ابتلاي دهها ميليون تن از مردم جهان در کمتر از 25 سال اخير به مهمترين بيماري نوپديد قرن بيستم يعني HIV يا ايدز نشان ميدهد که اين بيماري را بايد به درستي شناخت و با پيشگيري مناسب از ابتلاي به آن خودداري کرد. دکتر ماندانا افشاريان، متخصص بيماريهاي عفوني در گفتوگو با خبرنگار بهداشت و درمان خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) منطقه کرمانشاه، اظهار داشت: ويروس نقص ايمني انساني(HIV يا ايدز) از خانواده رترو ويروسها ميباشد.
و از زماني که وارد بدن انسان ميشود تا زماني که تستهاي «سرولوژيک» انسان مثبت ميشود (که به آن دوره پنجره مي گويند) ممکن است يک تا سه ماه طول بکشد و از آن به بعد (مثبت شدن تستهاي سرولوژيک) نيز تا زمان بروز علائم بيماري (دوره ورود به آلودگي) گاهي دو تا ده سال طول مي کشد.
وي با بيان اين که طيف علامت باليني اين بيماري بسيار متغير بوده و ممکن است، افراد مبتلا به ويروس HIV تا بروز بيماري ايدز، يک ناقل بدون علامت باشند، تصريح کرد: بيماري از يک حالت شبه آنفلوانزا شروع شده، کم کم شدت پيدا کرده و با بزرگ شدن غدد لنفاوي و منتشر شدن آن در بدن و در نهايت بروز يک سندرم خاص نقص ايمني يا ديگر بيماريها که خودشان را در قالب اين بيماري جاي ميدهند، روند بيماري ايدز را شکل داده و بر آن تاثير گذار ميشوند.
دکتر افشاريان افزود: بسياري از عفونتها مثل قارچها ممکن است در يک فرد سالم ايجاد بيماري نکند، ولي در يک فرد HIV مثبت، علائم بيماري به وجود آمده و شدت روند بروز بيماري و ديگر مشکلات آن را سريعتر و بيشتر کند.
وي گفت:50 تا 70 درصد مبتلايان به عفونت ناشي از HIV ممکن است در طول سه تا شش هفته ابتدايي يک سندرم خاص که سير متغيري دارد و از شدتهاي مختلفي برخوردار است را تجربه کنند.
اين عضوهيات علمي دانشگاه علوم پزشکي کرمانشاه در پاسخ به اين سئوال که HIV مثبت بيشتر در چه کساني ديده مي شود و يا چه کساني بيشتر مستعد مثبت شدن HIV از نظر «ايمونولوک» هستند، خاطرنشان كرد: مردان همجنسگرا يا دوجنسگرا، معتادان تزريقي، کساني که رفتارهاي مخاطره آميز با جنس مخالف داشتهاند و فرزندان مادران مبتلا به HIV مهمترين گروههاي پر خطر و در معرض ابتلا به بيماري HIV مثبت يا ايدز ميباشند.
افشاريان با بيان اين که هميشه اين سوال پيش ميآيد که مخزن اين بيماري چيست به ايسنا، گفت: در مورد بيماري ايدز بايد گفت مخزن ويروس اين بيماري، ترشحات بدن، ادرار، مايع مني، ترشحات واژن، مايع مغز - نخاعي، اشک و بزاق مي باشد، البته اين بدان معني نيست که اين ويروس حتما از طريق اين مايعات به ديگران منتقل مي شود، بلکه انتقال ويروس ميتواند از طريق خون و فرآوردههاي خوني نيز صورت گيرد.
وي خاطرنشان كرد: همکار بودن يا هم اتاقي بودن با فرد بيمار باعث انتقال ويروس نميشود، مگر اينکه تماسهاي اتفاقي با خون و يا ديگر موارد گفته شده صورت بگيرد تا بيماري به ديگران منتقل شود.
افشاريان با تاکيد بر مهمترين مساله در مورد HIV يعني پيشگيري، بهترين راه پيشگيري از ابتلا به آلوده شدن به ويروس HIV را رعايت بهداشت عمومي و اصول اخلاقي عنوان کرد.
اين متخصص بيماريهاي عفوني در ادامه به ايسنا گفت: افرادي که در محيط کارشان با خون و فرآوردههاي خوني در ارتباط هستند به خصوص جامعه پزشکان و جراحان بايد بسيار مراقب باشند، زيرا بر اساس تحقيقات انجام شده، گفته ميشود متوسط شانس انتقال HIV بعد از تماس پوستي ( يعني تماس مقداري از خون فرد آلوده بر روي پوست بريده فرد ديگر) در کساني که در اين محيطها کار ميکنند سه دهم درصد ميباشد و چنانچه اين تماس، تماس مخاطي يعني ريختن خون و فرآوردههاي آن در چشم باشد، شانس انتقال ويروس به فرد ديگر به حدود 9 صدم درصد ميرسد.
وي افزود: بنابراين به جامعه پزشکان و جراحان توصيه ميشود چنانچه در معرض چنين تماسهايي قرار گرفتند سريعا پروفيلاکسي (داروهاي ضد ويرال و...) به مدت شش هفته و تحت نظارت متخصصان استفاده شود تا خطر انتقال را بسيار کم کنند.
اين عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي کرمانشاه، آموزش به معتادان تزريقي براي ترک را اولين و مهمترين برخورد با اين افراد براي جلوگيري از ابتلاي آنها به آلودگي ايدز ذکر و تصريح کرد: در صورتي که فرد حاضر به چنين کاري نشد بايد به او ياد داد که از سرنگ مشترک با ديگران استفاده نکند.
وي گفت: علاوه بر اين به معتادان تزريقي آلوده، بايد آموزش داد که سعي کنند از روشهاي جلوگيري که مانع از انتقال به همسرشان ميشود، استفاده کنند که بهترين راه نيز در اين زمينه استفاده از کاندوم است.
افشاريان افزود: به مادران مبتلا نيز توصيه مي شود، حتي الامکان باردار نشوند و در صورت بارداري، مراقبتهاي لازم داشته و بعد از بارداري نيز از شيردادن به نوزادشان خودداري کنند.