هفته نخست دسامبر، ايام روبانهاي قرمز است. همزمان با اول دسامبر و در روز جهاني ايدز، در اغلب کشورهاي جهان، لباسهاي مردم به روبان قرمز مزين ميشود تا بار ديگر توجه و مراقبت در برابر HIV/AIDS را متذکر شده و تحقق تعهدات را به دولتمردان و سياستگزاران يادآوري كنند. روبان سرخ رنگ ايدز در حالي مردم دنيا را به نبرد با اين بيماري متحد كرده و لزوم توانمندتر شدن جوامع در شناسايي و مقابله با «طاعون قرن» را گوشزد ميكند .
كه عليرغم تاكيدهاي انجام شده در جهت رفع انگ و تبعيض از بيماران مبتلا به ايدز، هنوز هم گاهي رنگهاي قرمز تند، آهنگهاي وحشتناك، تصاوير دلهرهآور و ... به عنوان نمادي براي ايدز در نظر گرفته ميشود.
به گزارش خبرنگار بهداشت و درمان خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، با هدف يادآوري اين نكته كه HIV/AIDS در دنيا از بين نرفته و هنوز بايد كارهاي زيادي براي آن انجام شود، مردم دنيا هر سال با شعار خاصي به استقبال روز جهاني ايدز ميروند؛ يك سال با شعار «اعتياد و روابط جنسي محافظت نشده، زمينهساز خطر ابتلا به HIV/AIDS» سال ديگر « مصرف مواد روان گردان و الكل زمينهساز خطر ابتلا به HIV/AIDS» و يك سال ديگر با شعار «آنچه ما را در معرض ابتلا به ايدز قرار ميدهد رفتار ماست نه زندگي در كنار افراد مبتلا». امسال نيز روز جهاني ايدز، دسترسي به آموزش، پيشگيري، مراقبت و درمان ايدز را حق همه انسانها ميداند و تاكيد دارد كه با مشاركت در اطلاع رساني، گسترش خدمات پيشگيري و درمان، پرهيز از انگ و تبعيض همه را از اين حق بهرهمند سازد.
پس امسال با شعار «دسترسي به آموزش، پيشگيري، مراقبت و درمان ايدز حق هر انسان است» به استقبال روز جهاني ايدز ميرويم و باز هم "تحقق تعهدات" را به سياستگذاران و دولتمردان در سراسر جهان گوشزد ميكنيم.
براساس گزارشهاي رسمي وزارت بهداشت، 20 هزار و 130 نفر از 4/33 ميليون مبتلا به HIV/AIDS در دنيا را ايرانيها تشكيل ميدهند. اين در حاليست كه به گفته دكتر صداقت، رييس اداره ايدز وزارت بهداشت، بر اساس الگوي سازمان جهاني بهداشت، براي امسال حدود 80 هزار مبتلا به ايدز در كشور تخمين زده ميشود.
اين وضعيت در حالي است كه دكتر مسعود مرداني، عضو كميته مراقبت و درمان ايدز وزارت بهداشت، نسبت به كاهش سن ابتلا به HIV در كشور و همچنين افزايش ميزان ابتلاي زنان به اين بيماري هشدار ميدهد و با بيان اين كه 9/37 درصد مبتلايان در گروه سني 25 تا 34 سال قرار دارند، به تغيير اپيدميولوژيك HIV از اعتياد تزريقي به رابطه جنسي اشاره ميكند و ميگويد: پرداختن به مباحث آموزش بهداشت جنسي بسيار حائز اهميت است؛ چرا كه 10 سال گذشته اولويت ايدز، كاهش آسيب در معتادان تزريقي بود، اما اكنون بايد اولويتها به سمت آموزش گروههاي در معرض خطر به ويژه جوانها در روابط جنسي باشد.
