هرچند فروش بين‌المللي تعدادي از محصولات در خارج از آمريكا خيلي بهتر و بيشتر از فروش آمريكايي آن بود. جديدترين قسمت مجموعه فيلم «هري پاتر» در عين حال در شرايطي عنوان بهترين فيلم را در سطح جهاني به خودش اختصاص مي‌دهد كه فيلم اكشن ماجراجويانه و علمي تخيلي آواتار به كارگرداني جيمز كامرون تازه روي پرده سينما رفته و تحليلگران اقتصادي سينما، موفقيت مالي بالايي را براي آن پيش‌بيني مي‌كنند.

به همين دليل است كه تحليلگران اقتصادي سينما مي‌گويند در غيبت اثر سه‌بعدي كامرون بوده كه ششمين قسمت هري‌پاتر توانسته خودش را به رخ بكشد.

گزارشگران اقتصادي سينما فروش يك سال دنياي سينما را تا 15 دسامبر اعلام و معرفي كرده‌اند. به همين دليل فروش 15 روزه آنان در ماه آخر سال محاسبه نشده است. البته تعداد زيادي از فيلم‌هاي جدول گيشه موفق سينما در سطح داخلي و بين‌المللي اختصاص به فصل تابستان دارند و فروش اصلي خود را در 3 ماه فصل تعطيلات كرده‌اند. به اين ترتيب، 15 روز آخر سال آنها شانسي براي فروش بالا ندارند (البته اگر يكي از آنها هنوز روي پرده سينماها باشد) كه محاسبه نشدن فروش آنها در اين ايام ضربه‌اي به فروش كلي آنها بزند.

عصر يخي: ظهور دايناسورها هم با استقبال زياد تماشاگران سينما در سطح جهاني روبه‌رو شد. اين فيلم هنگام نمايش در سينماهاي جهان معادل 879 ميليون دلار فروش كرد و پس از ششمين قسمت «هري‌پاتر»،‌دومين فيلم موفق جهاني است. اين فيلم انيميشن جزو كارهاي محبوب تماشاگران است و دو قسمت قبلي آن هم مورد پسند بينندگان بوده است. فروش قسمت اول و دوم فيلم در سطح جهاني هم در حد قسمت سوم آن بوده است. براي همين، تهيه‌كنندگان فيلم بلافاصله پس از موفقيت فراوان سومين قسمت آن پيش توليد قسمت چهارم آن را آغاز كردند.فاصله بين دو فيلم اول و دوم جدول جهاني گيشه نمايش با فيلم سوم خيلي زياد نيست.

تغيير‌شكل‌دهندگان؛ انتقام شكست خوردگان كه روز چهارم جولاي اكران عمومي شد، در سطح جهاني 833 ميليون دلار فروش كرد. اين فيلم هيچ بازيگر سرشناسي را در نقش‌هاي اصلي خود ندارد. ولي جلوه‌هاي ويژه و صحنه‌هاي چشم‌نواز اكشن آن مورد توجه بسياري از تماشاگران و بويژه نوجوانان قرار گرفت. قصه فيلم درباره درگيري نيروهاي روبات‌هاي خوب فضايي با روبات‌هاي خبيث فضايي روي كره زمين است كه 2 نوجوان معمولي هم درگير اين دعواها و مبارزات مي‌شوند. قسمت اول فيلم حدود 2 سال پيش توليد شد و در كمال حيرت سازندگان آن و همچنين تحليلگران اقتصادي سينما، به يك كار بسيار موفق تبديل شد. اهل فن اوايل سال 2009 اعلام كرد، رقابت اصلي براي كسب عنوان بهترين و پرفروش‌ترين فيلم سال سينماي آمريكا بين «هري پاتر 6» و «تغييرشكل‌دهندگان 2» خواهد بود. اين فيلم با يك فروش 400 ميليون دلاري در آمريكا، توانست لقب موفق‌ترين فيلم سال آمريكا را به خود اختصاص دهد.

