«سفیدی»تو دنیای اعتیادازهر«سیاهی» زشت‌تره

«سفیدی»تو دنیای اعتیادازهر«سیاهی» زشت‌تره

ایسنا-سکانس آخر … فقط به عشق این که «پاک» از اینجا برم بیرون … فقط به عشق این که یه بار دیگه تو چشمای زنم نگاه کنم … فقط به عشق این که بازم احترام داشته باشم … فقط به عشق این که بازم صدای بابا گفتن دخترم رو بشنوم و فقط … اینو گفت […]

ایسنا-سکانس آخر …
فقط به عشق این که «پاک» از اینجا برم بیرون …
فقط به عشق این که یه بار دیگه تو چشمای زنم نگاه کنم …
فقط به عشق این که بازم احترام داشته باشم …
فقط به عشق این که بازم صدای بابا گفتن دخترم رو بشنوم و فقط …
اینو گفت و بدون هیچ حرفی روش رو از من برگردوند تا نمناکی چشماش رو از نگاهم پنهون کنه. یکی بود ، یکی نبود…

یه راه دراز که مقصدش شباهت زیادی به ناکجا آباد داشت. دور از هیاهوی شهر، خیلی دورتر. یه در بزرگ سفید و یه حیاط بزرگتر ! ورود یه گروه نظامی به مینی‌بوس خبرنگارها و وارسی کارتهاشون! یک ربع انتظار و در نهایت ورود به مرکز درمان و بازپروری معتادان تزریقی و پر خطر «شفق».

خبرنگار ایسنا این طور توصیف می‌کنه:

«بوی عجیبی فضای راهروی دراز رو پر کرده بود. از همون اول می‌شد اونها رو با زیر پیراهنهای سفید و پیژامه‌های آبی دید. سقف بلند و دیوارهای تماما سفید، تناقض عجیبی با فضا و رنگ چهره آدماش داشت. عده‌ای تو راهرو، قدم می‌زدن و بعضی‌شون هم تو دو تا اتاق بزرگ با در باز و پر از تخت،ساکت یا در حال گپ زدن بودن.

«بر خلاف تصور قبلی مون اینجا شبیه یه زندان نبود.»

وقتی جلوتر رفتیم کم کم حواسشون به ما جمع شد. چند نفر دیگه به پرسه زنان در راهرو ملحق شدن . احساس کردم هیاهوی دنیاشون بیشتر شده.خودم رو تو چشماشون غریبه دیدم.

«شاید اوناهم آرزو می‌کردن که کاش مثل یه سفیر یا وزیر از شون بازدید می‌شد!»

جلوتر رفتیم ولی هنوز عده ای عالم بی‌هیاهوی خودشون رو بیشتر می‌پسندیدن. به تختهاشون لم داده بودن و علاقه‌ای به دیدن ما ابراز نمی‌کردن.

تقریبا همه صورتهاشون رو بی‌دغدغه‌ در اختیار فلاش دوربین عکاسها گذاشتن! نمی‌دونم شاید می‌خواستن تصویر جدیدی از خودشون نشون بدن. تصویری که دیگه سیاهی ، خمودگی و خماری نداره.

یکی‌شون متعجب پرسید: اینجا چه خبره؟!

دلم می‌خواست بهش بگم که اومدیم تموم شدن انگ و تحقیر و پوزخند رو با هاتون جشن بگیریم؛ ولی اون رفت…، انگی که پاک کردنش یه تحمل سخت می‌خواد و برای این جور آدمها سخت‌تر هم میشه، «تزریقی و پرخطر»

«من خودم برای ترک اومدم اینجا، کار داشتم ، پول داشتم، زن و بچه داشتم ولی وجود اینا رو احساس نمی‌کردم.اومدم آدم بشم!»

اولین کسی که به نظر اشتیاق زیادی هم برای صحبت کردن داشت با حالت غرور این کلمات رو به زبون آورد.

یکی با قد کوتاهتر و چهره سبزه‌تر کنارش ایستاده بود. واکمن‌هامون به طرفش رفت: به «مواد سفید» اعتیاد داشتم.