دكتر صداقت نيز در رابطه با هشدارهاي مطرح در زمينه موج سوم ايدز از طريق روابط جنسي به ايسنا، ميگويد: بر اساس تجربيات كشورهاي ديگر، موج سوم اين بيماري از طريق روابط جنسي يك پيش آگهي براي ماست. در مجموع زماني كه اين بيماري در يكي از گروههاي رفتاري پرخطر كنترل ميشود به دليل همپوشاني الگوهاي انتقال، امكان تغيير الگوي انتقال بيماري غيرمحتمل نيست. بر اين اساس نگراني خود را نسبت به ديگر گروههاي آسيب از جمله زنان و همچنين سوء مصرف مواد روانگردان از موج سوم اين بيماري اعلام ميكنيم.
رييس اداره ايدز وزارت بهداشت با هشدار نسبت به گسترش داروهاي روان گردان به ويژه ميان جوانان و خطر جايگزين شدن اين داروها در اعتياد تزريقي و ايدز، بر لزوم اجراي برنامههاي پيشگيرانه به منظور كنترل بيشتر اين تهديد در جامعه تاكيد ميكند و ميگويد: چرا كه سوء مصرف داروها و مواد روانگردان و همچنين الكل كه عمدتا ميان جوانان رواج دارد، افزايش كاذب تمايلات جنسي را سبب شده و ممكن است قدرت تصميمگيري را زايل كند. بنابراين لازم است تا با اقدامات پيشگيرانه موفقيت ايجاد شده در كاهش آسيب اعتياد تزريقي در مورد موج سوم ايدز تكرار شده و به اين ترتيب از بروز موج سوم اين بيماري جلوگيري شود.
دكتر صداقت به كنترل ايدز در مصرف كنندگان تزريقي مواد مخدر اشاره ميكند و ميافزايد: همچنين به دنبال برنامههاي كاهش آسيب، از شيب تند اين بيماري در زندانيان كاسته شده كه اين امر نشان دهنده موفقيت برنامههاي كاهش آسيب چه در زندانها و چه در سطح جامعه است.
به گفته وي، بر اساس الگوي سازمان بهداشت جهاني وجود 80 هزار فرد مبتلا به ايدز در كشور تخمين زده ميشود كه از اين تعداد حدود 20 هزار نفر شناسايي و ثبت شدهاند و ممكن است باقي مانده اين افراد از بيماري خود اطلاع نداشته باشند. به منظور فراهم آوردن امكان دسترسي به خدمات مشاورهاي، مراكز مشاوره و كلينيكهاي مثلثي در كشور گسترش يافته و خدمات مشاورهاي، آزمايشي و درمان رايگان و محرمانه از سوي آنها ارايه ميشود.
دكتر صداقت با تاكيد بر لزوم حساس بودن خانوادهها نسبت به اين بيماري،گفت: بنابراين لازم است اگر خانوادهها سوالي دارند و به هر دليلي در معرض رفتارهاي پرخطر قرار گرفتند، با فكري آسوده به مراكز مشاوره مراجعه و خدمات رايگان را دريافت كنند و مطمئن باشند كه اطلاعات آنها محرمانه باقي خواهد ماند. به اين ترتيب ميتوان بيماري را در مراحل اوليه شناسايي و اقدامات لازم را انجام داد.
همواره متخصصان در مورد تمام بيماريها پيشگيري را مقدم بر درمان ميدانند. اين در حالي است كه باز هم همين متخصصان سهم پيشگيري در بودجههاي بهداشتي - درماني كشور را بسيار ناچيز و حتي فراموش شده ميدانند؛ سهمي كه حداقل در مورد بيماريهايي همچون ايدز بايد بيش از اينها مورد توجه قرار گيرد. دكتر صداقت در رابطه با اعتبارات تخصيصي ايدز در وزارت بهداشت به ايسنا ميگويد: بر اساس برنامه ارايه شده، امسال حدود 50 ميليارد ريال به صورت متمركز به مبحث ايدز در وزارت بهداشت تخصيص داده شد. اين در حالي است كه براي اجراي برنامههايمان رقمي بيش از اين حد پيش بيني ميكرديم.
