هاست

ادرارسوختگی یا درماتیت کهنه بچه، از شایع‌ترین انواع درماتیت در نوزادان است که به صورت یک التهاب پوستی حاد و گذرا بروز می‌کند و می‌تواند به سوختگی، خارش و در نتیجه برهم خوردن آرامش و خواب نوزاد منجر شود. یکی از شایع‌ترین عوارض ادرارسوختگی، عفونت‌های باکتریایی و قارچی موضعی است که آن هم از رطوبت، گرما و قلیایی بودن محیط، ناشی می‌شود و عوارض جدی‌تری به دنبال دارد. در نتیجه، در رابطه با این مساله پیشگیری که بسیار هم آسان است، از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است...

اگر شیرخوار شما بثورات پوشکی داشته باشد، حتما قادر خواهید بود آن را تشخیص دهید. مقداری از پوست پوشیده شده توسط پوشک که احتمالا منطقه تناسلی، چین‌های نواحی ران‌ها و کفل‌ها را شامل می‌شود، قرمز و ملتهب بنظر می‌رسند. نواحی درگیر ممکن است خشک یا مرطوب باشد و گاهی اوقات حالت عرق سوز دارد. اگر بثورات پوشکی واقعی درمان نشوند، ممکن است به عارضه خطرناکتری تبدیل شود. برای مثال، عفونت قارچی یا عفونت باکتریایی. عفونت‌های قارچی، بیشتر در شیرخوارانی که داروهای آنتی‌بیوتیکی دریافت می‌کنند دیده می‌شود، این داروها باکتری‌های خوب را که در حالت طبیعی در روده وجود داشته و مانع رشد مخمرها می‌شوند، از بین می‌برند. عفونت های قارچی اکثرا به صورت نقاط قرمز ریز شروع شده و سپس در اثر تکثیر و تجمع، به دمل‌های چرکی قرمز توپر تبدیل می‌شوند. عفونت‌های باکتریایی هم ممکن است با تب همراه باشند و معمولا ضایعات ترشح دار زرد رنگ یا کورک‌های چرکی ایجاد می‌کنند.

● علت بثورات پوشکی چیست؟

علت اصلی رطوبت است. نوزادان زیاد ادرار می‌کنند و دارای دفعات متعدد دفع مدفوع آبکی هستند. حتی پوشک‌های دارای قدرت جذب کنندگی زیاد نیز سبب مرطوب شدن پوست ظریف کودک می‌شود. اگر پوشک کودک برای زمان طولانی کثیف بماند، احتمال ایجاد بثورات پوشکی در طفل زیاد است؛ لازم به ذکر است که پوشک می‌تواند سبب آسیب ناحیه نشیمنگاهی در شیرخوارانی شود که پوست حساسی دارند، حتی اگر والدین‌شان مرتب پوشک آنها را تعویض کنند. شیرخواران بزرگ‌تر در صورت ابتلا به یک بیماری و مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها ممکن است دچار اسهال شوند، که خود ممکن است سبب بثورات پوشکی شود.

● ۷ نکته برای پیشگیری از ادرارسوختگی

۱) کهنه یا پوشک خیس نوزاد را هر چه سریع‌تر تعویض کنید.

۲) شب‌ها معمولا نوزاد به فاصله کوتاهی پس از به خواب رفتن ادرار می‌کند. بنابراین تعویض کهنه یا پوشک در این هنگام از ادرار سوختگی شبانه جلوگیری می‌کند.

۳) پس از هر بار دفع ادرار یا مدفوع، موضع را با آب ساده یا صابون بچه شسته، خوب آبکشی کنید. سپس موضع را خشک نموده و بگذارید تا قبل از بستن مجدد هوا بخورد. می‌توانید قبل از بستن مجدد، از پودر تالک استفاده کنید.

۴) هرگز از قسمت‌های خیس کهنه برای پاک کردن نوزاد استفاده نکنید زیرا با این کار خود آلودگی را روی پوست نوزاد پخش خواهید کرد.

۵) توجه داشته باشید که کیفیت، لطافت و قدرت جذب پوشک یا کهنه بچه در پیشگیری از این مشکل بسیار مهم است.

