وي در شرايطي دليل اصلي توليد اين نوع سيگار در داخل را خارج نشدن ارز از كشور اعلام مي‌كند كه به عقيده كارشناسان اصل قضيه اين است كه به‌هيچ‌وجه استاندارد توليد دخانيات در ايران رعايت نمي‌شود.

اين درحالي‌ است كه در برخي كشورهاي همسايه ايران، مقررات جديدي مربوط به كيفيت سيگارهاي توليدي وضع شده است، ولي در ايران، كشوري كه پيشگام مبارزه با دخانيات در آسيا محسوب مي‌شود، هنوز استانداردي براي توليد دخانيات وجود ندارد.

البته بگذريم از اينكه مفاد آيين‌نامه اجرايي قانون جامع مبارزه با دخانيات هم بعد از گذشت قريب به 2 سال، هنوز به‌طور كامل اجرا نشده است.

از همه عقب‌تريم

«طبق استانداردهاي جديد، هر نخ سيگار نبايد بيشتر از 6/0ميلي‌گرم نيكوتين و 10ميلي‌گرم تار داشته باشد و مصرف آن نبايد بيشتر از 12 ميلي‌گرم دي‌اكسيد كربن توليد كند.»

دكتر غلامرضا حيدري، رئيس مركز تحقيقات كنترل دخانيات با اشاره به اين عبارات در پاسخ به سؤال همشهري مبني بر اينكه اصلا استانداردي در ايران در مورد پاكت‌هاي سيگار وجود دارد يا نه، مي‌گويد: تمام نكته‌هاي بهداشتي مربوط به استعمال سيگار در معاهده جهاني مبارزه با دخانيات به تمامي كشورها ابلاغ شده و ايران هم از كشورهايي است كه اين معاهده را تنظيم كرده است. وي توضيح مي‌دهد: مثلاً الصاق برچسب هشدار يكي از اقداماتي است كه ما بايد آن را به اجرا درآوريم.

دكتر حيدري با اشاره به اينكه در قانون جامع مبارزه با دخانيات بايد برچسب‌هاي بهداشتي شامل بيماري‌هاي مربوط به سيگار با زبان فارسي درج شود، مي‌گويد: الان 11 كشور دنيا مشغول اجرايي كردن اين قوانين هستند و ايران با اينكه در داشتن قانون جامع مبارزه با دخانيات از همه كشورها جلوتر است ولي در اجرايي كردنش از تمام اين كشورها عقب مانده است.

مواد افزودني

در بند هشتم معاهده جهاني كنترل دخانيات، پيش‌بيني شده كه توليدات محصولات دخاني تابع ضوابط خاصي باشد.دكتر هومن شريفي، قائم‌مقام مركز تحقيقات مبارزه با دخانيات با اشاره به اينكه شركت‌هاي توليد‌كننده دخانيات هميشه از ترفند‌هاي مختلف براي فروش بيشتر محصولات‌شان استفاده كرده‌اند، به همشهري مي‌گويد: نخستين قانون مربوط به اين معاهده اين بود كه روي هر بسته سيگار بايد محتواي نيكوتين، تار و دي ‌ا كسيدكربن درج شود ولي شركت‌هاي توليد‌كننده دخانيات از اين ترفند استفاده كرده‌اند و سيگارهاي لايت را توليد مي‌كنند؛

به‌طوري كه استفاده‌كنندگان از اين سيگارها گمان مي‌كنند كه اگر از سيگارهاي لايت استفاده كنند، ترك‌كردن هم برايشان راحت‌تر مي‌شود درصورتي‌كه اين تصور كاملاً اشتباه است.

وي ادامه مي‌دهد: البته هر كشوري با وجود معاهده جهاني مبارزه با سيگار قوانين خاص خودش را دارد اما مسئله مهم ميزان مواد افزودني‌ به سيگار است.

با اين اوصاف، در حالي‌كه تمام كشورهاي جهان قوانيني مربوط به ميزان مواد افزودني به سيگار را براي شركت‌هاي توليد‌كننده سيگار تعيين كرده‌اند ولي همچنان در ايران اين مسئله در حاشيه قرار گرفته است.