سود سرشار از اكران جهاني

انيميشن «بالا» محصول مشترك جديد كمپاني والت‌ديزني و شركت كامپيوتري پيكسار، با فروش 662 ميليون‌دلاري، چهارمين فيلم موفق سينمايي در سطح جهاني است. اين فيلم، اولين انيميشن تاريخ سينما لقب گرفت كه در جشنواره بين‌المللي كن به عنوان فيلم افتتاحيه به نمايش درآمد. كمپاني والت‌ديزني برخلاف ديگر كمپاني‌هاي رقيب، محصولات خود را به صورت همزمان با آمريكا در ديگر كشورهاي جهان اكران عمومي نمي‌كند. صنعت سينما از نمايش عمومي همزمان محصولات سينمايي در آمريكا و ديگر كشورهاي جهان به عنوان سنت Day And Date اسم مي‌برند. براي مثال، كمپاني فوكس قرن بيستم به پيروي از همين سنت و سياست «آواتار» را همزمان در آمريكاي‌شمالي، در 106 كشور جهان هم به نمايش عمومي گذاشت. اما كمپاني ديزني برخلاف اين سنت عمل مي‌كند. اين كمپاني انيميشن‌هاي خود را نخست در آمريكاي‌شمالي اكران عمومي مي‌‌كند و پس از چند هفته، اكران بين‌المللي‌‌آنها را بتدريج در كشورهاي مختلف شروع مي‌كند. به همين دليل است كه اين محصولات براي كسب موفقيت كلان و كلي خود به يك پروسه حداقل 6 يا 7 ماهه احتياج دارند. براي همين است كه گفته مي‌شود «بالا» طي يكي، دو ماه آينده، در سطح بين‌المللي باز هم با موفقيت بيشتري روبه‌رو خواهد شد و همين نكته باعث مي‌شود در فهرست 10 فيلم موفق جهاني، به مرحله بالاتري صعود كند. «بالا» با فروشي حدود 300 ميليون دلاري موفق‌ترين انيميشن نمايش داده شده در سينماهاي آمريكاي شمالي در سال 2009 است. هيچ يك از انيميشن‌هاي رقيب «بالا» نتوانستند به فروشي 200 ميليون دلاري در آمريكا و كانادا دست پيدا كنند.

خارجي‌ها 2012 را بيشتر پسنديدند

قبل از نمايش عمومي اكشن ماجراجويانه «2012» كه در ژانر سينماي فاجعه قرار مي‌گيرد، بسياري از تحليل‌ها پيش‌بيني موفقيت كلان آن را در نمايش عمومي‌اش در آمريكا و ديگر نقاط جهان مي‌كرد. اما اين تحليل رنگ واقعيت به خود نگرفت و فيلم با فروشي 637 ميليون دلاري در رديف پنجم جدول جهاني نمايش قرار گرفت.

رونالد امريخ، كارگردان فيلم بر اين تصور بود كه فيلمش حداقل مقام سوم اين جدول را به خود اختصاص خواهد داد. تماشاگران خارجي از اين فيلم كه سرشار از جلوه‌هاي ويژه است (و در جلوي چشم تماشاگران، دنيا را به نابودي كامل مي‌كشاند)‌ نسبت به تماشاگران آمريكايي استقبال بيشتري كردند. در آمريكا براي تماشاي اين فيلم فقط 150 ميليون دلار پرداخت شده است. ساخته‌هاي قبلي امريخ در گيشه نمايش آمريكا با موفقيت بيشتري روبه‌رو شدند. يكي از ايرادهايي كه منتقدان سينمايي به «2012» گرفتند اين است كه جلوه‌هاي ويژه آن بسيار زياد و در عين حال غلو شده است.