۶) در صورت استفاده از کهنه‌های پارچه‌ای، آنها را با محلول‌های ضدعفونی‌کننده‌ای نظیر ساولن (مراجعه به تک‌نگار این دارو) ضدعفونی کنید. اما اگر ادرار سوختگی بروز کند، می‌توان از فرآورده‌های التیام‌بخش موجود بهره گرفت ولی در صورت بروز هرگونه عفونت در موضع احتیاط کرده و با پزشک مشورت کنید.

۷) مصرف پمادهای ضد التهاب استروئیدی (کورتون‌ها) نظیر تریامسینولون، بتامتازون، هیدروکورتیزون، فلئوسینولون و... به این منظور، کاملاً نابه‌جا بوده و به عوارضی نظیر نازکی و شکنندگی پوست و در نتیجه افزایش احتمال بروز عفونت در موضع منجرخواهد شد. مصرف این پمادها در این رابطه و سایر مشکلات پوستی، تنها با تجویز پزشک مجاز است.

پرسش‌های زیادی در مورد نحوه مراقبت از پوست بچه‌ها وجود دارد؛ به خصوص که درماتیت پای بچه ناشی از پوشک، مشکل شایعی است و تقریبا تمام کودکان به نوعی دچار درماتیت در ناحیه پوشک می‌شوند. درماتیت پوشک ممکن است در اثر رطوبت، ادرار و یا مواد تحریک‌آمیز پوشک و یا در اثر حساسیت ایجاد شود. در تمام بچه‌ها در صورتی که استفاده از پوشک قطع شود، بهبود سریع‌تری ایجاد می‌شود. علایم شایع این بیماری عبارتند از بثورات ساده قرمزرنگ، خشن و پوسته‌پوسته. این بثورات معمولا روی نواحی پوشک‌شده پوست کودک ظاهر می‌شود. پوست می‌تواند به وسیله مواد شیمیایی که در ترکیبات پودر لباس‌شویی، صابون، مواد نرم‌کننده و سفیدکننده‌هاست، تحریک شود. شورت‌های پلاستیکی و لاستیکی روی پوست تاثیر می‌گذارند. پوست ممکن است به مواد شیمیایی که در ساخت پوشک‌های یک‌بار مصرف به کار رفته نیز حساسیت پیدا کند. نوعی دیگر از این مشکل با بثورات آمونیاکی ناشی از ادرار تظاهر می‌کند که به وسیله باکتری‌های پوست هنگام تجزیه ادرار ایجاد می‌شود. بعضی غذاها نیز احتمال ایجاد حساسیت در کودک را بالا برده و می‌توانند باعث بروز بثورات شوند؛ و اما توصیه‌هایی برای حل این مشکل:

▪ هر شب قبل از خواب، پوشک بچه را عوض کنید.

▪ در هر بار تعویض پوشک،‌ بدن بچه را با کمک آب‌گرم بشویید.

▪ ابتدا از یک صابون مایع و سپس به مقدار کافی از پماد محافظ (ژلاتینی، پماد ویتامین A+D، وازلین یا لانولین) استفاده کنید.

▪ پوست خشک بچه را در هر بار تعویض پوشک مرطوب کنید و اگر باز هم احساس ‌کردید که پوست خشک است، یک مرطوب‌کننده غیرمحرک در ناحیه گرفتار استفاده کنید.

▪ کرم را مطابق دستورالعمل دارو استفاده کنید. ممکن است استفاده از یک کرم استرویید یا کرم ضدقارچ نیز لازم باشد که باید طبق نظر پزشک استفاده شود و مصرف یک‌بار یا دو بار در روز مفید است. این کرم‌ها روی پوست نرمال نباید مالیده شود.

▪ ترکیبات ضدقارچ باید حداقل یک هفته بیشتر از بهبود کامل دانه‌ها استفاده شود.

▪ کرم‌های استروییدی قوی نباید در ناحیه پوست پوشک مالیده شود.

▪ گاهی تعویض پودر لباس‌شویی یا صابونی که با آن کهنه‌ها را می‌شویید نیز می‌تواند کمک‌کننده باشد.

▪ اگر بثورات در اثر حساسیت غذایی ایجاد شده باشد، باید از مصرف غذاهای جدید و نوشابه‌هایی که در ماه گذشته می‌خورده‌اید، خودداری کنید و غذاهایی را یکی‌یکی (هر هفته یک نوع غذا) به رژیم غذایی کودک اضافه کنید تا باعث بروز بثورات نشود.

روزنامه سلامت