«واژه سفید با صورت کبود و دست و پای ترک‌خورده و زخمی‌اش تناسبی نداشت، البته سفیدی که اینجا ازش یاد می‌شه از هر سیاهی زشت‌تره»

«از ۱۶ سالگی با تریاک و هروئین شروع شد. دو سال پیش یعنی تو ۲۴ سالگی ترک کردم؛ ولی وقتی رفتم بیرون متادون گیر نیاوردم، به خاطر همین زدم تو خط کراک، چون هم ارزون بود و هم راحت‌تر، بدون بو و بدون درد سر، نسبت به هروئین آماده می‌شد.»

به دیوار تکیه می‌ده، ولی تمام بدنش، تاسف و احساس شکست رو به زبون می‌یاره.

«کراک حال و روزمو خرابتر از همیشه کرد.»

«فکر کردم ترک کردن چقدر براش سخت بوده ولی حتما سقوطش به ورطه کراک سخت تر!

فقط یه جمله به ذهنم رسید: فقدان حمایت اجتماعی بعد از درمان قطعا، موفقیت رو به دایره زندگی معتاد بیرون نمی‌یاره…»

دوربینها و فلاشها، تصویر می‌گرفتن. حس می‌کردم یه جور احساس بزرگ و محترم شمرده شدن باعث می‌شه که زیاد وجود ما اونجا آزارشون نده.

بعضیا از نوع بی‌خانمانشون، هنوز حالت کارتن خواب‌بودن و خماری همیشگی رو تو نگاهشون، حالت نشستن و بلند شدنشون و حتی دراز کشیدنشون روی تخت حفظ کرده بودن.

.

.

.

یه کم عقب‌تر ! اولین دقایق ورود به مرکز !

در پاویون پرستاری مرکز شفق هستیم و همه خبرنگارها دور هم جمعیم تا بعد از شنیدن صحبتهای مسؤولان برای ورود به داخل مرکز آماده بشیم.

«به این مرکز افرادی منتقل شده‌اند که بی‌خانمان یا اصطلاحا کارتن خواب و یا دارای تزریق مشترک و روابط جنسی کنترل نشده هستن. سیاست ما کاهش آسیب و آمار تزریقه. چون یه تزریق مشترک کمتر ، یه بیمار کمتر»

دکترمرتضی متولی خامنه، مسؤول امور بهداشت و درمان مرکز «شفق» با یه مکث کوچیک ادامه می‌ده: «اعتیاد یک معضل چند فاکتوریه که از مشکلات خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی ناشی می‌شه و از ویژگی‌های اصلی معتاد اینه که همیشه از وضعیتش ناراضیه و توقع داره همه در خدمتش باشن.»

یه کم راجع به طرح شفق توضیح بدین…

«مرحله دوم طرح جمع‌آوری معتادان تزریقی و پرخطر از ۵ خرداد ماه شروع شده و در راس این طرح ستاد مبارزه با مواد مخدر ، نیروی انتظامی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هستن.»

حداقل مدت درمان چقدره؟

«رسیدن به حالت پایدار در درمان نگهدارنده حداقل ۴۵ روز طول می‌کشه که تو این مدت خدماتی مثل درمان، مشاوره‌های روان درمانی و گروه درمانی و مشاوره مددکاری به معتادان ارائه می‌شه و بعد از اون بازپروری در DIC ها (مراکز خدمات دهنده به معتادان در مناطق الوده و پرخطر) و مراکز بازپروری بهزیستی ادامه پیدا می‌کنه.

