آلودگي هوا همان طور که بر روي تنفس ( اکسيژن رساني) و جريان خون، قلب، مغز و ... اثر مي گذارد، روان انسان را نيز درگير مي کند. در اين زمينه تحقيقاتي نيز به عمل آمده که نتايج آن را در برخي از روزنامه ها و مجلات تحت عنوان « افسردگي همه گير» مطالعه کرده ايم. انسان موجودي طبيعت گراست و مي تواند با محيط، مبادله انرژي داشته باشد؛ بنابراين هر قدر محيط سالم تر، زيباتر و آرام تر باشد اين تبادل به نحو مفيدتري صورت خواهد گرفت.

رنگ سبز، رنگ بودن، گرمي، آرامش، مهرباني و دعوت کننده است. رنگي که خداوند با طيف بسيار گسترده اي آن را در جاي جاي طبيعت گسترده است و اين گستره زيبايي، پيام آور آرامش و سلامتي است. افسوس که ماشينيزم، بهره وري انسان را از اين نعمت محدود ساخته است. اما با اين محدوديت و آلودگي رو به افزايش چه بايد کرد؟ آيا گل ها و گياهان آپارتماني مي توانند جايگزيني مناسبي براي اين نعمت باشند؟ و ما انسان ها چگونه مي توانيم از وجود اين گياهان براي تقويت روح و روان خود استفاده کنيم؟

« در آپارتمان هاي امروزي به علت نبود نور و انرژي کافي، گياهان دست ساز و بي جان جاي گياهان طبيعي را گرفته اند که نه آب مي خواهد، نه کود و نور؛ و به راحتي قابل شستشو است. برقراري ارتباط با چنين وسايل بي جان به مراتب سخت تر از جانداران سبز و با نشاط است. لطافت و سرزندگي يک گياه زنده و جاندار به راحتي مي تواند ما را به سوي خود دعوت کند و اگر ما راه هاي کسب انرژي را بياموزيم و بتوانيم با دنياي درون خود ارتباط برقرار کنيم، به راحتي پاسخگوي اين دعوت خواهيم بود. ما مي توانيم با گياهان صحبت کنيم، درددل کنيم و به زبان ديگر همنشيني داشته باشيم. وقتي در فضاي کوچک آپارتمان خود پنجره را به هواي چند گلدان باز مي کنيم، خودمان هم کمي هواي تازه استنشاق مي کنيم ( البته اگر مه و دود نباشد).

ريزش برگ هاي کهنه و قديمي و رويش مجدد برگ هاي نو الگويي است براي بازسازي، تلاش و سازندگي ما که همنشين اين موجودات با طراوت و سرشار از زندگي هستيم. اگر گلداني در منزل داريد حتماً اين کلمات برايتان معنادارتر خواهد بود زيرا مأنوس شدن با اين مخلوقات زيباي بي کلام، بسيار لذت بخش خواهد بود. به طوري که اگر آفتي به خاک يا برگ هاي گياهتان بيفتد ناراحت مي شويد و درصدد رفع آن برمي آييد، به مغازه هاي مختلف سر مي زنيد تا چاره اي بيابيد و وقتي که گل و گياهتان را مجدداً سرحال مي بينيد، گويي دوباره انرژي گرفته ايد و خوشحال مي شويد. اين همان احساسي است که مزرعه داران، کشاورزان و کساني که در دل طبيعت زندگي مي کنند، بارها و بارها تجربه کرده اند؛ ولي با مقياسي کوچک تر و شهري. وقتي نمي توانيم گلستان داشته باشيم، چرا خود را از گل محروم نماييم؟

با کمک تکنيک هاي گوناگون، با چگونگي ارتباط با دنياي درون خود – که هنوز متداول نشده– آشنا شويد تا نيازهاي ناشناخته درون خود را ملموس، و از سطح ناهوشيار به سطح هوشيار خود منتقل سازيد. در اين صورت است که مي توانيد با دنياي گياهان رابطه برقرار کنيد. زيرا آن هنگام است که زبان سکوت را فرا گرفته ايد.

با چشم دل ببينيد و با گوش جان بشنويد. به خصوص براي افرادي که تنها زندگي مي کنند، نگهداري گياه در چهار ديواري خانه بدون حياط بسيار مفيد خواهد بود. مونس و همدمي که آزار رسان نيست. آسيب ها و زخم هاي عاطفي و رواني را نه تنها نمک پاش نيست بلکه مرهمي بي دردسر است. انرژي دهنده اي که توقع و انتظارات عصبي ندارد و شما را نمي آزارد. با شما مهربان است و همراه سکوتش دريايي از آرامش را به شما هديه مي کند.

شرايط نگهداري بعضي از گياهان آپارتماني
فيکوس ، بنجامين ، آگلونما ، دراسنا، ديفن باخيا ، اسپاتي فيلم، تپوس، برگ انجيري ، فيلودندرون ، گوش گرگي يا سينگونيوم، سانسوريا و فيکوس الاستيکا ( فيلتوس) نام چند گياه آپارتماني است.

