قرآن را با چه دیدگاهی بخوانیم؟

قرآن را با چه دیدگاهی بخوانیم؟

قران هر یک از این چهار برخورد به گونه ای خاص به سراغ قرآن رفته اند و هر کدام با قرآن شناسی مخصوص به خود، نظامی خاص را برای «ارتباط با قران » و «استفاده» از آن پیشنهاد کرده اند که عبارتند از: الف) اصالت کمیت ب) اصالت کیفیت ج) کمیت گرایی د) کیفیت گرایی. […]

قران

هر یک از این چهار برخورد به گونه ای خاص به سراغ قرآن رفته اند و هر کدام با قرآن
شناسی مخصوص به خود، نظامی خاص را برای «ارتباط با قران » و «استفاده» از آن پیشنهاد کرده اند که
عبارتند از: الف) اصالت کمیت ب) اصالت کیفیت ج) کمیت گرایی د) کیفیت گرایی.

الف) اصالت کمیت: در این دیدگاه، قرآن پدیده ایست که تلاوت آن مایه اجر و ثواب است و اساساً
برای این نازل شده است که افراد آن را بخوانند و به «ثواب و اجر» قرائت قرآن نایل شوند.

در این دیدگاه، راه ارتباط با قران قرائت آن می باشد و تنها حاصل آن، اجر و ثواب مترتب
بر آن است.
کسی که با این دیدگاه به سراغ قرآن می رود، انتظاری جز کسب ثواب ندارد و تصوّری غیر از این
که قرآن خواندن، مستحب مؤکّد و موجب اجر «کثیر» است، در ذهن او نیست؛ بنابراین کاملاً طبیعی است که در
این دیدگاه خواندن زیاد قرآن مورد تشویق است و هر چه بیشتر بتوان قران خواند، بیشتر از آن استفاده
شده است و ختم قرآن نیز کمال مطلوب شمرده می شود.
این دیدگاه با نزول وحی شکل گرفته است و در عهد نبوی نیز ملاحظه می شود که عده ای از
صحابه، خواندن زیاد قرآن را کمال مطلوب می انگارند و به گونه ای جدّی اصرار می کنند که حتی در
کمتر از هفت یا سه روز، قرآن را ختم کنند که با برخورد جدی پیامبر اکرم (صلی الله و علیه
و آله) مواجه می گردند.
(ک.
علوم القرآن عند المفسرین.
ج۲، ص ۳۲۶، ۳۲۷، ۳۳۰، ۳۳۱)

ب) اصالت کیفیت: این دیدگاه نقطه مقابل دیدگاه اصالت کمیت است.
در این دیدگاه، خواندن زیاد قرآن امری ممدوح و نیک تلقّی نمی شود و هیچ تشویقی در جهت تلاوت حجم
زیادی از قران و یا ختم قرآن صورت نمی گیرد.

این دیدگاه با نزول وحی شکل گرفته است و در عهد نبوی نیز ملاحظه می شود که عده ای
از صحابه، خواندن زیاد قرآن را کمال مطلوب می انگارند و به گونه ای جدّی اصرار می کنند که حتی
در کمتر از هفت یا سه روز، قران را ختم کنند که با برخورد جدی پیامبر اکرم (صلی الله و
علیه و آله) مواجه می گردند

در این دیدگاه، قران «جلوه خدا» ست که یک آیه نیز، مظهر کامل این
تجلّی است و می توان در آیینه تنها یک آیه، جمال دوست را دید و کمال رب را کشف و
شهود کرد.
این دیدگاه با دیده تحقیر و نقد، به دیدگاه پیشین می نگرد و هیچ گاه توصیه نمی کند که زیاد
قرآن بخوانید و این تصور را که قرآن برای نیل به ثواب نازل شده است، تصوری قشری می شمارد و
انتظاری جز ثواب، از تلاوت قرآن نداشتن را نگرشی کودکانه و جاهلانه می پندارد.

آنچه در این دیدگاه قابل توجه است، این است که: «کمیتش ابداً و اساساً اهمیت ندارد و برای ارتباط
با قرآن حتی می توان روزها و هفته ها و ماهها، تنها و تنها به یک آیه اکتفا کرده و
یا تنها یک سوره را برگزید و آن را خواند و بدین وسیله به جلوات الهی و عالم غیب متصل
گردید و از آن بهره برد.در این دیدگاه، مهم نیست که کسی، هیچ گاه قران را ختم نکند و یا
تنها با معدودی آیات آشنا باشد و به همین آیات اکتفا کند؛ بلکه این مهم است که بتوان به بطون
آیات رسید؛ بنابراین در این دیدگاه هیچ تشویق و توصیه ای بر یادگیری آیات بیشتر و انس با تعداد بیشتر
آیات، نمی توان یافت.
این دیدگاه را می توان در آرا و افکار برخی متصوفه و عرفا مشاهده کرد.

