مطالعه كيفي در تحقيقات محيطي
خبرگزاري فارس: هدف كتاب «مطالعه كيفي در تحقيقات محيطي» تشريح تحقيق كيفي و كمي و بيان تفاوتهاي آنها و به كاربردن اين مفهوم در دادههاي محيطي و در نهايت پيادهسازي الگويي براي مراحل پژوهشي در تحقيقات محيطي است.
مطالعات كيفي ميتواند برآورد موقعيت يك پديده را در يك محيط خاص توصيف كند. اين روش، محيط را بدون هيچگونه قضاوت بلكه توأم با ارزش گذاري توصيف و تبيين ميكند وليكن براي توضيح و تبيين دلائل زمينهساز پديدههاي محيطي كوششي به عمل نميآورد و توصيهاي را ارائه نميكند. هر چند ممكن است با عقايد، روندها و رخدادها و يا شرايط موجود در آن سروكار داشته باشد.
برآورد محيط چنانكه معمولاً در مطالعات راهبردي به كار ميرود پيشرفت و يا آسيبها را در جهت اهداف راهبردي و در يك زمان معين، توصيف ميكند.
هدف كتاب در واقع تشريح تحقيق كيفي و كمي و بيان تفاوتهاي آنها و به كاربردن اين مفهوم در دادههاي محيطي و در نهايت پيادهسازي الگويي براي مراحل پژوهشي در تحقيقات محيطي است.
در معرفي كتاب ميتوان گفت كه تحقيق كيفي، با روابط بين متغيرها، آزمودن فرضيه ها، پروراندن مفاهيم و يا نظريههايي كه داراي روائي جهان شمول است سروكار دارد. برخلاف طرح تجربي كمي، محقق در اجراي يك طرح تحقيق كيفي، متغيرها را دست كاري نميكند و يا براي وقوع رويدادها شرايطي را به وجود نميآورد، بلكه به دنبال كشف، حركت ميكند.
روش تحقيق كيفي به ويژه براي مطالعه در علوم رفتاري در محيط هاي مورد تحقيق مناسب است. تحقيقات كيفي داراي مشخصاتي هستند كه آنها را از ديگر انواع تحقيقات متمايز ميكند. مهمترين اين مشخصات عبارتند از:
"اين تحقيقات تجربي نيستند.
"در اين تحقيقات فرضيههايي ساخته و آزموده ميشود.
"براي رسيدن به تصميمها يا قوانين كلي، روشهاي منطقي و استدلالي - قياسي به كار ميبرند.
"دراين تحقيقات غالباً روشهاي نمونهگيري را به كار ميبرند.
طرحهاي پژوهشي كه در تحقيقات به كار برده ميشود به دو دسته تقسيم ميشوند: 1- طولي.2- مقطعي.
طرحهاي طولي شامل طرحهايي است كه در آنها اطلاعات مورد نياز در طول يك مدت زمان با فاصلههاي مشخص زماني جمعآوري ميشود. از جمله طرحهاي طولي ميتوان تحليل روند و مطالعات پانل را نام برد. در بسياري از زمينههاي تحقيقي، اسناد و مدارك، منابع مهم كسب داده ها به شمار ميروند و روش تجزيه و تحليل آنها همانند روشي است كه پديدار شناسان بكار ميبرند به اين نوع از تحقيقات تحليل محتوا مي گويند.
اصولاً براي تبيين مطالعه كيفي در تحقيقات محيطي گذراندن مراحلي براي تجزيه و تحليل اين نوع مطالعات ضروري است. اهم اين مراحل عبارتند از: تعريف جامعه مورد پژوهش، انتخاب نمونه، تحليل گفتمان، مطالعه موردي، مطالعات مردمشناسي، تحليل ثانويه دادهها، دادههاي كيفي - محيطي و نظامبندي دادههاي كيفي.
تحقيقات محيطي داراي چند مزيت مشخص است.
"از آن ميتوان براي بررسي مشكلات در شرايط واقعي استفاده كرد
"هزينه تحقيقات محيطي با توجه به مقدار اطلاعاتي كه جمع آوري ميشود معقولانه است.
"مقدار زيادي از دادهها را ميتوان به طريق آساني به نسبت از مشاهدات محيطي به دست آورد و سپس با امكان آزمودن متغيرهاي مختلف اين فرصت محيطي را به محقق داد تا از آمار چند متغيره براي تحليل دادهها استفاده كند.
در نهايت الگويي را كه ميتوان براي مراحل پژوهشي در تحقيقات محيطي ارائه و پياده سازي كرد، بدين صورت خلاصه ميشود:
مطالعات كيفي مطالعاتي هستند كه در آنها توصيف مشاهدات معمولاً به صورت كمي بيان نميشوند. مخاطبان كتاب ميتوانند شامل اساتيد، دانشگاهيان، مديران و تمامي علاقهمندان در حيطه روششناسي كيفي باشند.
كتاب «مطالعه كيفي در تحقيقات محيطي» را حسين عصارياننژاد تاليف و انتشارات دانشگاه عالي دفاع ملي در سال 1387 و 60 صفحه منتشر كرده است.
انتهاي پيام/م
|
نقشه
سايت