نحوه ترک و درمان با متادن به چه شکله؟

«نحوه ترک بر این اصل استواره که ترک دو ماده مخدر به طور همزمان غیر ممکنه، در غیر این صورت احتمال خودزنی و مصرف داروهای روان‌گردان بسیار بالا می‌ره. به خاطر این، ما به صورت کنترل شده به معتادان در حال درمان در مرکز سیگار می‌دیم، تا بتونن به تدریج به متادون عادت کنن و مهارتهای زندگی رو به دست بیارن. در مورد درمان هم خوردن دارو اجباریه؛ ولی متادون در دو دوز متوسط و دوز درمانی به معتادان داده می‌شه، یعنی از ۳ تا ۴ قرص در شبانه‌روز شروع می‌شه، اما بسته به این که ولع و هوس مصرف معتاد تا چه حده دوز دارو افزایش پیدا می‌کنه و به دوز درمانی می‌رسه، البته دوز معمول ثابت کردن وضعیت معتادان ۴۰ میلی‌گرم یا ۴۸ قرص متادونه، اما در ایران این دوز۷۰ تا ۸۰ میلیگرمه. علاوه بر این قیمت متادون در مرکز شفق بسته‌ای ۱۱ تومانه که البته تو بازار آزاد ناصر خسرو، بسته‌ای ۸۰۰ تومان فروش داره.»

متادون، تزریق،‌ دوز درمان، دارو ، مواد، اعتیاد و … اینا همه واژه‌هایی هستن که ذهن تو رو به یاد این میندازن که چقدر درمان اعتیاد مهمه، اعتیادی که هیچ کس دلش نمی‌خواد لمسش کنه!

«مشتری ما جامعه است، ما می‌خوایم معتاد برنگرده به تزریق و جامعه از رفتارهای پرخطر پاک بشه، به همین خاطر دوز متادون تا حدی بالا می‌ره که این هدف تامین بشه، ولی ممکنه خیلی از معتادان با کسب مهارتهای زندگی بتونن مسایل اجتماعی و فشارهای روانی خودشون رو کنترل کنن، اینجاست که دیگه نیازی به مصرف دارو نیست.»

ساعت ۱۰:۳۲‌ یه اتاق تاریک، دو تا میز، گفت و گوی یه زن با یه معتاد و سه نفر دیگه که تکیه داده به دیوار منتظر ایستادن …

سکانس میانی …

«فرجمند هستم، مددکار مرکز درمان و بازپرروی شفق»

نگاه مخاطب با قطع پرسشهای مددکار روی فرمی که جلوش گذاشتن، خیره می‌مونه!

علت عمده‌ای که معتادان در مراجعه به شما به عنوان عامل اصلی اعتیادشون مطرح می‌کنن، چیه؟!

«بیکاری و بعد از اون مسایل اقتصادی و دوستان ناباب. البته بیکاری نه فقط عامل اعتیادشون بلکه عامل شکست خوردن اونها در ترک و عود مجدد بیماری هم هست . معتادان رو اول می‌برن به پادگان عشرت‌آباد و بعد از گرفتن تست اعتیاد و بیماری منتقلشون می‌کنن اینجا. ما اینجا براشون پرونده تشکیل می دیم و تو این پرونده تاریخچه مصرف و درمان مواد مخدر، طرز به دست آوردن مواد و نوع مواد مخدر مصرفیشون رو مشخص می‌کنیم و اگر لازم باشه خانواده‌هاشون رو هم از وجود اینها تو این مرکز مطلع می‌کنیم.»

فضای اتاق انقدر تاریکه که چهره‌های معتادان منتظر در صف پرسشگری کاملا نامعلومه، با خواهش مددکار از اتاق بیرون می‌ریم تا اونا که یه عمر پشت در زندگی منتظر بودن دیگه اینجا انتظار نکشن…

۱۲ دقیقه قبل از ورود به داخل مرکز،‌ مدیر کل درمان و بازپروری ستاد مبارزه با مواد مخدر در پاویون پرستاری ایستاده و نور زیادی رو سربرگهای ما می‌رقصید…

«از ابتدای مرحله دوم طرح جمع‌آوری معتادان تزریقی و پر خطر ۱۶۰۰ نفر جمع‌آوری و ۸۸ نفر به مرکز شفق که گنجایش ۵۰۰ نفر رو داره و فعالیتش یک چهلم فعالیت مراکز استان تهران از جمله مراکز خصوصی مثل NA و تولد دوباره و مراکز دولتی مثل مراکز بهزیستی و وزارت بهداشته منتقل می‌شن»

دکتر صفاتیان با دست به صندلی تکیه می‌ده و با یه اعتماد خاصی می‌گه: «در اعتیاد این افراد هم خودشون با بی‌ارادگی و هم ما با تامین نکردن شرایط مطلوب زندگی مقصریم ، به خاطر همین …»

رو می‌کنه به خبرنگارها و ادامه می ده: «سال گذشته بنا نبود که شما از این مرکز بازدید کنید اما الان که اومدید ازتون می‌خوام که بهشون احترام بذارین تا بفهمن که ما و شما حداقل درجه‌ای از انسانیت براشون قائلیم .»

