ادبی بلخ

ادبی بلخ

بلخ این نام فرو رفته در اعماق تاریخ با دیرینه گی پنجهزار سال، در هر مقطعی از دوره های زمانی خود گهواره زایش و پرورش بسا از آیینها و باورها و مرکز تلاقی مدنیتهای تابناک بشری بوده است.امّا با دریغ که امروز از آن شکوه و جلال گذشته نه تنها یادگار و نشانه یی بلکه […]

بلخ این نام فرو رفته در اعماق تاریخ با دیرینه گی پنجهزار سال، در هر مقطعی از دوره های زمانی
خود گهواره زایش و پرورش بسا از آیینها و باورها و مرکز تلاقی مدنیتهای تابناک بشری بوده است.
امّا با دریغ که امروز از آن شکوه و جلال گذشته نه تنها یادگار و نشانه یی بلکه کتاب و
اثر مدونی که بازگوی تاریخ پر خم و پیچ این شهر ولو به طور اجمال و تصویرگر توالی مدنیتهای درخشان
و تراکم رویدادهای آن باشد نیز در دسترس نیست.
امروز اگر محقق و یا علاقه مندی خواسته باشد تا با تاریخ بلخ آشنایی مختصری به هم رساند، جز با
تورق و تصفح و نشانه یابی چندین کتاب، آن هم از میان کلیات رویدادها و یادمانها، نمیتواند به این مأمول
دست یابد.
همین طور جهت باز شناخت نام آوران انوشه یادی که در عرصه ادبیات از این سرزمین برخاسته اند و بازمانده
اندیشه های آسمانی شان بخش ضخیمی از ادبیات جهان را تشکیل میدهد، یادنامه و تذکره جامعی در اختیار نداریم.
کتاب «تاریخ ادبیات بلخ» فکر میکنم در این راستا و در مورد سیر و تطور مراحل ادبی و آشناسازی خواننده
به عصر زنده گی و حیات شعرا و نویسنده گانی که در دوره های مختلف تاریخ از این خطّه برخاسته
اند، نخستین اثر مدون، جامع و مشبعی باشد که تا امروز جای آن در میان کتب ادبی تاریخی و متون
پژوهشی ما خالی بود.
صالح محمد خلیق نویسنده، محقق، ادبیات شناس و شاعر بلند پایه بلخ با احساس نیاز به چنین مأخذی به کار
تألیف تاریخ ادبیات بلخ همت گمارده که کاریست بسی والا، ارجناک و ستودنی.
اگر چه قبل بر این نویسنده گان و محققین فرهیخته یی همچون شادروان مولوی خال محمد خسته، مولوی محمد حنیف
حنیف بلخی و مولوی ابوالاسفار بلخی نیز روی این آرزومندی آثار مغتنم و در خور ستایشی آفریده اند، چنان چه
کتاب ارزشمند «پر طاووس یا شعر فارسی در آریانا» نگارش دانشمند گرانمایه مولوی حنیف حنیف بلخی در برگیرنده شرح حال
و نمونه آثار یک هزار تن از سخنوران و اندیشمندان کشور ما و از جمله حوزه فرهنگی بلخ است، اما
ویژه گی «تاریخ ادبیات بلخ» در این است که مؤلف در این کتاب تنها به ذکر سوانح و نمونه اثر
سخنسرایان و نویسنده گان مورد بحث بسنده نکرده فضای نشو و نموی فکری هر دوره ادبی بلخ را به تصویر
میکشد.
آنچه بیشتر به فخامت و ارزشمندی کتاب می افزاید دقّت آمیخته با وسواس مؤلف است در گزینش اصالتهای پژوهشی و
همچنین ذکر منابع و سرچشمه های مورد استفاده که هر جُسته و دریافتی را به یک و یا چند مآخذ
احاله کرده.
مؤلف با ده سال کار پیگیر و کاوش در متون گاهنامه ها، تذکره ها، جُنگها، دستنویسها و مراجعه به نسخ
و مرقعات مطبوع و غیر مطبوع این اثر را به اکمال رسانیده که به صحت و ثقت هر چه بیشتر
آن می افزاید.
این کتاب تحقیقی مطابق به آخرین شیوه های پژوهشی نگارش یافته و خواننده را علاوه بر دریافت مطالبی پیرامون احوال
و آثار یک شاعر و یا یک نویسنده به اوضاع مسلط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی عصر زنده گی او نیز
آشنا میسازد.
همچنین اشارات تلمیحی و درنگهای ظریفانه یی با ارتباط بعضی خیزشها و مقاومتها که در سده های هفت و هشت
میلادی سراسر خراسان را فرا گرفته بود از ویژه گیهای دیگر این کتاب است که بسیاری از نویسنده گان ما
روی ملاحظاتی به آن نپرداخته یا از آن سرسری گذشته اند.
کتاب «تاریخ ادبیات بلخ» میتواند یکی از متون معتبر و مستند در شناخت دوره های مختلف تاریخ ادبیات بلخ و
حوزه فرهنگی مربوط آن و زدایش زنگار فراموشی از سیمای یک سری سرایشگران و نویسنده گانی باشد که طیف رنگین
ادبیات ما را از شهرها تا دهکده ها و کوهپایه های این سرزمین درخشنده گی و جاویدانه گی بخشیده اند.
در فرجام جا دارد که این پیروزی در خور ستایش را به نویسنده گرامی صالح محمد خلیق شادباش گفت و
توفیقات بیشتر او را در کارهای تحقیقی در این عرصه آرزو کرد.
http://balkhian.blogfa.com
آگهی استخدام همکار در سایت های نیک صالحی و پرشین وی
حاشیه های بازیگر زن سینمای ایران فیلم
برچسب ها:
اخبار مرتبط :
سامسونگپک ضد ریزش مودکتر تاجبخشدکتر بتول طاهری

مهر پروازعضویت در تلگرام
به دختر ۱۴ ساله ام توصیه کردم˝پایی که جا ماند˝ را بخواند
به دختر ۱۴ ساله ام توصیه کردم˝پایی که جا ماند˝ را بخواند
«پایتخت جهنم» کتاب ممنوعه دوران مبارک منتشر می‌شود
«پایتخت جهنم» کتاب ممنوعه دوران مبارک منتشر می‌شود
خدا مادر زیبایت را بیامرزد
خدا مادر زیبایت را بیامرزد
اقلیم خاطرات امام و انقلاب
اقلیم خاطرات امام و انقلاب
نیما یوشیج از چوپانی تا شکار/ گزارش تصویری
نیما یوشیج از چوپانی تا شکار/ گزارش تصویری
خاطرات دوستی که با فریدون مشیری پیاده‌روی می کرد
خاطرات دوستی که با فریدون مشیری پیاده‌روی می کرد
باید و نبایدهای شعر و موسیقی که هر کدام ساز خود را می‌زنند
باید و نبایدهای شعر و موسیقی که هر کدام ساز خود را می‌زنند
از چگونگی خودسانسوری‌ روزنامه‌نگاران عرب آگاه شوید
از چگونگی خودسانسوری‌ روزنامه‌نگاران عرب آگاه شوید
سامسونگپک ضد ریزش مودکتر تاجبخشدکتر بتول طاهریمهر پروازعضویت در تلگرام