنگار تئاتر خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، داود فتحعلي بيگي كه صبح امروز ـ دوشنبه هفتم مردادماه ـ در جمع خبرنگاران سخن ميگفت با بيان اين مطلب ادامه داد: طرح برگزاري اين كارگاهها از حدود 15 سال پيش مطرح شده بود؛ اما به دليل موانع و مشكلات موجود اين طرح، تاكنون امكان اجرا پيدا نكرده است .
بر همين اساس طي آخرين جلسهاي كه با مدير مركز هنرهاي نمايشي داشتيم اعلام شد شرايط براي برگزاري كارگاهها فراهم است و در همين راستا تلاش ميكنيم كارگاهها را از زمستان امسال برپا كنيم.
او يكي از مشكلات بزرگ نمايشهاي آييني – سنتي را نبود آموزشهاي لازم در اين زمينه دانست و توضيح داد: درحال حاضر شرايط حساس و شكنندهاي داريم؛ چراكه متأسفانه بسياري از استادان اين رشته از دست رفتهاند و شاگرد چنداني هم تربيت نشده است بنابراين اگر شتاب نكنيم بهزودي نمايشهاي آييني و سنتي به يادداشتهاي خاطرهگونهاي تبديل ميشوند.
وي در ادامه از بيتوجهي دانشگاههاي هنري نسبت به آموزش اين مقوله انتقاد كرد و گفت: اين نمايشها در دانشگاهها نيز آموزش داده نميشوند و اينچنين است كه برگزاري اين كارگاهها اهميتي دوچندان براي ما پيدا كرده است.
در همين رابطه محمدحسين ناصربخت ديگر عضو هيئتمديره اين دفتر و دبير جشنوارهي تئاتر آييني و سنتي محور اصلي فعاليتهاي دفتر نمايشهاي آييني – سنتي را آموزش دانست و گفت: پيشنهاد شده برنامهي آموزشي براساس روش كار استاد مرشدترابي تهيه شود تا از اين راه بتوانيم اصول نقالي را استخراج كنيم و براساس اين اصول، آموزش اين هنر را آغاز كنيم.
وي اظهار اميدواري كرد: اين برنامه در مدتزمان 100 ساعت تهيه شود و در داخل و خارج كشور در دسترس علاقهمندان قرار بگيرد كه البته اجراي اين طرح نيازمند تصويب بودجهي نهايي است.
ناصربخت سپس از برگزاري كارگاه نقالي به عنوان ديگر فعاليت پيشروي دفتر نمايشهاي آييني – سنتي نام برد و اعلام كرد: اين كارگاه از ترم زمستان و با انتشار فراخواني كه به صورت عمومي در دسترس علاقهمندان قرار گرفته و همينطور با حضور مرشدترابي برگزار ميشود. ضمن اينكه در زمينهي تعزيه نيز پيشبيني دو كلاس آموزشي آواز و قراردادهاي اجرايي را با حضور استادان پيشكسوت انجام دادهايم و ميكوشيم اين دورهها نيز از پاييز برگزار شود.
به گفتهي او كارگاه تختحوضي بر مبناي قصههاي «هزارويكشب» ديگر برنامهي آموزشي است كه دفتر پيشرو دارد كه اين كارگاه نيز از زمستان آغاز ميشود و نتيجهي آن در چهاردهمين جشنوارهي بينالمللي تئاتر آييني – سنتي اجرايي ميشود.
اين استاد دانشگاه هدف از برگزاري اين كلاسها را آموزش گروهي از جوانان دانست و گفت: هدف ما اين است تا از طريق برگزاري اين دورهها، جواناني داشته باشيم كه بتوانند هنر سنتي ما را در داخل و خارج از كشور معرفي كند و البته تلاش ميكنيم مكاني دايمي براي اجراي تعزيه هم در نظر بگيريم.