«علاوه بر این، امسال به علاوه مراکز دولتی، مراکز خصوصی هم در امر درمان و بازپروری معتادان مشارکت دارن، به همین خاطر معتادانی که از اینجا خارج می‌شن می‌تونن در مراکز DIC سرپایی یا MMT (مراکز درمان نگهدارنده با متادون) به درمان ادامه بدن.»

نوع اعتیاد افرادی که اینجا نگهداری می‌شن عمدتا چیه و آیا افراد به تناسب نوع اعتیادشون در دسته بندی خاصی قرار می‌گیرن؟

«در این افراد اعتیاد به همه نوع ماده مخدر مشاهده می‌شه اما نقطه مشترکشون اینه که همه تزریقی هستن، یعنی عمدتا از تریاک شروع کردن و بعد از کشیدن هروئین به تزریق هروئین رو آوردن؛ اما به خاطر این که کراک نه بو داره و نه جای خاصی می‌خواد که حتی توی اتوبوس هم می‌شه اون رو مصرف کرد الان اعتیاد به کراک روز به روز بیشتر می‌شه، اگر چه آمار تزریق کراک هنوز کمه.»

داستان واقعی یه مرد …

خیابون خلوت و سوت و کور بود. بعد از فروختن تلویزیون سیاه و سفید ۱۴ اینچ و خرید ۵ بسته کراک بسته‌ای ۸۰۰ تومن، دولا دولا به خونه یا همون آلونک خودشو و بچشو و زنش رسید. بچش طبق معمول تو کوچه تیله بازی می‌کرد و زنش ساعت دو، کار نظافت خونه خانم موحدی رو تموم می‌کرد و به خونه بر می‌گشت.

۱۰ سال پیش تو همین روز دوم تیر…

صدای سوت و دست از دو کیلومتری خونه مامان بزرگ شنیده می‌شد. هانیه اون روز فکر می‌کرد که هیچ کس به اندازه اون خوشبخت نیست. بعد از جشن، هانیه و مهدی به خونه جدیدشون رفتن.

دو روز بعد بابا بزرگ و مامان فخری به دیدنشون اومدن. اون روز اشک شوق به خاطر دیدن تلویزیون ۱۴ اینچ سیاه و سفید که پدر و مادر مهدی براشون کادو آورده بودن توی چشمای هانیه حلقه ‌زد.

مطمئنم هانیه اون روز تصور نمی‌کرد که خط های صفحه کاهی زندگی مشترکش با مهدی قراره مشکی رقم بخوره …

دو ساعت بعد از فروش تلویزیون …

بابایی کی اومدی؟ امروز منو می‌بری پارک؟ امروز برام بستنی می‌خری؟ امروز میای کارناممو بگیری؟ امشب برام قصه می‌گی؟ …

ولی بابا خوابش برده بود.علی به اتاق می‌ره تا سکوت خونه دلش رو با آهنگ کارتن تام و جری پر کنه، ولی تلویزیون نبود. همه جا رو گشت و اخرش زانوهاشو تو بغل گرفت و شروع به گریه کردن کرد.

علی دیگه تلویزیون نداشت.

علی دیگه بابا هم نداشت.

جسد بابا رو ساعت ۶ بعد از ظهر اون روز به سرد خونه منتقل کردن و پزشک علت مرگ رو تزریق دوز بالای کراک اعلام کرد …

چتر حمایتی جامعه تا چه حد بر معتادان داوطلب به ترک گسترده است ؟!