برعكس «2012»، سازندگان قسمت دوم مجموعه «گرگ و ميش» به نام «ماه تازه» هم از موفقيت كلان مالي آن در سطح جهاني مطمئن بودند و هم اين اتفاق در عمل رخ داد. پس از فروش بالاي 185 ميليون دلاري «گرگ و ميش» در جدول گيشه نمايش سينماهاي آمريكا (فروش بين‌المللي فيلم حدود 200 ميليون دلار شد)‌، تهيه‌كنندگان فيلم در شركت مستقل فيلمسازي سوميت اينترتينمنت تصميم گرفتند «ماه تازه» را زودتر از موعد مقرر اكران عمومي كنند.

فيلم با فروشي 562 ميليون دلاري در سطح جهاني، لقب ششمين فيلم موفق جهان را از آن خود كرد. با اين حال، هنوز هم نمايش عمومي فيلم با موفقيت ادامه دارد و اين مساله، صعود آن را به رده‌هاي بالاتر جدول ممكن مي‌سازد. حال و هواي اكشن نوجوانانه فيلم باعث شده تا صنعت سينما دوباره به فكر توليد فيلم‌هاي دراكولايي و خون‌آشامانه بيفتد. قسمت سوم فيلم با نام «كسوف» براي ماه خرداد آينده روي پرده سينماها مي‌رود. موفقيت مالي قسمت دوم فيلم باعث شد تا شركت سوميت تصميم بگيرد قسمت چهارم و آخر اين مجموعه فيلم را به يك كار دو قسمتي تبديل كند. به همين منظور آنها هم اكنون در حال مذاكره با استفن‌ مه‌يرز، نويسنده مجموعه كتاب گرگ و ميش (كه فيلم‌ها بر اساس آنها ساخته مي‌شوند)‌ هستند، تا رضايت خاطر او را براي اين كار جلب كنند. مشابه اين كار را كمپاني برادران وارنر در سال قبل انجام داد و گفت‌ آخرين قسمت مجموعه فيلم موفق نوجوانانه خود «هري پاتر و هداياي مرگ» را تبديل به فيلمي دو قسمتي مي‌كند.

نقد ، جاي تحريم را گرفت

پس از موفقيت جنجال‌برانگيز «رمز داوينچي» در سطح جهاني و واكنش منفي واتيكان نسبت به آن، تحليل عمومي اين بود كه قسمت دوم اين مجموعه فيلم «فرشتگان و شياطين» با موفقيت بيشتري روبه‌رو شود. اما مسوولان واتيكان عليه فيلم موضعگيري نكردند و حتي نويسنده‌اي در روزنامه رسمي واتيكان ضمن نقد آن (و بررسي جنبه‌هاي منفي فيلم)‌ تماشاگران مسيحي را دعوت به تماشاي آن كرد تا ببينند كه قصه اين فيلم چگونه تاريخ مسيحيت را تحريف كرده است. اين بار واتيكان هوشمندانه عمل كرد و به جاي تحريم زودهنگام فيلم، موضعي منطقي‌تر اتخاذ كرد. بسياري از منتقدان سينمايي عقيده دارند همين نوع برخورد بود كه باعث شد تا فيلم نتواند از برخي تبليغات پرسر و صداي حاشيه‌اي بهره ببرد و اين موضوع تاثير زيادي بر نوع واكنش تماشاگران و فروش آن در گيشه نمايش گذاشت.

«خماري صبحگاهي» برعكس «فرشتگان و شياطين» با فروش بالاي خود، يكي از پديده‌هاي سينمايي در سال 2009 شد. فيلم كه برخلاف «فرشتگان و شياطين» هيچ بازيگر ستاره‌اي را در نقش اصلي ندارد (برادلي كوپر، بازيگر اصلي خماري صبحگاهي با اين فيلم تبديل به يك چهره موفق شد)‌ در سطح جهاني موفق به يك فروش شگفت‌انگيز و غيرمنتظره 460 ميليون دلاري شد.