او ديگر اهداف را برشمرد و افزود: كمككردن به پاياننامههاي مرتبط با اين شاخه از تئاتر از ديگر اهداف ماست كه در همين راستا مدير مركز هنرهاي نمايشي وعدهي انجام همكاريهاي مادي و معنوي را دادهاند.
ناصربخت سپس از تهيهي كاتالوگي جامع براي معرفي گونههاي مختلف نمايش آييني – سنتي خبر و توضيح داد: درحال تهيهي مقدمات لازم براي جمعآوري اين كاتالوگ هستيم و ميكوشيم اين كاتالوگ را در مجامع داخلي و بينالمللي عرضه كنيم.
سپس داود فتحعلي بيگي متذكر شد: هدف ما از برگزاري اين دورههاي آموزشي صرف آموزش نيست، بلكه ميكوشيم امكانات اجرايي لازم براي هنرجويان اين دورهها فراهم كنيم تا بتواند آموختههاي خود را عرضه كنند.
به گزارش ايسنا، محمدحسين ناصربخت در بخش ديگري از اين نشست دربارهي ثبت جهاني تعزيه توضيح داد: درحال پيگيري اين موضوع هستيم؛ پيش از اين پروندهي اوليه ايراداتي داشت و پس از آن كارشناسان ما اصلاحيههاي لازم را اعمال كردند اين پرونده در مجمعي با حضور نمايندگان يونسكو و ميراث فرهنگي ارايه شد كه در آنجا اعلام شد ضوابط جديدي از سوي يونسكو تعريف شده كه البته اين ضوابط هنوز به ما ابلاغ نشدهاند اما در هرحال تا پايان امسال بايد اين ضوابط به ما اعلام شوند تا بتوانيم بار ديگر پرونده را به يونسكو ارايه دهيم.
وي ادامه داد: يكي از اقدامات اوليهي ما براي ثبت تعزيه، ثبت ملي آن است كه در اين رابطه سال گذشته از طريق معاونت هنري با مدير سازمان ميراث فرهنگي مكاتباتي انجام و مقرر شد، اسناد لازم ارسال شود كه سازمان ميراث فرهنگي اعلام كرد، نخست بايد پروندهي نوروز ثبت شود تا پس از آن ثبت پروندهي تعزيه به جريان بيفتد كه خوشبختانه ثبت ملي نوروز به پايان رسيده، اما هنوز مكاتبات جديدي براي ثبت ملي تعزيه با ما انجام نشده است، با اينحال پيگيريهاي لازم را انجام خواهيم داد.
در ادامهي اين نشست داود فتحعلي بيگي دربارهي تخصيص مكاني براي اجراي دايم تعزيه هم گفت: جلسهاي با سرسنگي قائم مقام سازمان شهرداري و همينطور هيئتمديرهي انجمن تعزيهي ايران خواهيم داشت كه در اين جلسه تقاضاي خود را در اين زمينه مطرح خواهيم كرد و اگر لازم باشد از ديگر مقامات شهرداري و شوراي شهري كمك ميگيريم تا با اختصاص مكاني دايمي براي اجراي تعزيه بتوانيم روزانه دستكم يك مجلس تعزيه را اجرا كنيم.
او سپس دربارهي اجراي برنامههاي قهوهخانهاي در تالار سنگلج نيز متذكر شد: قرار است ماه مبارك رمضان برنامهي ترنابازي برگزار شود و از همين راه به صورت دوهفته يكبار دعوتهايي را از پيشكسوتان هنرهاي سنتي انجام ميدهيم و تلاش ميكنيم پاتوق هنرمندان تئاتر سنتي را در تالار سنگلج راهاندازي كنيم.
در بخش ديگري از اين نشست داود فتحعلي بيگي دربارهي مكان انجمن تعزيهخوانان نيز گفت: اين انجمن هنوز بيجا و مكان است ما همچنان پيگيري ميكنيم اما دست ما كوتاه است. به هرحال در اين شرايط يا بايد يك باني خصوصي پيدا كنيم كه چنين كسي وجود ندارد يا بايد از طريق دولتي به نتيجه برسيم كه ما نيز پيگيريهاي خود را در اين زمينه انجام داديم و ميدهيم.