دکتر خامنه در حالی که وسط راهرو ایستاده و ما و چند نفر از معتادان دورش رو گرفتیم در این خصوص می‌گه: «تحقیقات جهانی نشون می‌ده که اگر در سال اول درمان، متادون درمانی با روان درمانی و حمایتهای اجتماعی بعد از ترک همراه نباشه، احتمال مصرف دوباره در معتادان تزریقی که معمولا بی‌خانمان هم هستن به ۷۵ درصد می رسه.»

دکتر صفاتیان هم در این مورد مشکل اصلی مرحله اول طرح شفق رو فقدان حمایت اجتماعی جامع از معتادان تحت درمان به علت کمبود بودجه عنوان می‌کنه و می‌گه: «امسال بودجه خوبی برای وزارت بهداشت در نظر گرفته شده تا این وزارتخانه مسوولیت مراقبتهای بعد از خروج معتادان از اردوگاهها و مراکز مراقبت اجباری مثل شفق رو بر عهده بگیره چون این ارگان، متولی اصلی تمام کسانیه که دوره درمانشون اینجا تموم می‌شه و به مراکز دیگر ارجاع می‌شن. البته در این زمینه فعلا در مورد جزئیات برنامه‌ریزی نشده ولی وزارت بهداشت برنامه کلان خودش رو اعلام کرده، اگر چه باید به طور دقیق مشخص بشه که هر کس که از اینجا خارج می‌شه به کدوم مرکز درمانی مراجعه می‌کنه و چه خدماتی می‌گیره.»

چرا کراک ؟!

دکتر خامنه ضمن این که تاکید می‌کنه هر اعتیادی قابل ترکه؛ اگر چه درصد آسونی ترک به نوع ماده مصرفی و مدت اعتیاد بستگی داره، در این مورد می‌گه: «مصرف کراک راحت‌تر از مواد مخدر دیگه به خصوص هروئینه؛ چون نه بو داره و نه دود در حالیکه هروئین به خاطر شهرت بدی که پیدا کرده هم انگ داره و هم در صورت مصرف علایمش زود مشخص می‌شه. علاوه بر این قیمت کراک هم از هروئین ارزون‌تره.»

مسؤول امور بهداشت و درمان مرکز شفق ادامه می‌ده: «اصولا کراک برای این ساخته شد که افراد بیشتری به ورطه اعتیاد کشیده بشن و مواد ترکیبی کراک که تقلیدی از کوکائینه، توسط نیروی انتظامی بررسی و تجزیه شده و اطلاعات کاملی در این زمینه وجود داره فقط باید از گسترش مصرف اون به طور جدی جلوگیری کرد.»

آمار ابتلاء به ایدز و بیماریهای عفونی و یا رفتارهای جنسی پرخطر در شفق

«همه معتادان تزریقی مبتلا به ایدز هستن مگر این که خلافش ثابت بشه»

دکتر خامنه این جمله رو یک پروتکل جهانی اعلام می‌کنه و با تاکید زیاد روی این که اصل درمان اعتیاد مبتنی بر پیشگیریه، آزمایش ابتلاء به ایدز رو پیش از ورود معتادان به مرکز شفق اجباری می‌دونه و در مورد رفتارهای جنسی پرخطر در مرکز شفق می‌گه: «این گونه رفتارها در اینجا به طور جدی کنترل می‌شه، اگرچه معتادان تحت درمان در اینجا اصلا توان روی پا و ایستادن رو ندارن چه به برسه به چیزهایی دیگه …»

اعتبار طرح شفق؟

مدیر کل امور درمان و بازپروری ستاد مبارزه با مواد مخدر با اعلام این که اعتبار خاصی برای این طرح در نظر گرفته نشده و هزینه این طرح سقف مشخصی نداره، در این زمینه می‌گه: «ما یک مقدار بودجه به وزارت بهداشت دادیم و تا حدودی دستش رو باز گذاشتیم تا برای برنامه‌هایی که براش در نظر می‌گیریم هزینه کنه؛ البته همین برنامه برای سازمان بهزیستی هم در نظر گرفته شده تا برای مرکز خصوصی تولد دوباره در خصوص درمان و بازپروری هزینه کنه.»

