سال گذشته كريستين سالازار، نماينده يونيسف در ايران در مراسم روز جهاني اهدا‌‌كنندگان خون گفته بود: بيماري ايدز فعلا فقط به‌صورت متمركز در گروه معتادان تزريقي و گروه‌هاي خاص در ايران وجود دارد و به‌نظر مي‌رسد اين هشدار، روزبه‌روز بيشتر رنگ واقعيت مي‌گيرد.

در اين ميان كارشناسان نيز با اعلام اينكه 75 درصد جمعيت معتادان كشور را افراد 20 تا 35 سال تشكيل مي‌دهند‌ و ميانگين سني معتادان در كشور 32 سال است، اعلام كردند: 50درصد معتادان هم‌اكنون از سرنگ مشترك استفاده مي‌كنند.

البته نظر كارشناسان بر اين است كه تاكنون همه برنامه‌ريزي‌ها براي كنترل استفاده از سرنگ مشترك به‌عنوان مهم‌ترين راه گسترش ايدز در اين افراد بود، اما آمار 45 درصدي روابط جنسي خارج از خانواده در اين افراد، تفاوت چنداني با آمار 50 درصدي استفاده از سرنگ مشترك ندارد.

علاوه بر اين به گفته كارشناسان هم‌اكنون موج اول انتقال ايدز از طريق فراورده‌هاي خوني آلوده در ايران سپري شده، ولي به‌دنبال موج دوم انتقال اين بيماري از طريق اعتياد تزريقي، به‌زودي با موج سوم اين بيماري از طريق ارتباط جنسي مواجه مي‌شويم. انتقال ايدز به همسران معتادان تزريقي و نزديكان آنها با در نظر گرفتن احتمال رفتارهاي پرخطر در بين نسل جوان، مي‌تواند آثار و علائم موج سوم ايدز را نمايان‌تر كند.

دير جنبيديم!

تا كنون يك ميليون و 200 هزار نفر معتاد در كشور شناسايي شده‌اند كه 200 هزار نفر از آنان معتادان تزريقي هستند كه بنابر آمار سال 86 معتادان ترياك 33درصد، هروئين فشرده و تزريقي مشترك هر كدام 25 درصد، هروئين و تزريقي هر كدام 18 درصد بوده است.

بنا بر آمار 3 ماه گذشته، افراد مبتلا به ويروس ايدز در مردان 18 هزارو 413 نفر، در زنان يك‌هزار و361 نفر است كه مردان يك هزار و 794 نفر و زنان 181 نفر ايدز دارند.
3 هزار و 190 نفر مرد و 125 نفر زن تاكنون فوت كرده‌اند.

با وجود اين آمار با اينكه هنوز بسياري از مسئولان معتقدند ايران در پيشگيري از بيماري ايدز در منطقه حرف اول را مي‌زند، ولي به گفته بسياري از كارشناسان روند رو به رشد اين بيماري حاكي از آن است كه اين اقدامات هنوز جامع و كامل نيستند.

دكتر عمادي، متخصص بيماري‌هاي عفوني و عضو هيات علمي دانشگاه تهران در گفت‌وگو با همشهري ضمن تاكيد بر اينكه الان شايع‌ترين علت انتقال ويروس ايدز در كشور ما اعتياد تزريقي است، ولي تا پايان دهه 80 مهم‌ترين راه انتقال اين ويروس از طريق تماس‌هاي جنسي آلوده بيماران معتادبود، گفت: اين بيماران ايدز را بيشتر به همسران‌شان منتقل مي‌كنند و گاهي تا چندين سال به‌صورت ناقل بيماري در اين افراد مخفي مي‌ماند، اين در حالي است كه ما نمي‌توانيم هيچ‌گونه كنترلي روي اين روابط داشته باشيم.

وي گفت كه اگر ما بخواهيم از طريق رسانه‌ها خطرات انتقال ايدز از راه تماس جنسي را به مردم گوشزد كنيم، مطمئنا بازتاب نامناسبي در كشور ما خواهد داشت؛ چون مطرح كردن مسائل جنسي در رسانه‌ها در كشور ما هنوز جا نيفتاده است.