وي ميگويد كه به دليل محدوديت بودجه، برنامههاي مرتبط با ايدز وزارت بهداشت با اولويتبندي پيش ميروند؛ به اين ترتيب، درمان و تامين داروي مبتلايان به ايدز در اولويت قرار داشته و اعتبارات محدودي براي پيشگيري باقي ميماند. بر اين اساس حدود 65 تا 70 درصد اعتبار تخصيص يافته صرف هزينههاي مراقبت و درمان مبتلايان و 30 تا 35 درصد باقيمانده نيز براي پيشگيري هزينه ميشود.
دكتر صداقت اين ميزان اعتبارات را براي پيشگيري از ايدز در كشور كافي نميداند و ميافزايد: در خوشبينانهترين حالت بايد به جايي برسيم كه 25 درصد هزينهها صرف مراقبت و درمان و 75 تا 80 درصد اعتبارات صرف پيشگيري شود. بنابراين اگر اعتبار برنامههاي كنترل ايدز قويتر شود، وزارت بهداشت نيز بهتر ميتواند برنامههاي خود را براي پيشگيري از اين بيماري پيش برد.
و اما، مردم حق دارند بدانند كه دولتها و سياستمداران تا چه حد به قولهايشان پايبند بوده و تا چه ميزان براي تحقق آنها گام برداشتهاند؛ تعهداتي كه هر سال همزمان با روز اول دسامبر براي تحقق آنها هم پيمان ميشوند. دكتر صداقت دراين باره به اقدامات وزارت بهداشت اشاره ميكند و به ايسنا ميگويد: وزارت بهداشت به عنوان دبيرخانه كميته كشوري ايدز با همكاري ديگر سازمانهاي ذيربط، برنامه ملي پايش و ارزشيابي ايدز را تدوين كرده و اكنون اين برنامه در حال اجراست. علاوه بر آن، تحليل وضعيت موجود اين بيماري در كشور نيز در دست اقدام است. اين دو برنامه كمك ميكند تا محورهاي برنامه سوم استراتژيك ايدز تدوين شود.
به گفته وي، برنامه استراتژيك ايدز همسو با برنامه پنجم توسعه به صورت پنج ساله تدوين و از سال آينده آغاز ميشود.
وي به تقدير سازمان ملل متحد از جمهوري اسلامي ايران به پاس موفقيت در برنامههاي كنترل گسترش ايدز، اشاره ميكند و ميافزايد: سه مركز كشور در زمينه درمان، كاهش آسيب و نظام مراقبت ايدز توسط سازمان جهاني بهداشت به عنوان مراكز مرجع آموزش براي منطقه معرفي شده كه اين امر توفيق بزرگي است.
دكتر صداقت به شعار روز جهاني ايدز ««دسترسي به آموزش، پيشگيري، مراقبت و درمان ايدز حق هر انسان است» اشاره ميكند و ميگويد: ايران نيز همسو با ديگر كشورهاي جهان، همزمان با روز جهاني ايدز عهدي دوباره خواهد بست تا با همتي بيش از گذشته در مورد اين بيماري اقدامات موثري را انجام دهد.
در پايان بايد گفت كه «ايدز» بيمار خود را انتخاب نميکند و يكي از آشناترين نامهاي بيماري براي تمامي طبقات اقتصادي، اجتماعي، گروههاي بهداشتي و نهادهاي سياسي در تمامي كشورهاي دنيا است. بنابراين عدم آگاهي افراد به ويژه جوانان از راههاي انتقال آن، شانس ابتلا به اين ويروس افزايش يافته و به دنبال آن شيوع آن در جامعه افزايش مييابد.
ايدز بيماري است نه گناه؛ بايد راههاي پيشگيري وانتقال آن را آموخته و بدانيم که چگونه خود را از آلوده شدن به ويروس آن محافظت کنيم و در صورتي که با افراد آلوده به ويروس HIV مواجه شديم، با آنان مانند "بيمار" و نه "گناهکار" رفتار کنيم.