ج) کمّیت گرایی: این برخورد، رایج تر از بقیه برخوردها و دیدگاههاست.
در این دیدگاه، کیفیت نیز، امری مهم و معتنابه (قابل اعتنا) شمرده می شود و در استفاده از قران
و ارتباط با کلام اللّه مورد توجه و توصیه است؛ ولی همه این توجه ها و توصیه ها در مرحله
تئوری و نظری باقی می ماند و در مرحله عمل آنچه که «فدا» می شود و عملاً بدان توجهی نمی
شود «مسأله کیفیت» است.

د) کیفیت گرایی: این دیدگاه و برخورد، تنها در مکتب اهل بیت (علیهم السلام) مشاهده می شود و می توان
همه دیدگاهها و برخوردهای سه گانه پیش را انشعاب و انحرافی از این مکتب اصلی، که «صراط مستقیم» است، دانست.
روشها و شیوه هایی که در تعلیم و تلاوت قران توسط این مکتب ارائه می شود، به گونه ای
است که در آن، هم کمیت و هم کیفیت لحاظ شده است و از افراط و تفریط در کمیت و
کیفیت خبری نیست؛ ولی آنچه مهم تر است و گرایش روشها و اسوه های این مکتب به سمت و سوی
آن است، «گرایش به کیفیت» است، نه کمیت.
به عبارت دیگر؛ در مکتب اهل بیت (علیهم السلام) کمیت نیز، جایگاهی بس مهم دارد و بدان توصیه و تشویق
هم می گردد، ولی همیشه این «کیفیت» است که «محور» آن روشها، اسلوبها و اسوه ها و توصیه هاست و
«کمیت» تا آنجا مورد توصیه و توجه است که «کیفیت» نیز موجود باشد و اگر قرار است که یکی از
کمیت و کیفیت فدا شود؛ این «کمیت» است که فدای «کیفیت»می گردد.

توجّه به کیفیّت، بیش از کمیّت

هر چند که زیاد قرآن خواندن و ختم قران یک فضیلت است
و پیشوایان دین، چنین می کرده اند؛ چنانچه برخی آثار قرائت را که در روایات بدان ها اشاره شده، ذکر
می کنیم: ۱٫
خداوند، به قرائت کننده قرآن پاداش عظیمی خواهد داد:پیامبراکرم (صلی الله و علیه و آله) فرمود: “هر کس برای رضای
خدا و آگاهی عمیق در دین، قرآن بخواند، ثواب ملائکه و انبیا و رسولان را خواهد داشت .
“؛(وسایل الشیعه ، حرّ عاملی ، ج۶، ص ۱۸۴، مؤسسه آل البیت.
)

۲٫
بالا رفتن مقام و درجه قاری در بهشت: حفص گوید: از امام کاظم (علیه السلام) شنیدم که می فرمود: درجات
بهشت به اندازه آیات قرآن است.
به قاری گفته می شود: بخوان و (در مراتب بهشت ) بالا برو.
سپس می خواند و مقامش بالا می رود؛ (وسائل الشیعه ، همان ، ص ۱۸۷).

۳٫
طولانی شدن عمر بینایی:

امام صادق (علیه السلام) فرمود: هرکس قران را از رو (با نگریستن بر آیات )،
بخواند، از بینایی اش برای مدت طولانی لذت خواهد برد؛ (بحارالأنوار، علامه مجلسی ؛، ج ۸۹، ص ۲۰۲، داراحیاء التراث)
۴٫
نورانی شدن خانه: پیامبراکرم (صلی الله و علیه و آله) فرمود: “خانه هایتان را با تلاوت قرآن نورانی کنید….”؛(بحارالأنوار، علامه مجلسی؛، ج ۸۹، ص ۲۰۰، داراحیاء التراث.
) ۵٫
زیاد شدن برکت خانه:

در این دیدگاه، مهم نیست که کسی، هیچ گاه قران را ختم نکند و یا
تنها با معدودی آیات آشنا باشد و به همین آیات اکتفا کند؛ بلکه این مهم است که بتوان به بطون
آیات رسید؛ بنابراین در این دیدگاه هیچ تشویق و توصیه ای بر یادگیری آیات بیشتر و انس با تعداد بیشتر
آیات، نمی توان یافت.
این دیدگاه را می توان در آرا و افکار برخی متصوفه و عرفا مشاهده کرد