اما آیا ارزیابی مناسبی از نحوه درمان معتادان و میزان مؤثر بودن شیوه درمانی در ترک اعتیاد صورت می‌گیره؟!

«متاسفانه در مرحله اول طرح جمع آوری معتادان تزریقی و پر خطر ارزیابی خوبی در این زمینه انجام نشد ولی در این مرحله از طرح دو نفر از بهترین اساتید ایران در امر اعتیاد ارزیابی طرح رو بر عهده گرفتن.»

مدیر امور بهداشت و درمان مرکز شفق در آخر صحبتهاش هم به تعداد متخصصان فعال در مرکز اشاره می‌کنه و می‌گه: در این مرکز دو نفر پزشک شیفت صبح و دو نفر پزشک شیفت شب هر روز و یک متخصص عفونی و یک روانپزشک هفته‌ای سه روز معتادان رو معاینه می‌کنن، علاوه بر این مددکارا هم هر روز در مرکز حضور دارن تا پرونده بیمارها رو تکمیل و به اونها مشاوره روانی ارائه بدن، به علاوه در صورت مشاهده معلولیت یا عفونت شدید بافت همبند، بیماریهای روانی، ‌امراض قلبی و یا خیلی از بیماریهای که در این مرکز قابلیت درمان اونها وجود نداره، افراد مبتلا به بیمارستانهای هفتم تیر و امام حسین (ع) منتقل می‌شن تا اقدامات درمانی لازم برای اونها به طور کامل انجام بشه.»

*جلوی در خروجی. تو هیاهویی که کم‌کم جاش رو به سکوت می ده، یه مرد که بغض راه گلوش رو بسته، نگاهش به چشمام خیره می‌مونه. یه امید تازه رو لبای بستش، جاری می‌شه. با صدایی که از ته حنجرش بیرون میاد، می‌گه: خانم بیا !

«از منم بنویس»

چشماشو می‌بنده و می‌گه:

فقط به عشق این که پاک از اینجا برم بیرون …

فقط به عشق این که یه بار دیگه تو چشمای زنم نگاه کنم …

فقط به عشق این که بازم احترام داشته باشم …

فقط به عشق این که بازم صدای بابا گفتن دخترم رو بشنوم و فقط …

دستشو به پیشونیش گرفت و رفت…

سکانس آخر و پرده‌ای که کشیده می شه … کجاست زندگی؟!

دختر ایرانی که یک شبه قد بلند شد !
چرا نیوشا ضیغمی خارج از ایران فرزندش را به دنیا می آورد + فیلم
برچسب ها:
اخبار مرتبط :

سامسونگآژانس کاتریناتاژآیسان پروزازقصر شیریندکتر تاجبخش
دکتر بتول طاهریمهر پروازعضویت در تلگرامدکتر دین محمدیعضویت در تلگرام
شارژعضویت در تلگرام
شمار معتادان افیونی در ایران
شمار معتادان افیونی در ایران
احتمال خفگی در نوزادان والدین سیگاری
احتمال خفگی در نوزادان والدین سیگاری
غربالگری دانش‌آموزان در معرض خطر اعتیاد
غربالگری دانش‌آموزان در معرض خطر اعتیاد
روش های ترک وآنچه خانواده ها باید بیا موزند ……
روش های ترک وآنچه خانواده ها باید بیا موزند ……
شخصیت، روانشناسی و اعتیاد
شخصیت، روانشناسی و اعتیاد
آگاه‌سازی جامعه نسبت به مواد مخدر جدید
آگاه‌سازی جامعه نسبت به مواد مخدر جدید
خوشبختی شیشه‌ای
خوشبختی شیشه‌ای
۶ باور رایج غلط و خطرناک درباره اعتیاد
۶ باور رایج غلط و خطرناک درباره اعتیاد
سامسونگآژانس کاتریناتاژآیسان پروزازقصر شیریندکتر تاجبخشدکتر بتول طاهریمهر پروازعضویت در تلگرامدکتر دین محمدیعضویت در تلگرامشارژعضویت در تلگرام
x