فيکوس بنجامين
شامل انواعي مانند بنجامين سبز، ابلق، سيلور، زعفراني، آمستر، شيدا، پرتقالي و مينياتوري است. اين گياه به مکاني پر نور نياز دارد که بهترين محل براي آن پنجره هاي جنوبي و نور غير مستقيم از پشت پرده است. آبياري اين گياه در تابستان بايد هفته اي دوبار و در زمستان هفته اي يک بار باشد. بنجامين در تابستان، يک روز در ميان احتياج به اسپري آب روي برگ هايش دارد تا رطوبت نسبي اش تأمين شود. مهندس مهدي بابايي، مسئول دفتر فضاي سبز شهرداري منطقه چهارده درباره شرايط نگهداري ساير گياهان آپارتماني چنين مي گويد:
آگلونما گياهي بوته اي است. بهترين شرايط نوري براي اين گياه، پشت پنجره هاي شمالي و مکان هاي کم نور است. براي تأمين رطوبت نسبيِ، اين گياه در تابستان بايد هر روز اسپري آب شود و در زمستان هر دو روز يک بار. اما دراسنا که شامل دراسناي بلالي سبز، در اسناي بلالي ابلق، دراسناي پرچمي و دراسناي قرمز است، بايد پشت پنجره هاي جنوبي گذاشته شود تا از نور غيرمستقيم استفاده کند. اين گياه بايد در تابستان هفته اي دو بار آبياري شود. اما فاصله بين دو آبياري با توجه به شرايط دمايي بايد به گونه اي تنظيم شود که سطح خاک گلدان خشک باشد.

ديفن باخيا يا سُم برگ از نظر شرايط نوري همانند دراسنا است، اما آبياري آن در تابستان هر چهار روز يک بار و در زمستان هر ده روز يک بار کفايت مي کند و رطوبت نسبي اين گياه در تابستان بايد يک روز در ميان از طريق اسپري روي برگ ها تأمين شود.

پتوس يکي ديگر از گياهان آپارتماني است که شامل دو نوع سبز و ابلق است. اين گياه به نور حساسيت زيادي نشان مي دهد و حتي در محيط هايي با نور کم مي تواند به رشد خود ادامه دهد. آبياري پتوس در تابستان هفته اي دوبار و در زمستان هر ده روز يک بار کفايت مي کند اما به جهت حفظ طراوات و شادابي برگ ها بايد هر روز اسپري آب کم املاح انجام شود.

اما نگهداري گياهان آپارتماني، مشکلاتي را هم با خود به همراه دارد. دو مشکل عمده اي که اکثر گياهان آپارتماني در تهران با آن مواجه هستند يکي وجود توده هاي متحرک سفيد رنگ با پوشش آردي به نام شپشک آردآلود است. اين حشره از شيره پرورده گياه تغذيه کرده و باعث افت گياه مي شود. شيوه مبارزه با اين حشره، استفاده از سموم تماسي مانند مالاتيوم، ديازنيون، گوزاتيون به صورت وتاول(پودر) به نسبت به يک قاشق مرباخوري ( دو سي سي در يک ليتر آب به اضافه پنج تا شش قطره مايع ظرفشويي ) است که بايد روي سطح برگ ها و پشت آنها اسپري شود و در صورتي که مؤثر واقع نشود بايد دو هفته بعد تکرار شود. اما نکته اي که بايد به آن توجه کرد اين است که با عنايت به اين که اين حشرات از شيره گياهي تغذيه مي کنند، مي توان از سموم سيستميک نيز جهت مبارزه استفاده کرد.

دومين مشکل، وجود کرم خاکي يا خرخاکي داخل خاک گلدان هاست که اين امر با توجه به وجود اين گياهان در داخل آپارتمان باعث کثيفي محل سکونت و بد منظر شدن اطراف گياه مي شود. روش مبارزه با اين مشکل استفاده از سموم سوين يا ليندين ( وتاول پودري) به نسبت يک قاشق مرباخوري در يک ليتر آب است. اين آب بايد به عنوان آب آبياري روي سطح خاک استفاده شود.

بدون ترديد رعايت نکات علمي براي نگهداري از گياهان آپارتماني و فراهم کردن شرايط مناسب زيستي براي اين گياهان، تأثير به سزايي در رشد، پرورش، سبزي و طراوت آنها دارد، اما نبايد اين نکته را فراموش کرد که گياهان همانند ما انسان ها داراي احساسات و عواطف هستند و احساس ما را نسبت به خودشان به خوبي درک مي کنند. اگر ما ياد بگيريم که جمله هاي تأکيدي مثبت را براي خود نهادينه کنيم ، بهتر مي توانيم اين نعمت هاي الهي را باور کرده، با آنها ارتباط برقرار کنيم و بهره وري مثبت داشته باشيم.

بياييد احساسات خود را به آزمون بگذاريم، امتحان کنيم و نتيجه اش را ببينيم. به طبيعت روي آوريم. اگر نمي توانيم باغ و باغچه داشته باشيم، سبزي هر چند کوچک را در گلدان هاي گلي به خانه هايمان دعوت کنيم. به اميد روزي که لطافت اين سبزي روح و روان ما را فراگيرد.

منبع : زن روز