دكتر عمادي در پاسخ به اين سؤال كه چرا تا به حال به غيراز در اختيار دادن سرنگ يكبار مصرف اقدام ديگري براي جلوگيري از اپيدمي‌ ايدز از طريق معتادان صورت نگرفته توضيح داد: دليل اين مسئله نيز اين است كه در اختيار قرار دادن سرنگ يكبار مصرف كار سختي نيست ولي وارد شدن در زمينه‌هاي ديگر روابط اين افراد در كشور ما تقريبا غير‌ممكن است.

يعني نتوانسته‌ايم و نمي‌توانيم كنترلي روي روابط جنسي اين افراد داشته باشيم. به همين دليل است كه تقريبا در تمامي موارد بيماري اين افراد پنهان مي‌ماند و ايدز سير رو به رشد خود را به‌طور واضح به ما نشان نمي‌دهد.

اين بيماران خطرناك

در حالي‌كه آمارهاي رسمي حكايت از آن دارد كه استفاده از سرنگ‌هاي مشترك توسط معتادان تزريقي كه تا دو سه سال قبل حدود 65 درصد موارد ابتلا به بيماري ايدز در كشور را به‌خود اختصاص داده بودند، اكنون به كمتر از 61 درصد كاهش يافته، وزارت بهداشت به‌طور رسمي اعلام كرده كه روند شيوع بيماري به سمت رفتارهاي جنسي در حال تغيير است.

اين در حالي است كه رئيس مركز تحقيقات ايدز نيز به همشهري گفت: انتقال ايدز به شركاي جنسي و همسران معتادان تزريقي در جامعه نمود پيدا كرده است و به‌شدت بايد از نگهداري اين معتادان در يكجا جلوگيري شود.

دكتر مينو محرز افزود: مهم‌ترين محل انتقال ويروس ايدز در كشور همچنان محل‌هاي تجمع معتادان تزريقي به‌خصوص زندان‌هاست. اما اين الگو به سرعت در حال تغيير است و انتقال ويروس اين بيماري از طريق رابطه جنسي نمود پيدا كرده است.

وي ادامه داد:‌ انتقال ايدز از طريق اعتياد تزريقي تا حدي در كشور كنترل شده است، انتقال از مادر به جنين نيز هنوز در جامعه ما نمود پيدا نكرده است، انتقال از طريق فراورده‌هاي خوني نيز تقريبا به صفر رسيده است اما انتقال از طريق روابط جنسي به سرعت در حال افزايش است.

با اينكه تاكيد تمامي كارشناسان روي اين مسئله است كه آموزش تنها راه مقابله واقعي با بيماري ايدز است و به همين دليل، كشورهاي جهان سوم به‌ويژه برخي كشورهاي آفريقايي و آسيايي اين روزها بيشترين آسيب را از اين بيماري مي‌بينند، به گفته رئيس مركز تحقيقات ايدز ايران، آموزش و آگاهي دادن به مردم تنها امري است كه تاكنون در ايران به آن كمترين اهميت را داده‌ايم.

دكتر محرز با اشاره به اينكه آموزش‌هاي مشاوره چهره به چهره براي كنترل اين موضوع بسيار مؤثر است اما با توجه به گستردگي موضوع به هيچ وجه كافي نيست و حتما بايد رسانه‌ها به‌صورت گسترده و شفاف در اين مورد اطلاع‌رساني كنند، افزود: متأسفانه خود‌سانسوري‌هاي اخلاقي در بين رسانه‌ها در اين مورد اجازه اين كار را نمي‌دهد و كمتر به صراحت در مورد استفاده از كاندوم در روابط جنسي صحبت مي‌شود.

وي با انتقاد از عملكرد صدا و سيما در زمينه اطلاع‌‏رساني گفت: با وجود برد وسيع صدا و سيما در زمينه اطلاع‌‏رساني به مردم، هنوز در اين رسانه درخصوص بيماري ايدز اطلاع‌‏رساني خوبي نشده است؛ يعني چون بيشتر راه انتقال ايدز در دنيا تماس جنسي است، بنابراين در اين زمينه در صدا و سيما به راحتي صحبت نمي‌شود.

به گفته محرز، در حال حاضر20 درصد مبتلايان به ايدز از طريق روابط جنسي به اين بيماري مبتلا شده‌اند كه نسبت به 5 سال قبل چند برابر شده، اما ما همچنان اصرار داريم كه دايره افراد در معرض ايدز را به مشتي معتاد و بي‌بندوبار محدود كنيم.

منبع:همشهری