امام صادق (علیه السلام) از
امیر مؤمنان علی(علیه السلام) چنین نقل می کند: “خانه ای که در آن قران تلاوت و یادی از خدا
شود، برکتش زیاد شده، ملائکه در آن جا حاضر می شوند و شیاطین را دور می کنند….”؛(کافی ، همان ، ص۵۷۵). همه ی این حرف ها درست و به جای خود اما، از طرف دیگر از
آداب باطنی تلاوت قرآن است که به کیفیّت، بیش از کمیّت توجّه شود.
«چگونه خواندن»، مهم تر از «چه قدر خواندن» است.
ائمّه در عین آن که کثرت تلاوت داشتند، تدبّر در آیات هم داشتند و قرآن با دل و جانشان همنوا
و عجین می شد.

حضرت علی (علیه السلام) توصیه کرده است که: قرآن را روشن و استوار بخوانید و با ضربه های اثرگذار قرآن،
بر دلهای سنگی و قساوت گرفته خویش بکوبید، باشد که تکان بخورد و اثر پذیرد و همه فکر و همّت
شما این نباشد که به آخر سوره برسید: «وَلکِنِ اقْرَعُوا بِهِ قُلُوبَکُمُ الْقاسیَّهَ وَلایَکُنْ هَمُّ أحَدِکُمْ آخِرَالسُّورَهَ».
( کافی، ج ۲، ص ۹۹)متاسفانه گاهی از سر بی حوصلگی قرآن تلاوت می کنیم و دائم به شماره آیات
نگاه می کنیم که کی به انتهای سوره می رسیم و فقط همّ و تلاشمان بر این است که سوره
به اتمام برسد و یا در جزء خوانی، جزء به اتمام برسد و هیچ توجهی به مفهوم و باطن آیات
نداریم و این آفت بزرگی در تلاوت قرآن می باشد.

اسلام از مسلمانان، اعمال زیاد نخواسته است، بلکه اعمال خالص خواسته، عمل به اندازه توان خواسته است؛ لا یُکَلِّفُ اللَّهُ
نَفْساً إِلاَّ وُسْعَها.(۲۸۶ سوره بقره) بدین جهت در روز قیامت، گاهی کوهی از اعمال را در ترازوی سنجش اعمال می
نهند، ولی هیچ وزنی ندارد.ارزش هر عملی به کیفیت بیشتر و بهتر آن است، مثلاً در همین نماز که رکعات
آن مشخص شده است حضور قلب و کیفیت آن نیز مورد تأکید است.

هرگاه ذکر و یا تلاوت قرآن با فکر و کیفیت همراه شد، آثار و برکات خاصی را در پی
خواهد داشت.
اخلاص روح عبودیّت و بندگی است و عبادت جز با اخلاص مفهومی ندارد.
به فرمایش امام صادق (علیه السلام): «نیّت برتر از عمل است و آگاه باشید که نیّت، حقیقت عمل است.» (لکافی
(ط – الإسلامیه)، ج ۲، ص: ۱۶)

تبیان

حاشیه های بازیگر زن سینمای ایران فیلم
سکانس تکان‌دهنده سریال پایتخت ۵ + فیلم
برچسب ها:
اخبار مرتبط :
سامسونگآیسان پروزازدکتر تاجبخشدکتر بتول طاهریمهر پروازعضویت در تلگرام
دکتر دین محمدیعضویت در تلگرامشارژعضویت در تلگرام
راه بخشش الهی و استجابت دعاها در ماه شعبان
راه بخشش الهی و استجابت دعاها در ماه شعبان
درباره فضائل ماه شعبان و اعمال مخصوص آن
درباره فضائل ماه شعبان و اعمال مخصوص آن
داشتن فرزند صالح با رعایت این اصول
داشتن فرزند صالح با رعایت این اصول
چند راهکار طلاییِ اسلام برای کنترل خشم
چند راهکار طلاییِ اسلام برای کنترل خشم
آثار جبران ناپذیر لقمه حرام بر زندگی
آثار جبران ناپذیر لقمه حرام بر زندگی
این فضیلت بزرگ در ماه رجب را از دست ندهید
این فضیلت بزرگ در ماه رجب را از دست ندهید
علت نامگذاری ۱۹ فروردین به روز شرف الشمس
علت نامگذاری ۱۹ فروردین به روز شرف الشمس
انجام صله رحم تا چه موقعی واجب است؟
انجام صله رحم تا چه موقعی واجب است؟
سامسونگآیسان پروزازدکتر تاجبخشدکتر بتول طاهریمهر پروازعضویت در تلگرامدکتر دین محمدیعضویت در تلگرامشارژعضویت در تلگرام