ضد‌دردهایی که از تریاک گرفته می‌شوند از این لحاظ ارزشمند هستند كه در عین آنكه درد را تخفیف می‌دهند یا ‏برطرف می‌كنند، در مقادیر معمول هوشیاری فرد را از بین نمی‌برند.

آلكالوئیدهای موجود در تریاک همچنین برای ‏تسكین سرفه، گرفتگی‌های عضلانی، تب و اسهال مورد استفاده قرار می‌گیرند.‏ حتی تبائین كه اثر ضددرد ندارد، دارای ارزش داروشناختی فراوانی است، چرا كه برای تولید ‏آنالوگ‌‌های نیمه‌صناعی مرفین مانند اكسی‌كدون، دی‌‌هیدروموفنون، هیدروكودون و اتوفرین به كار ‏می‌رود.‏

آنالوگ‌های مرفین به گروه‌ه‌های دی‌‌فنیل‌پروپیلامین‌ها (مانند متادون)، 4 فنیل‌پی‌پریدین‌ها (مانند ‏مپریدین)، مورفیان‌ها (مانند لورفانول) و 6و7 بنزومورفان‌ها (مانند متازوسین) تقسیم می‌شوند.

‏ گرچه این مواد از لحاظ ساختمانی گوناگون هستند، همگی در داشتن یك حلقه پی‌پریدینی یا بخش ‏اصلی ساختمان حلقوی آن مشترك هستند.‏ برای مثال اتوفرین یك آنالوگ بسیار قوی مرفین است. این ماده صدبار قوی‌تر از مرفین است. این ‏دارو از جمله در سلاح‌های دارتی برای بی‌حركت‌ كردن فیل‌ها و كرگدن‌ها مورد استفاده قرار ‏می‌گیرد.‏

مرفین برای اولین بار در سال 1805 در آلمان از تریاك جدا شد و نام آن را از نام خدای یونانی ‏رویاها، مرفئوس گرفتند..‏ پزشكان مدت درازی به دنبال راه‌هایی برای تجویز داروها بدون خوردن آنها بوده‌‌اند.

تریاك هنگامی ‏كه خورده می‌شود باعث عوارض جانبی معدوی می‌شود.‏ تولید سرنگ‌های زیرجلدی در میانه قرن نوزدهم امكان تزریق مرفین خالص را فراهم آورد.‏ در آن دوران تصور می‌كردند كه تزریق مرفین اعتیادآور نیست.

كنارگذاشتن استفاده عادتی تریاك ‏باعث بروز علائم ترك به صورت احساس ناخوشی، علائم شبیه آنفلوآنزا و افسردگی می‌شد و در آن ‏زمان مرفین را درمان عالی این علائم ترك می‌شمردند.‏ اما خوشبینی‌های اولیه در مورد ماهیت غیراعتیادآور مرفین درست از كار درنیامد.

اما هنوز تنها ‏زنان را به طور خاص مستعد وابستگی به مواد افیونی می‌دانستند.‏ جستجو برای جایگزینی غیراعتیادآور برای تریاك و مورفین آغاز شد.

در سال 1874 داروساز ‏انگلیسی سی آر آلدر رایت مرفین و اسید استیك را با هم جوشاند و دی‌استیل مرفین را به دست ‏آورد. دی استیل مرفین بوسیله شركت بزرگ داروسازی آلمان، بایر، ساخته و به صورت تجاری ‏وارد بازار شد.‏ در سال 1899 شركت بایر این دارو - پرفروش‌ترین دارو در همه دوران‌ها - را به بازار فرستاد: هروئین.

تنتور تریاک

تنتور تریاك (محلول الکلی تریاک) یا لودانوم در آمریكا به صورت دارویی كه با نسخه پزشك قابل‌تهیه است و به عنوان یك ‏داروی جزء فهرستII ‎‏ كه قانون مواد كنترل‌شده بر آن ناظر است موجود است.

این تنتور تقریبا همه آلکالوئید‌های تریاک از جمله مرفین و کدئین را دارا است.

این تنتور تریاك حاوی 10 میلی‌گرم مرفین در هر میلی‌لیتر است كه معادل ‏‏100 میلی‌گرم در میلی‌لیتر پودر تریاك می‌شود.‏ یك تركیب وابسته ضعیف‌تر پارگوریك است كه تنتور كامفری تریاک هم نامیده می‌شود و 0.4 میلی‌‏گرم در میلی‌لیتر مرفین دارد (معادل 4 میلی‌گرم در میلی‌لیتر پودر تریاك).‏

در گذشته این تنتور برای برای درمان بسیاری از بیماری‌ها به کار می‌رفت، از جمله برای تسکین درد وسرفه. امروزه در آمریکا و انگلیس از این دارو در موارد محدود و تحت نظارت برای درمان اسهال‌های مقاوم به سایر درمان‌ها،‌تسکین درد،‌و برطرف کردن علائم ترک نوزادانی که از ماده معتاد به هروئین یا سایر مواد افیونی به دنیا آمده‌اند، به کار می‌رود.

تنتور تریاك (لودانوم) در برخی از كشورهای آسیایی برای درمان علائم ترك و با شیوع كمتر ‏برای درمان جانشینی نگهدارنده به كار رفته است.

فرآورده‌های خوراكی گوناگونی از مرفین برای ‏فراهم ‌آمدن آزاد شدن تدریجی این ماده (فرآورده‌های آهسته‌رهش) نیز بالقوه می‌توانند در درمان ‏وابستگی به مواد شبه‌افیونی به كار روند. با این حال بررسی‌های كنترل‌شده در مورد كارآیی این ‏فرآورده‌ها برای درمان جانشینی هنوز انجام نشده است.

‏ تنها استفاده تاییدشده لودانوم بوسیله سازمان غذا و داروی آمریكا برای درمان اسهال شدید است كه ‏به درمان‌های معمول پاسخ نداده باشد.‏

منبع:همشهری