قائم‌مقام مركز تحقيقات مبارزه با سيگار ضمن تاكيد بر اينكه سيگارهايي كه در ايران توليد مي‌شود، به طرز نامحدودي حاوي مواد افزودني است، مي‌گويد: مقدار اين مواد افزودني هنوز براي ما معلوم نيست و اين در حالي است كه اگر از فرد استعمال‌كننده سيگار در كشورمان آزمايش اعتياد بگيريم، اين آزمايش صد در صد مثبت خواهد بود.

دكتر شريفي با تأكيد بر اينكه بيشتر سيگارهاي موجود در بازار قاچاق هستند، مي‌افزايد: البته نبايد با وجود كيفيت پايين سيگارهاي داخلي به سيگارهاي قاچاق اعتماد كرد ولي اين سيگارها در بيشتر موارد مارك تقلبي دارد و مثلاً در كشوري مثل افغانستان 49تومان و در پاكستان 39 تومان فروخته مي‌شود؛ در حالي‌كه وقتي همين سيگارها به ايران قاچاق مي‌شود، با قيمت 150 تا 200 تومان و گاهي تا 400 تومان به فروش مي‌رسد.

هشدارهايي كه فقط نوشته مي‌شود

در حال حاضر در ايران ميلياردها نخ سيگار مصرف مي‌شود. اما شركت‌هاي دخانيات اعلام مي‌كنند كه تنها 10درصد اين مقدار، قاچاق است؛ با اين‌حال، سؤال اين است كه سيگاري كه حتي توسط شركت‌هاي دخاني داخلي توليد ‌مي‌شود، چقدر از استانداردهايي كه سازمان‌ جهاني بهداشت و FDA تعيين كرده برخوردار است؟

به گفته دكتر شريفي، طبق استانداردهاي سازمان جهاني بهداشت 50درصد سطح جلويي و پشت سيگار بايد حاوي يك پيام بهداشتي هشدار‌دهنده باشد؛ البته با زبان ملي و محلي تمام استان‌هاي كشور.

همچنين اين پيام‌هاي بهداشتي بايد در طول سال جديد شوند و با عكس‌هاي هشدار‌دهنده از بيماري‌هاي مربوط به سيگار همراه باشند. سطح كناري سيگار هم بايد نشان‌دهنده محتواي سيگار همراه با يك شعار هشدار‌دهنده باشد.

روي هر بسته سيگار هم بايد محتواي نيكوتين، قطران و دي‌ا‌كسيد كربن ذكر شده باشد. نام كشور توليد‌كننده و كشور مصرف‌كننده و همچنين كارخانه توليد‌كننده نيز بايد روي بسته سيگار قيد شود.

دكتر شريفي با ابراز تأسف از اينكه درصد بسيار بالايي از سيگارهاي مصرفي در كشور ما حاوي مشخصات كشورهاي توليد‌كننده و مصرف‌كننده نيست، مي‌گويد: مسئله نگران‌كننده ديگر كه كمي هم عجيب به‌نظر مي‌رسد،

اين است كه برچسب‌هاي روي بسته‌هاي سيگار كه توسط شركت‌هاي توليد‌كننده داخلي درج مي‌شوند به‌گونه‌اي هستند كه با بازكردن در سيگار اين برچسب‌ها كاملاً از بين مي‌روند در حالي‌كه هيچ‌كدام از اين هشدارها نبايد در هيچ شرايطي از روي بسته سيگار از بين بروند.

طبق استانداردهاي سازمان جهاني بهداشت، نيكوتين و دي‌ا‌كسيدكربن موجود در سيگار بايد زير 10‌ميلي‌گرم و قطران بايد زير يك ميلي‌گرم باشد.

به گفته دكتر شريفي اين اعداد روي بسته‌هاي موجود در سيگار ديده مي‌شوند، ولي دروغي بيش نيستند و شركت‌هاي دخاني ما به‌هيچ‌وجه زحمت اجراي اين قوانين را به‌خودشان نمي‌دهند.

منبع:همشهری