با وجود كم‌لطفي به «كيفر» و «شكارچي شنبه»؛
داوران جشنواره امسال رابطه‌اي عمل نكردند

خبرگزاري فارس: اما و اگرهاي فهرست نامزدهاي دريافت سيمرغ بلورين فجر، امسال هم رخ نمود اما با وجود كم‌لطفي به چند فيلم و برخي اختلافاتي كه مي‌تواند سليقه‌اي قلمداد شود، مي‌توان گفت داوران جشنواره امسال رابطه‌اي عمل نكردند.

به رسم هر سال، امسال نيز اعلام اسامي نامزدهاي دريافت سيمرغ بلورين در رشته‌هاي مختلف واكنش‌هاي متفاوتي در تائيد و يا تكذيب آراء هيئت داوران در پي دارد.

* داوران فجر مبرا از رابطه‌باري، باج دادن و رعايت پاره‌اي از ملاحظات مرسوم
به نظر مي‌رسد امسال داوران فجر مبرا از رابطه‌باري، باج دادن و رعايت پاره‌اي از ملاحظات مرسوم و قابل انتظار بوده‌اند. در اين راستا مي‌توان اشاره كرد به كانديداتوري كم‌فروغ فيلم موجه بيداري روياها (محمدعلي باشه‌آهنگر) و فيلم كسل‌كننده پرسه در مه (بهرام توكلي) با مضموني پوچ‌گرا و حذف فيلم صبح روز هفتم (سيدمسعود اطيابي) از فهرست كانديداها.
به هر حال فهرست نامزدها هميشه براي دوستداران سينماي ايران جذاب و براي اهالي رسانه بسيار مناقشه برانگيز بوده است. امسال تقريبا اكثريت آراء منصفانه به نظر مي‌رسند.

* كم‌لطفي به «كيفر» و «شكارچي شنبه»
كيفر (حسن فتحي) كه يك فيلم سينمايي كاملا استاندارد تلقي مي‌شود در فهرست نامزدهاي بهترين فيلم، فيلمنامه، كارگرداني‌ و موسيقي متن جايي ندارد.
كم‌لطفي هيئت داوري به «كيفر» و كيفر ديدن اين فيلم شايد از آنجا نشأت مي‌گيرد كه اين فيلم به جاي صدور پيام‌هاي اخلاقي و قبل از آن كه در پي درس اخلاق دادن به تماشاچي باشد، يك ماجراي پرتعليق و غيرقابل حدس را در قالبي سرگرم‌كننده و عامه‌پسند پيش چشم گذاشته است.
در فهرست سيمرغ بلورين بهترين هنرپيشه نقش اول مرد نام علي نصيريان كه بازي انرژيك و دشواري را در شكارچي شنبه (پرويز شيخ‌طادي) تجربه كرده، به چشم نمي‌خورد!
جاي «شكارچي شنبه» در فهرست بهترين فيلمنامه نيز خالي است.
شيخ‌طادي در اين فيلم براي نخستين بار در تاريخ سينماي ايران به موضوع شستشوي مغزي در قالب داستاني پركشش پرداخته، لذا جا داشت كه نامزد دريافت سيمرغ بلورين شود.

* توجه غيرقابل انتظار به يك فيلم و كانديداتوري سليقه‌اي چند فيلم
توجه فزون از حد ژوري به توليداتي همچون ملك سليمان (شهريار بحراني) و به رنگ ارغوان (ابراهيم حاتمي‌كيا) چندان غافلگيركننده نيست اما تحويل گرفتن شب واقعه (شهرام اسدي) كه برخي‌ها معتقدند مي‌توانست فيلم كامل‌تري باشد، قدري عجيب به نظر مي‌رسد. در اين كه فيلم در پي ارائه پيام ارزشمندي است هيچ ترديدي وجود ندارد اما به صرف اين نكته نمي‌توان ضعف‌هاي متعددي از جمله تك‌شخصيتي بودن فيلم، تلفيق نچسب واقعيت و رويا، قصه ايستا و كم‌گره را ناديده گرفت.
برخي از منتقدان عقيده دارند كه فيلم‌هاي آناهيتا (عزيزالله حميدنژاد)، چهل سالگي (عليرضا رئيسيان) و ناسپاس (حسن هدايت) فاقد معيارهاي مرسوم اين سال‌هاي جشنواره فجر براي ورود به بخش مسابقه هستند، چه برسد به آن كه كانديد چند جايزه هم بشوند! و البته برخي عقيده ديگري دارند.
كانديدا كردن منصفانه دو فيلم هفت دقيقه تا پاييز (عليرضا اميني) و طلا و مس (همايون اسعديان) در رشته‌هاي متعدد مهر تاييدي‌ است بر تغيير ديدگاه سازندگان اين آثار. به ديگر بيان هيئت داوران به صورت غير مستقيم رويكرد تازه اميني به ژانر ملودرام اجتماعي به جاي سينماي روشنفكري و معترض و رويكرد اسعديان به گونه مذهبي به جاي فيلم‌هاي تجاري و كمدي را ارج نهاده‌اند.
كارگرداني تسويه حساب (تهمينه ميلاني) با توجه به تعدد لوكيشن، شمار زياد بازيگران، وفور صحنه‌هاي خارجي و تعقيب و گريز و تحرك زياد نقش‌آفرينان چندان آسان نبوده است اما در فهرست كارگردان‌هاي نامزد دريافت سيمرغ، نام ميلاني به چشم نمي‌خورد.

* آنهايي كه مي‌توانستند نامزد شوند
طراحي صحنه و لباس، چهره‌پردازي و تدوين آل (بهرام بهراميان) از جمله نقاط قوت اين فيلم به شدت تكنيكال محسوب مي‌گردد كه البته رنگ و بوي سيمرغ به خود نگرفته‌اند.
بازي نسرين مقانلو در نفوذي (مهدي فيوضي – احمد كاوري) اگر نه در حد سيمرغ اما در حد لوح تقدير بود. حامد بهداد به خاطر نقش‌آفريني در هفت دقيقه تا پائيز (عليرضا اميني) كانديدا شده در حالي كه در كيميا و خاك (عباس رافعي) و لطفا مزاحم نشويد (محسن عبدالوهاب) بسيار بهتر از «هفت دقيقه تا پائيز» بازي كرده است.
وي در «كيميا و خاك» نقش يك روحاني مبارز در دهه 50 را با مهارتي كم‌نظير ايفا نموده است.

* آنها كه مي‌توانستند مسابقه را پربارتر كنند
از حيث فني، فيلم «هيچ» در صورت راهيابي به بخش مسابقه مي‌توانست به گنجانده شدن نام پانته‌آ بهرام، مرضيه برومند، نيره فراهاني، صابر ابر و مهدي هاشمي در فهرست كانديداهاي سيمرغ بهترين نقش‌آفريني بيانجامد.
«آتشكار» كه شانس حضور در بخش مسابقه را از دست داد، امكان دستيابي محسن اميريوسفي به سيمرغ بلورين بهترين كارگرداني و فيلمنامه را فراهم مي‌آورد ضمن آنكه حميد فرخ‌نژاد نيز به جاي شب واقعه براي بازي در اين فيلم كانديد مي‌شد.
در ميان فيلم‌هاي اول و دوم ديگري (مهدي رحماني) واجد ارزش‌هاي قابل بحثي است. حوالي اتوبان (سياوش اسعدي) و مقلد شيطان (افشين صادقي) بسيار خوش ساخت و فراتر از يك كار اول هستند.

نويسنده : شهرام خرازي‌ها