عدم موفقيت دليلي براي ادامه ساخت نيست

قسمت دوم «شبي در موزه» 3 سال پس از نمايش عمومي قسمت اول آن، اكران عمومي شد. تماشاگران در سطح جهاني 412 ميليون دلار براي تماشاي آن پول پرداخت كردند. اين رقم فيلم را در رتبه نهم جدول فروش جهاني قرار داد. منتقدان سينمايي گفتند، فيلم در مقايسه با قسمت اول آن هيچ چيز تازه‌اي براي ارائه كردن ندارد. با اين حال، تهيه‌كنندگان فيلم در تدارك توليد سومين قسمت آن هستند.

جديدترين قسمت مجموعه فيلم «سفرهاي ستاره‌اي، پيشتازان فضا» با فروشي 385 ميليون دلاري، دهمين فيلم جدول گيشه نمايش در سطح جهاني است. اما قرار گرفتن در رديف پايين جدول گيشه جهاني، باعث ناخشنودي تهيه‌كنندگان اين مجموعه فيلم نيست.

كمپاني پارامونت خشنود از احياي دوباره و موفقيت‌آميز مجموعه فيلم قديمي خود، اين روزها در تدارك توليد قسمت بعدي آن با حضور جي‌جي آبرامز در مقام كارگردان است.

هري پاتر هنوز اول است

صنعت سينما خشنود از موفقيتهاي كلان مالي و انتقادي محصولات خود در سال 2009، سال جديد ميلادي را با اين اميد و آرزو آغاز مي‌كند كه شاهد موفقيت بيشتر محصولات خود باشد. 3 جدول زير، وضعيت فروش محصولات سينمايي در داخل و خارج از آمريكا را نمايش مي‌دهد.

10 فيلم پرفروش سال سينماي آمريكا: 1- تغيير شكل‌دهندگان 2- (محصول كمپاني پارامونت و دريم وركز، 402 ميليون)‌ 2 هري پاتر 6 (كمپاني برادران وارنر، 302 ميليون)‌ 3- بالا (كمپاني والت ديزني، 293 ميليون)‌ 4-‌ خماري صبحگاهي (كمپاني برادران وارنر، 277 ميليون)‌، 5- ماه تازه (شركت سوميت، 268 ميليون)‌ 6- سفرهاي ستاره‌اي (كمپاني پارامونت، 258 ميليون)‌ 7- هيولاها عليه بيگانه‌هاي فضايي (كمپاني پارامونت و دريم وركز، 198 ميليون)‌ 8- عصر يخي 3 (كمپاني فوكس قرن بيستم، 197 ميليون)‌ 9- سرچشمه‌هاي مردان ايكس (كمپاني فوكس، 197 ميليون)‌ 10- شبي در موزه 2 (كمپاني فوكس، 177 ميليون)‌. 10 فيلم پرفروش بين‌المللي (همه كشورهاي جهان بجز آمريكاي شمالي)‌: 1- عصر يخي 3 (627 ميليون)‌ 2- هري پاتر 6 (627 ميليون)‌، 3- 2012 (شركت سوني، 483 ميليون)‌، 4- تغيير شكل‌دهندگان 2 (431 ميليون)‌، 5- بالا (369 ميليون)‌، 6- فرشتگان و شياطين (شركت سوني، 352 ميليون)‌، 7- ماه تازه (294 ميليون)‌، 8- رستگاري ترميناتور (شركت سوني، 246ميليون)‌، 9- شبي در موزه 2 (235 ميليون)‌، 10- ميليونر زاغه‌نشين (شركت پاتر، 210 ميليون)‌.10 فيلم پرفروش سال جهان (آمريكا و بقيه كشورهاي جهان)‌: 1- هري‌پاتر 6 (926 ميليون)‌، 2- عصر يخي (879 ميليون)‌، 3- تغيير شكل‌دهندگان 2 (833 ميليون)‌، 4- بالا (662 ميليون)‌، 5- 2012 (638 ميليون)‌، 6- ماه تازه (561 ميليون)‌، 7- فرشتگان و شياطين (486 ميليون)‌، 8- خماري صبحگاهي (459 ميليون)‌، 9- شبي در موزه 2 (412 ميليون)‌، 10- سفرهاي ستاره‌اي (385 ميليون)‌