او در عين حال گفت: بهتر است اين انجمن در مكاني راهاندازي شود كه امكان اجراي نمايشهاي آييني – سنتي در آن وجود داشته باشد.
محمدحسين ناصربخت نيز دربارهي تعداد اندك اجراي نمايشها در تالار سنگلج هم عنوان كرد: بهعنوان دبير جشنواره و همينطور عضو هيئتمديرهي دفتر نمايشهاي آييني – سنتي معتقدم گروههايي كه نمايشهاي خود را در تالار سنگلج اجرا ميكنند بايد بيشترين تعداد اجراها را داشته باشند، اما در هرحال اين محدوديت در تالار سنگلج وجود دارد و شايد تنگي زمان مديريت اين تالار را ناچار كرده كه تعداد اجراهاي كمتري را در مقايسه با مجموعه تئاترشهر به نمايشها اختصاص بدهد.
با اينحال همين تعداد اجراي محدود هم براي ما گامي به جلو است، چراكه پيش از اين نمايشهاي شركتكننده و جشنوارهي آييني – سنتي امكان اجراي عمومي نداشتند كه اميدواريم در دورهي بعدي جشنواره نمايشها بتوانند 30 اجرا داشته باشند.
او همچنين از انتشار فراخوان نخستين همايش پژوهشي مناطق كشور خبر داد و گفت: اين همايش در كنار جشنوارههاي منطقهاي تئاتر آييني – سنتي در پنج منطقه و از اواخر آذرماه برگزار ميشود و در همين زمينه با انجمن تئاتر دانشگاهيان هماهنگيهايي را انجام دادهايم تا اجراهايي تكنفره مبني بر نمايشهاي آييني – سنتي توليد شود كه برگزيدهي آنها در جشنوارهي بينالمللي حضور داشته باشد.
ناصربخت سپس دربارهي بازسازي دو تئاتر نصر و پارس با بيان اينكه اين دو تئاتر جايگاه نمايشهايي آييني – سنتي نيستند، افزود: هرچند به دليل شرايطي كه در گذشته وجود داشته برخي از اين نمايشها در اين دو مكان اجرا شدهاند كه اين تئاترها هم جزء تاريخ تئاتر ما هستند. به هرحال قرار بود سه نمايش شركتكننده در جشنوارهي سال گذشته در اين مكانها اجرا شوند، اما از آنجا كه اين دو سالن آمادهي اجراي نمايش نبودند اين موضوع منتفي شد و بخشي از درآمد اين نمايشها به بازسازي اين دو تئاتر اختصاص پيدا كرد.
داود فتحعلي بيگي نيز در اين زمينه گفت: بهتر بود اين دو تئاتر به وزارت ارشاد واگذار ميشد؛ اما از آنجا كه خيابان لالهزار به مكاني تجاري تبديل شده است به اين دو سالن به چشم يك گنج نگاه ميشود و اگر ميراث فرهنگي آنها را ثبت نميكرد تا امروز به پاساژ تبديل شده بودند.
در پايان اين نشست داود فتحعلي بيگي با ابراز تأسف از بيتوجهي نسبت به تئاتر آييني – سنتي يادآور شد: در اين زمينه تنها شاهد جوششهاي فردي بودهايم، هرگز بودجهي مشخصي براي برنامههاي ما وجود نداشته است و به اين هنر همواره به عنوان بچهي نامادري نگاه شده است. اي كاش سازمان ميراث فرهنگي يا مكان ديگري موظف ميشد اين فعاليتها را سازماندهي كند. ما هميشه در اين زمينه تشكيلاتي نيمبند داشتهايم، درحاليكه در تمام دنيا چنين اموري وزارتخانهي ويژهي خود را دارند.